Феттер Лейн қоғамы: Ұлыбританиядағы моравиандықтар мен методизмнің бастауы
Fetter Lane Society
Фетер Лейн қоғамы – Ұлыбританиядағы моравиан шіркеуінің алғашқы өркендеуі, методизмге ықпал еткен. 1738 ж. құрылған, Лондон қаласында әлі де жұмыс істейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феттер-Лейн қоғамы – Ұлыбританиядағы моравия шіркеуінің алғашқы дамуы және методизмнің маңызды көрінісі болды. Ол 1738 жылы құрылған. Бастапқы жиын ортасы 20 ғасырдың ортасында бұзылса да, қоғам қазірге дейін Лондонда жиналады және Моравия шіркеуінің Британдық провинциясының бір бөлігі болып табылады.
The Fetter Lane Society was the first flowering of the Moravian Church in Britain, and an important precursor to Methodism. It was founded in 1738. Although the original meeting house was destroyed in the mid 20th century, the society still meets in London, and is part of the British Province of the Moravian Church.
Тарих
XVIII ғасырда Англияда методистердің қайта жаңғыруына дейін моравиялықтар Лондонда қызмет етіп жүрді. Неміс туған Петер Бёлер, Лондон моравиялықтарының жетекшісі және оның ізбасарлары 1738 жылдың мамыр айында шәкірттікке тәрбиелеу және жауапкершілік мақсатымен Феттер Лэйн қоғамын құрды. Олар аптасына бір рет жиналып, дұға және қарым-қатынас жасаудан бастады. Олардың көптеген мүшелері англикандықтар болды, олардың ішінде Джон Уэсли, Чарльз Уэсли және Джордж Уайтфилд ең танымалдары еді. Джон Уэсли 1739 жылдың 1 қаңтарындағы күнделігінде былай деп жазды:
A short time before the Methodist revival of the 18th century in England, Moravians were ministering in London. German born Peter Boehler, the London Moravian leader, and his followers established the Fetter Lane Society in May 1738 for the purpose of discipleship and accountability. They began with the purpose of meeting once a week for prayer and fellowship. Most of their members were Anglicans, most prominently John Wesley, Charles Wesley, and George Whitefield. John Wesley records in his journal for 1 January 1739:
"Мырза Холл, Хинчинг, Ингем, Уайтфилд, Хатчинг және менің ағам Чарльз 60 бауырласымызбен бірге Феттер-Лейндегі махаббат тойында болды. Таңғы үш шамасында, біз дұға етуде болғанда, Құдайдың күші бізге зор күшпен келді, сондықтан көптеген адамдар шектен тыс қуаныштан айқайлады және көптегендері жерге құлады. Оның құдіреттілігі мен қадір-қасиетіне деген қорқыныштан және таңданудан біраз жазылғаннан кейін, біз бір ауыздан: «Сені мақтаймыз, уа, Құдай, Сенің Иеміз екеніңді мойындаймыз!» дедік". Лондондағы моравиялықтар толық сенімділік құтқарылумен байланысты деп сенді. Олар сенімнің дәрежелеріне емес, толық сенімге сенді, сенімділікпен киінген, күнә, қорқыныш және күмәнмен шектелмеген сенімге. Моравиялықтар үшін қорқыныш пен күмән сенімнің жетіспеушілігін көрсетті және құтқарылу қажеттілігін білдірді.
"Mr. Hall, Hinching, Ingham, Whitefield, Hutching, and my brother Charles were present at our love feast in Fetter Lane with about 60 of our brethren. About three in the morning, as we were continuing instant in prayer, the power of God came mightily upon us insomuch that many cried out for exceeding joy and many fell to the ground. As soon as we were recovered a little from that awe and amazement at the presence of His majesty, we broke out with one voice, 'We praise Thee, O God, we acknowledge Thee to be the Lord.'". The Moravians in London believed that full assurance was tied to salvation. They didn't believe in degrees of faith, but rather a complete faith, clothed in confident assurance, unfettered by sin, fear, and doubt. Fear and doubt for the Moravians indicated a lack of faith, and pointed to a need for salvation.
Джон Уэсли
Джон Уэсли 1738 жылғы 24 мамырда Алдерсгейт көшесіндегі үй-кеңесте Мартин Лютердің Римдіктерге арналған кітабына жазған алғы сөзін тыңдағаннан кейін түбегейлі түрде нанымға келді. Дегенмен, Уэсли Лондондық моравиялықтардың ақталу үшін бірден толық сенімділік қажеттігі және рақымның толық сенімділігі жоқтарға берілмеуі керек деген талаптарымен келіспеді. Осы мәселе бойынша ол 1739–1740 жылдары Феттер Лэйн қоғамында Филипп Генри Молтер және басқа моравиялықтармен қарым-қатынасқа түсті. Молтер қатысушыларға толық сенімділікке ие болғанша, жақсы амалдар жасаудан және қасиетті тағамға қатысудан бас тарту керектігін айтты. Молтер сенімге қол жеткізудің жолы – Құдайға күтіп отыру және ғибадат, дұға, қасиетті тағамға қатысу немесе тіпті жақсы амалдар сияқты рақымның ешқандай құралдарын қолданбау екенін мәлімдеді, себебі Киелі Рухтың жемісі оған ие болмағандарға берілмейді. 1740 жылғы маусымда осы пікірлерге қарсылық білдіргеннен кейін Уэсли енді Феттер Лэйн қоғамында қабылданбады. Ол 50-ге жуық адаммен бірге 1739 жылғы қарашада жалға алған Мурфилдс қаласындағы бұрынғы зеңбірек құю зауытында Құймашылық қоғамын құрды. Алайда Феттер Лэйн қоғамы методист шіркеуін құруға көмектесетін болашақ қоғамдар үшін шабытты үлгі болды.
John Wesley had a radical conversion experience at a meeting house at Aldersgate Street on May 24, 1738, after hearing a reading of Martin Luther’s preface to the book of Romans. Wesley, however, would come to disagree with the London Moravian insistence that justification had to be accompanied by instantaneous full assurance and that the means of grace had to be withheld from those who did not have that full assurance. Regarding this issue, he collided with Philip Henry Molther and other Moravians at the Fetter Lane Society in 1739–1740. Molther told participants they had to abstain from doing good works and partaking in communion until they had full assurance. Molther insisted the way to acquire faith was to wait upon God and not employ any means of grace, such as worship, prayer, partaking communion or even good works because the fruits of the Spirit could not be bestowed upon those who did not have it. After challenging these assertions in two messages in June 1740, Wesley was no longer welcome at the Fetter Lane Society. Along with about 50 others, he formed the Foundery Society, in a former cannon foundery at Moorfields whose lease he had purchased in November 1739. The Fetter Lane Society, however, had helped serve as an inspirational model to future societies that would help establish the Methodist Church.
Көшбасшылық
18 ғасырдың ортасында ғибадат етудің көрнекті қайраткері граф Николаус Людвиг фон Зинзендорф болды, сондай-ақ Уильям Блейктің ата-аналары да қатысты (кейбір деректерге сәйкес, моравиялық әндер Блейктің "Тәбиғат пен тәжірибе әндері" шығармасына ықпал еткен). 1744-1745 жылдары және 1748-1749 жылдары швед ғалымы және мистигі Эммануэль Шведенборг та қонақ болған.
A prominent leader of worship in the mid 18th century was Count Nicolaus Ludwig von Zinzendorf, and the parents of William Blake also attended (it has been suggested that Moravian hymns were an influence on Blake's Songs of Innocence and Experience). The Swedish scientist and mystic Emanuel Swedenborg was also a visitor from 1744 to 1745 and again in 1748–9.
Ғибадат орны
Оның түпнұсқа тарихи ғимараты Екінші дүниежүзілік соғыста нацистердің бомбалауынан қиратылғанмен, Феттер-Лейн морави қауымы мегаполисте құлшылық етуді жалғастыруда. Шейне-Уолктегі Линдси үйі 18 ғасырда сатылса да, қауым Бофорт көшесі мен Миллман көшесі арасындағы атқарулы үйін сақтап, оны әлі де пайдалануда. Қазір бұл жерде тұрғын үйлер мен шіркеу орналасқан, ол ерекше Моравия зираттарының – Құдай акрының солтүстік жиегінде жатыр.
Although its original historic building was destroyed by Nazi bombing in World War II, the Fetter Lane Moravian Congregation continues to worship in the metropolis. Although Lindsey House in Cheyne Walk was sold in the 18th century, the Congregation has retained and still uses the carriage house between Beaufort Street and Millman's Street. This now contains dwellings and a chapel situated at the northern edge of the characteristic Moravian Burial Ground, God's Acre.