Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фредерик Форсайттың романы
Novel by Frederick Forsyth
«Алдаушы» – ағылшын жазушысы Фредерик Форсайттың британдық ӘҚХ-ның зейнетке шығатын агенты Сэм МакКрейд туралы романы. Ол Алдамшылық, Дезинформация және Психологиялық Операциялар бөлімінің басшысы, және оның ерекше, бірақ данышкерлікке толы табыстары оған «Алдаушы» деген лақап атын сыйлады. Бұрын бұл оқиғалар 1989 және 1990 жылдары британдық теледидар үшін «Фредерик Форсайт таныстырады» деген мини-сериал түрінде бейнеленді, онда МакКрейд рөлін Алан Ховард ойнады. Кітап 1991 жылы жарық көрді. Ол сегіз апта бойы «The New York Times» газетінің ең көп сатылған кітаптар тізіміне енді, ең жоғары көрсеткіші – #6 болды.
The Deceiver is a novel by English writer Frederick Forsyth, about a retiring agent of the British SIS named Sam McCready. He is the head of Deception, Disinformation and Psychological Operations, and his maverick but brilliant successes have led to his nickname "The Deceiver." The stories had previously been filmed as Frederick Forsyth Presents, a miniseries for British television, in 1989 and 1990, with McCready played by Alan Howard. The book followed in 1991. It appeared in the The New York Timess list of the best selling books for eight weeks, and its peak was #6.
Алдын ала сөз
Британдық барлау қызметінің бастығына, жаңа жағдай мен Кеңес Одағымен қарым-қатынастың жақсаруына байланысты, СІС-тің рөлі қайта қаралуы керек екені, ал кейбір белсенді агенттеріне сабақ берілуі қажеттігі сырлы түрде түсіндіріледі. Басшыға, тәртіпсіз офицерді жазалау үшін мысал жасауға бұйырылады, және Сэм МакКреди ұсынылады. МакКредидің орынбасары, өз ұстазын қарсылықсыз зейнеткерлікке жібермей, тыңдау өткізуді талап етеді, оның барысында МакКредидің ең танымал төрт ісі еске түсіріледі.
It is discreetly explained to the Chief of British Intelligence that, in the new atmosphere of détente, and the warming of relations with the Soviet Union, that the SIS's role will have to be redefined, and some of its more aggressive agents will have to be taught a lesson. The Chief is ordered to make an example of a maverick officer, and Sam McCready is suggested. McCready's deputy is unwilling to let his mentor retire without a fight, and insists on a hearing, during which four of McCready's most celebrated cases are recalled.
Менмендік пен тым алалаушылық
ШІІС-ке жоғары тұрған кеңестік генерал келіп, кеңестік әскери жоспарлардың маңызды деректері бар құжаттарды тапсыруды ұсынады. Кездесу Шығыс Германияда өтеді. МакКреди операцияны басқарады, бірақ ол Кеңестер үшін өте танымал, сондықтан ол өздігінен кетуге тәуекел етпейді. Сондықтан ол өзінің бұрынғы одақтасы, БНД агенті Бруно Моренцті жалдап алады. Ескі досына қызмет көрсету үшін және оның БНД-ның еңбек ережелерін қатаң бұзып, Моренц Шығыс Германияға кіруге келіседі, онда ол құжаттарды қолға түсіреді. Алайда, ол батыс Германиядағы оқиғаларға байланысты жүйке күйзелісінің қарсаңында, ол кейін оны қорлаған жезөкшемен қарым-қатынаста болды, бұл оны және оның суфьер жігітін өлтіруге әкелді. Ол сондай-ақ, оның ықпалды адамдармен қарым-қатынаста болған кездегі жасырын бейнелерін ұрлайды. Қашып бара жатқанда ол кішігірім жол апатына ұшырайды. Осыдан кейін адам іздеу басталады, нәтижесінде Шығыс Германияның қауіпсіздік қызметі өздерінің қолдарына елеулі шпиондық істі ұстап тұрғанын түсінеді. МакКреди Моренцтің үлкен қиындыққа тап болғанын түсінеді және оның өткенін қазып, ықтимал жасырын орынды табады. Барлық бұйрықтарға қарамастан ол жалған жеке басын қабылдап, ескі достарын пайдаланып, шекарадан өтіп, Моренцті байқалмай табады. Қауіпсіздік іздеулері оларға жақындап келе жатқандықтан және Моренц қашып құтылу жағдайына келмегендіктен, Сэм оны уланған алкогольмен өлтіреді, құжаттарды алып, шекарадан қайтадан өтіп, генералды ашудан қорғайды, Моренцті жағымсыз тағдырдан құтқарады және іздеген құжаттарды қайтарып алуға мүмкіндік береді. Сэм таспаларды алуға тырысады, бірақ оны Шығыс Германияның Штазиі табады, олар оны ұшаққа алып кіреді.
The SIS is approached by a high ranking Soviet general, offering to turn over documents with crucial details of Soviet military plans. The meeting is to take place in East Germany. McCready is in charge of the operation, but he is too well known by the Soviets to risk going himself. So, he recruits his old ally, ageing BND agent Bruno Morenz. As a favour to his old friend, and in stark violation of his BND employment rules, Morenz agrees to enter East Germany, where he manages to get hold of the documents. He is, however, on the verge of nervous collapse due to earlier events in West Germany, where he had been having an affair with a prostitute who later insulted him, which led to him killing her and her pimp boyfriend. He also steals some covert tapes she had made of herself in compromising positions with influential people. In making his escape he becomes rashly involved in a minor traffic accident. A man hunt ensues, with the result that the East German security services eventually realise that they have a substantial spy case on their hands. McCready comes to realise that Morenz is in deep trouble and digging into his past, locates a potential hiding place. Against all orders he assumes a false identity, and making use of old friends succeeds in crossing the border and locating Morenz without being noticed. Since the security search is closing in on them, and Morenz is in no state to make an escape, Sam kills him with poisoned alcohol, and takes the documents and manages to escape by slipping through the border again, thus protecting the general from exposure, saving Morenz from an uglier fate, and succeeding in retrieving the sought after documents. Sam tries to retrieve the tapes but is found by the East German Stasi who retrieve the holdall and escorts him onto the plane unaware of the more important cargo he carries.
Қалыңдықтың бағасы
Кеңес әскери барлау корпусының (ГРУ) Ұлыбританияға сапары барысында, корпустың бір мүшесі Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) Лондон бөлімшесіне телефон соғып, АҚШ-қа қашып өтеді және өзін КГБ полковнигі Петр Орлов деп таныстырады. Орлов берген ақпарат өте құнды болып шықты, оның нәтижесінде көптеген елдерде совет шпиондары тұтқындалды және совет әскери жоспарлары туралы маңызды мәліметтер алынды. ЦРУ мұндай құнды агентке ие болғанына қуанса да, Сэм МакКреди Орловқа қатысты бірдеңе дұрыс емес сезінеді; оның күдігі КГБ-ның Лондон резидентурасының басшысымен расталады, ол МакКреди үшін құпия түрде жұмыс істейді (кодовый аты – «Ескериктік»). «Ескериктік» Орловтың дезертир емес, ЦРУ операциялар жөніндегі директорының орынбасары Кальвин Бейлиді совет тыңшысы деп жариялауға тапсырылған адам екенін мәлімдейді, мақсаты – барлық агенттікке хаос пен сенімсіздік әкелу. Осыдан кейін АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы ынтымақтастық өзара күдікке ұшырайды, екі тарап та өздерінің деректеріне сенім білдіреді. Оқиғалар жеделдеп өтеді, Орлов әлдебір жолмен ЦРУ-дағы сатқынды анықтап шығады, содан кейін «Ескериктік» күрт Мәскеуге аттанады, бұл Сэмнің қателік жасағанын көрсетеді. ЦРУ-ның іштен ыдырауына жол бермеу үшін және «Ескериктік» оны алдамағанын өзіне дәлелдеу үшін МакКреди оған Мәскеуден қашуға көмектесуге дайындалады. «Ескериктік» Мәскеуге Самға адалдығын және Орловтың сатқындығын дәлелдейтін айғақтарды әкелу үшін оралғанын айтады. Бірақ «Ескериктік» берген ақпарат кешігіп келеді; ЦРУ-дың бір ынталы агенты директордың бұйрығымен Бейлиді өлтіріп тастаған. МакКреди берген мәліметтерге қарсы тұрған агент Агенттікке өтінімімен кетеді, бірақ Орловты тұтқындамайынша, оның дереу өлім жазасын қабылдамайды.
During a visit by the Soviet Military Intelligence Corps (GRU) to Britain, a Corps member phones the Central Intelligence Agency's London outpost, and defects to the US, introducing himself as KGB Colonel Pyotr Orlov. Orlov's information proves to be highly valuable, leading to the arrest of Soviet spies in many countries, and providing important information on Soviet military planning. While the CIA is delighted to have such a valuable asset, Sam McCready has a gut feeling that something might be wrong with Orlov; his suspicion is confirmed by the head of the KGB's London residency, who secretly works for McCready (Codename Keepsake). Keepsake claims that Orlov is not a defector, but a plant, tasked with denouncing the CIA's Deputy Director (Operations), Calvin Bailey, as a Soviet mole in an attempt to bring chaos and distrust to the entire agency. At this point, the co operation between the US and the British turns into mutual distrust, with both sides vouching for their own sources. Events accelerate when Orlov finally succeeds, indirectly, in identifying the supposed CIA traitor, followed by Keepsake suddenly departing for Moscow, making it look as if Sam is wrong. To prevent the disintegration of the CIA from within, and to prove to himself that Keepsake did not deceive him, McCready prepares to help him escape from Moscow. Keepsake reveals that he returned to Moscow to bring back incontestable proof of both his own loyalty to Sam, and of Orlov's treachery. Keepsake's information arrives too late, however; an over eager CIA agent has already killed Bailey on the Director's orders. Confronted with Sam's information, the agent resigns from the Agency, but not before arresting Orlov, who stoically accepts his immediate execution.
Соғыстың құрбаны
ШІЖ Ливияның Ирландияның Уақытша Республикалық Армиясы (ИРА) және басқа да еуропалық террористік топтарға қару-жарақ жіберуге дайындалып жатқанына куәлік тапты. Сэм МакКреди бұрынғы SAS сарбазы, ал қазіргі таңда романист Том Роусты қару сатып алушы рөлінде жұмысқа алады, ол жаңа роман үшін зерттеу жүргізіп жатыр деген сылтаумен өзін жасырады. Ол Ливиялық қару-жарақ жеткізушімен байланысқа түсіп, өзінің тапсырысын жіберуге қосады. Осы ақпараттың арқасында британдықтар қару-жарақ тасымалдайтын кемені анықтай алады. МакКреди кемені тоқтату үшін SAS-тің теңіздегі әріқатары – элиталық Арнайы Қайық Қызметінің (SBS) көмегіне жүгінеді. Томға романтикалық сезім білдірген әйелдің ИРА террористерімен тікелей байланыста екені белгілі болады және кемеге шабуыл жасалған кезде оққа ұшырайды.
The SIS uncovers evidence that Libya is preparing to ship a consignment of arms for the use of the Provisional Irish Republican Army (IRA) and other European terrorist groups. Sam McCready recruits an ex SAS soldier turned novelist named Tom Rowse, to pose as a weapons' buyer, thinly veiled by his pretending to be undertaking research for a new novel. He manages to get in touch with the Libyan arms provider, and get his order included in the shipment. With this information, the British are able to identify the ship transporting the weapons. McCready enlists the help of the elite Special Boat Service (SBS), seaborne equivalent of the SAS, to intercept the vessel. A woman, in whom Tom was romantically interested, is found to be directly involved with the IRA terrorists, and is shot dead when the vessel is boarded.
Күн сәулесінің аздап көрінісі
Барклей аралдары – Кариб теңізіндегі британдықтардың шағын (ойдан шығарылған) теңізден тыс аумағы, британдық үкімшіліктен тәуелсіздікке көшуде. Аралда алғашқы премьер-министр сайлауы өтуге азық қалды, бірақ саяси партиялар әлі құрылмағандықтан, екі басты үміткер де шет елден келгендер, олардың халықтан қаржылық қолдауы да, күшті жақтастары да жоқ. Флорида штатының заң қызметкері, демалысқа келген ол, үміткерлердің сайлау штабындағы белгілі бір жалдамалы кісі өлтірушіні таниды, дереу Майамиге қайтуға ұшады, бірақ ұшақ ортада жарылып, барлық жолаушылар қаза табады. Оның серігі Барклианның басты аралы – Саншайнге тергеу жүргізу үшін келеді. Британдық аумақтық губернатор да өлтірілген соң, АҚШ-та болған МакКреди тергеуге жіберіледі. Аралда екі Шотландия Ярд тергеушісі бар, бірақ МакКреди екі президенттік үміткердің біреуін Багам аралдарынан кокаин контрабандасымен айналысатын адам, екіншісін Кубаның құпия қызметінің агенты деп әшкерелейді. Екеуі де аралды өз мүдделері үшін пайдалануға тырысады. МакКреди қылмыскерлерді ұстап, өзін бір күнге губернатор етіп тағайындау үшін құжатты жасау үшін жылдам ойланып табады, бірақ ол екі үміткердің де жоспарларын жоққа шығарып, Саншайннің тәуелсіздікке көшуінің тегіс өтуін қамтамасыз етеді. Флориданың заң қызметкері контрабандашының үйінде серігінің өлтірушісін ұстауға жетеді, бірақ Скотленд-Ярд губернаторды өлтірген адамды ұстай алмайды. МакКреди кісі өлтіруді зейнеткерлік жасындағы американдық әйел жасағанын анықтайды, мақсаты – билік пен баспасөзді аралға шақырып, үміткерлердің қылмыстық сайлау штабымен күресуге көмектесу. Оның жасы мен арал тұрғындары арасындағы беделіне байланысты, МакКреди оның қылмысын жасыруға шешім қабылдайды. Қылмыс құралы мен куәгерлердің болмауына байланысты, Скотленд-Ярд оны да ұстай алмайды.
The Barclays is a small (fictional) British overseas territory in the Caribbean, in transition from British rule to independence. The island is about to hold its first election for Prime Minister, and, since no political parties have yet developed the two leading candidates are both expatriates, with no financial backing or popular support from the population. When a visiting Florida law enforcement officer, who is on vacation, recognises a notorious hired killer amongst the candidates' campaign workers, he boards a plane in a hurry to fly back to Miami, but when it explodes in mid air to kill all the passengers, his partner flies to the main Barclayan island, Sunshine, to investigate. When the British territorial governor is also murdered, McCready, who is in the US, gets himself sent to investigate. There are two Scotland Yard investigators on the island but it is McCready who exposes the two presidential candidates as a Bahamian cocaine smuggler and an agent of the Cuban secret service, respectively, both of whom are seeking to exploit the island for their own ends. It takes some quick thinking on McCready's part to apprehend the criminals, and forge a document to appoint himself Governor for a day – but he is able to foil both candidates' schemes, and ensures that Sunshine's transition to independence will be smooth. The Florida law enforcement officer agent finally succeeds in catching his partner's killer in the smuggler's house, but Scotland Yard are unable to arrest the person who killed the governor. McCready figures out that the murder was committed by an elderly expatriate American lady, with the purpose of attracting the authorities and the press to the island to deal with the candidates' criminal campaign workers. Given her age, and popularity with the island's people, McCready decides to keep her crime a secret. Without the murder weapon or witnesses, Scotland Yard is unable to arrest her either.
Эпилог
ҚІС басшылығы Сэмнің ісін қабылдамайды, өйткені бірнеше апта бұрын Суық соғыс аяқталғандықтан оның кеңсесінің қажеті жоқ деп шешім қабылдаған еді. Оған түрлі кеңсе жұмыстары ұсынылады, бірақ ол олардан бас тартып, ерте зейнетке шығуды жөн көреді, өзінің міндетін атқарып бітті деп санайды. Кету алдында ол өзінің орынбасарына сақ болуға ескертеді, себебі бюрократтар не ойласа да, әлем әлі де қауіпті, және шпиондарға әрдайым қажет болатын орын. Ғимараттан шығып бара жатып, ол газет стендінен өтеді, онда бас жаңалықтар Суық соғыстың ресми түрде аяқталғанын жариялайды. Төрт аптадан кейін, зейнеткерлік шатырында балық аулап отырғанда, ол радиодан Саддам Хусейннің Кувейтке басып кіргенін естиді. Бұл жаңалықты естіп, өзінің дұрыстығына көз жеткізіп, қозғалмай, "қайтадан әдісін өзгертуге" уақыт келді деп шешеді.
The SIS hierarchy reject Sam's case, having decided weeks earlier that, since the Cold War was over, his office was no longer necessary. He is offered a variety of desk jobs which he declines in favour of early retirement, deciding that he's done his part. Before he leaves he warns his deputy to keep his eyes peeled, because, despite what the bureaucrats think, the world is still a dangerous place that will always need spies. As he leaves the building, he passes a newspaper stand where the headlines declare the official end of the Cold War. Four weeks later, whilst fishing outside his retirement cottage, he hears over the radio that Saddam Hussein has invaded Kuwait. Upon hearing this news, vindicated and unmoved, he decides it's "time to change his bait".
Теледидарлық бейімделулер
Төрт әңгіме 1989 және 1990 жылдары британдық теледидар үшін мини-сериал ретінде түсірілді. МакКреди рөлін британдық актер Алан Ховард сомдады.
The four stories were filmed as a miniseries for British television in 1989 and 1990. McCready was played by British actor Alan Howard.
Ортақ тақырыптар
Джон ле Карреге ұқсас, Форсайттың романдары көбінесе британдық тыңшылық қауымдастығында (және жалпы британ үкіметінде) американдық ЦРУ-дың жақсы жабдықталған күштерімен келісімді, бағынышты қарым-қатынасты жақтаған офицерлер мен тәуелсіздікті ұстанушылар арасындағы шиеленісті көрсетеді. Сэм МакКреди сөзсіз соңғы топқа жатады. MI5-тің Брайан Харкорт Смиті сияқты, «Төртінші протокол» романында, МакКреди сияқты тиімді, бірақ ескі оперативті жағымсыз, ақымақ себептермен зейнетке шығаруға ниеттенген S.I.S. бюрократы, көшбасшы болғанда өзін маңызды санап, үлкен жетістіктерге жетемін деп жоспарлайды; және Харкорт Смиттің нашар жұмысы оны көшбасшылыққа ие болудан айырады. Сол сияқты, тәжірибелі S.I.S. қызметкері, МакКредиді қолдайтын болса, оны қолдамайтынын білдіреді, себебі МакКредиді зейнетке шығарудың жеке мүдделерге толы себептерін жақтырмайды. Бұл бөліністің салдары ретінде Sigint (сигналдық барлау, электрондық құралдар арқылы ақпарат жинау) мен Humint (адамдық барлау, агенттерді тарту арқылы ақпарат жинау) арасындағы пікірсайыс туындайды. Форсайт өзінің бірнеше романында ЦРУ-ды және британдық S.I.S.-тің «бағынышты» тобын технологияға, мысалы, сигнт пен спутниктік суретке әуестеніп, адамдық барлауды өткен заманның құралы деп есептейді. Ал тәжірибелі агенттер, мысалы МакКреди, осындай тәсілдерді оңай айналып өтуге болатынын, сенімді ақпаратты тек адамдық барлау арқылы ғана алуға болатынын біледі. Форсайттың келесі романы «Құдайдың жұдырығы», Персия шығанағы соғысы кезінде орын алады. Онда американдықтар мен британдықтар Саддам Хусейннің нақты ниеттерін анықтауда осы тәсілдердің жеткіліксіздігін күрт (тіпті күлкілі) сезіне бастап, Ирак үкіметіне тірі агенттерді жіберудің жолдарын іздейді. Соңғы сөзінде Форсайт адамдық барлаудың тыңшылықтың қажетті бөлігі екенін нақты айтады.
Similar to John le Carré, Forsyth's novels often depict a schism within the British espionage community (and within the British government as a whole), between those officers who favour a conciliatory, subservient relationship with the better resourced American C. I. A., and those who favour a more independent approach. Sam McCready definitely falls into the latter camp. Much like MI 5's Brian Harcourt Smith in The Fourth Protocol, the S. I. S. bureaucrat who wants a very effective but older operative like McCready sent out to pasture for biased, stupid reasons plans to make himself important and accomplish great things when he becomes the leader; and just as Harcourt Smith's subpar performance leads to him being passed over as leader, it is revealed that the S. I. S. hotshot will NOT get his prized position ever, when an experienced S. I. S. official who supports McCready makes it clear he won't support him because he doesn't approve of the selfish reasons presented for retiring McCready. A corollary of this division is the debate between the usefulness of Sigint (signals intelligence, the gathering of information through electronic interception) versus Humint (human intelligence, gathering information through recruiting agents). In several of his novels, Forsyth ridicules the C. I. A. and the "subservient" camp of the British S. I. S. as being over awed by technology, such as sigint and satellite photography, and regarding spying through human agents as a thing of the past. Whereas experienced field agents like McCready know that these approaches can be avoided or fooled, and it takes a human agent to gather reliable intelligence. In Forsyth's subsequent novel, The Fist of God, taking place during the Persian Gulf War, the Americans and British become suddenly (even comically) aware of the inadequacy of these approaches in giving them real insight into Saddam Hussein's true intentions, and begin searching desperately for a way to infiltrate the Iraqi regime with a living agent. In an afterword, Forsyth makes his point explicit, that humint is still a necessary part of espionage.