Кіріспе

Алжирлік террорист Абдул Насер Бенбрика (عبد الناصر بن بريكة) (Алжирда шамамен 1960 жылы туған), сондай-ақ Әбу Бакр (арабша: أبو بكر) деп те белгілі. Ол қасақана түрде террористік ұйымның жетекшісі және мүшесі болғандығы үшін он екі жылға шартты мерзімінен бұрын бостандыққа шығу мүмкіндігі жоқ, жалпы он бес жылға бас бостандығынан айырылды. Бенбрика 2005 жылғы қарашада Австралияның Сидней және Мельбурн қалаларында ұсталған 17 адамның бірі болды, олар террористік ұйымның мүшелері болу және Австралия аумағындағы нысаналарға террористік шабуылдар жоспарлау айыпталды. Бенбрика бұл топтың рухани жетекшісі деп саналады. Барлық 17 адам өзін кінәлі емес деп мәлімдеді. 2008 жылдың 15 қыркүйегінде Бенбрика айыптау бойынша кінәлі деп танылып, кейін сотталды. Бенбрика 2020 жылдың 5 қарашасында жазасын өтеді, бірақ оны қамауда ұстауды сұраған Федералдық үкіметтің Ішкі істер министрлігінің өтініші бойынша Виктория Жоғарғы сотының уақытша бұйрығымен түрмеде қалды. 2023 жылдың 1 қарашасында Бенбрика 2020 жылы жойылған Австралия азаматтығын қайтару бойынша Жоғарғы сотта жеңіске жетті, ал 2023 жылдың 19 желтоқсанында Виктория Жоғарғы соты оны 12 айлық күшейтілген бақылау режимімен босатуға рұқсат берді.

Жеке өмірбаяны

Бенбрика Алжирде туған: әртүрлі дереккөздер 2005 жылдың қараша айында оның жасы 45 немесе 46-ға толуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол ұшақ инженері мамандығын алған. 1989 жылдың мамыр айында ол бір айлық сапарлауға рұқсат алып Австралияға келді, оған екі рет рұқсат мерзімі ұзартылды және Мельбурнның солтүстік аймағында, көптеген мұсылмандар тұратын жерге қоныстанды. 1990 жылы оның рұқсаты бітіп, ол елге кіруіне тыйым салынған адам болып есептелді, содан кейін алты жыл бойы Иммиграциялық шағымдарды қарау трибуналы арқылы елде қалу құқығы үшін күресті. Ол сот отырысында Австралиядағы өмір салтын жақсы көретінін айтқан. 1992 жылы Бенбрика Австралия азаматы болған ливандық әйелге үйленді, олардың жеті баласы болды. 1996 жылы ол Австралияда тұруға рұқсат алды және 1998 жылы азаматтыққа қол жеткізді, бірақ Алжир азаматтығын да сақтап қалған деген хабар бар. Ол бірнеше жыл бойы мемлекеттік әлеуметтік жәрдеме алған, бұл мәселе талқылау тақырыбына айналды.

Сот

Бенбриканың соты 2007 жылдың қазан айында басталды. Оған және тағы он бір адамға терроризм қылмыстары тағылды. Іс судья Бернард Бонгиорноның төрағалығымен өтті, ал бастапқыда Ник Робинсон тергеумен айналысты, бірақ кейінірек сот процестерінде Ричард Мейдмент СК прокурор ретінде қатысты. Бенбриканы сотта адвокат Джош Тааффтың тапсырмасымен Реми Ван де Вейл QC қорғады. 2008 жылдың ақпан айындағы сот отырысында прокурор кіріспе сөзінде Бенбрика мен оның тобындағы 11 адам арасындағы 500 телефон әңгімесінің мәліметтерін баяндады, бұл әңгімелер телефондарды тыңдау және жасырын тыңдау құрылғылары арқылы жазылған. Прокурорлар телефон жазбалары топтың жоспарларын көрсеткенін мәлімдеді: "максималды зиян келтіру, бомба қолдану арқылы мың адамды өлтіру". Олар Бенбрика басқаратын топтың "күшті джихадқа ұмтылғанын" және "өлiмдер санын арттыру мақсатымен футбол матчтары мен пойыз станцияларына террористік шабуылдар жасауды жоспарлағанын" айтты, сондай-ақ Бенбрика кейбір жағдайларда "әйелдерді, балаларды және қарттарды өлтірудің" діни тұрғыдан рұқсат етілетінін айтқандығын жеткізді. Сотқа Бенбриканың жалған есімдер мен мекенжайларға тіркелген кем дегенде 10 түрлі ұялы телефонды пайдаланғаны туралы айтылды. 2008 жылдың 20 тамызында алқабилер өз шешімін шығару үшін кеңесуге кетті. 15 қыркүйекте Бенбрика қасақана түрде террористік ұйымның жетекшісі және мүшесі болуда кінәлі деп танылды. 2009 жылдың 3 ақпанында Жоғарғы сот судьясы Бернард Бонгиорно Бенбриканы 15 жылға бас бостандығынан айырды, оның ішінде 12 жыл мерзімі шартты түрде босатусыз өтеуге міндетті болды. Өз түсіндірмесінде Бонгиорно джихад сөзінің исламда көптеген мағыналары бар екенін, бірақ Бенбрика бұл терминді "өз тобының ислами мақсаттарына жету үшін зорлық шабуылдарын" білдіру үшін бұрмалағанын айтты. Бонгиорно сондай-ақ дәлелдер "Бенбриканың әлі де зорлық джихадына берілгенін, жасаған қылмыстары үшін өкініш білдірмегенін және топ мүшелері түрмеге түссе, топтың қызметін жалғастыру туралы сөйлегенін" көрсеткенін айтты. Бенбрика террористік ұйымға мүше болу және террористік ұйымның қызметін басқару айыптарынан басқа, "террористік актіні дайындаумен байланысты затты иелену" қылмысы бойынша да сотталды. Бірақ 2011 жылдың наурыз айындағы келесі сот шешімі оны осы айыптан ақтатты. "Террористік актіні дайындаумен байланысты затты иелену" қылмысы бойынша бұл айыптама "сот судьясы бұл қылмыстың болуын анықтау талаптары бойынша алқабилерді жаңылыс бағытқа бұрған" деген қорытындыға келгендіктен күшін жойды. Оның террористік ұйымға мүше болуы үшін алған жазасы да 7 жылдан 5 жылға дейін қысқартылды. Әмер Хадарра, Аймен Джуд, Фадл Саяди, Абдулла Мерхи, Эцзит Раад және Ахмет Раад та террористік ұйымға мүше болғандары үшін кінәлі деп танылды. Хан Таха, Басам Раад, Маед Раад және Шу Хаммуд кінәсіз деп танылды. 2020 жылдың 5 қарашасында жазасын аяқтағанына қарамастан, Бенбрика Виктория Жоғарғы сотының уақытша бұйрығымен 2023 жылдың 19 желтоқсанына дейін түрмеде қалды. Ішкі істер министрлігі оны қамауда ұстауға өтініш білдірді. Оның Мельбурн крикет алаңына өмір бойы кіруіне тыйым салынғаны туралы ақпарат бар.

Түрмеде болған кезімде

Түрмеде отырып, Бенбрика джихадистік идеологияны таратуға маңызды ықпал етті. Оның жақындары мен туыстары Ислам мемлекеті үшін шайқасып қаза тапты. Австралия Федералдық Үкіметі оның терроризм қылмысы үшін Австралия азаматтығынан айыру туралы шешім қабылдады. Ол Австралияда ел ішінде азаматтығынан айырылған алғашқы адам. Бенбрика азаматтық кодексінің оның Австралия азаматтығынан айырылуына рұқсат беретін бөлігінің заңдылығын күдікке түсірді. 2023 жылдың 1 қарашасында Австралия Жоғарғы Соты 6:1 дауыспен заңның жарамсыз екенін жариялады, соның нәтижесінде Бенбриканың Австралия азаматтығы қайта жаңартылды.