Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тонис Лукас (1962 жылы туған) – эстондық саясаткер, 2019 жылдан 2021 жылға дейін Мәдениет министрі, ал 1999 жылдан 2002 жылға дейін және 2007 жылдан 2011 жылға дейін Білім және ғылым министрі болған.
Estonian politician (born 1962)
Tõnis Lukas (born 5 June 1962) is an Estonian politician, former Minister of Culture from 2019 to 2021 and Minister of Education and Research from 1999 to 2002 and from 2007 to 2011.
Өмір
Лукас Таллин қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітіріп, тағы бір жыл Таллиндегі техникалық училищенің курсын оқығаннан кейін, Тарту университетінде тарихты оқыды. 1987 жылы бітірген, ал 1989-1992 жылдары аспирантурада оқыды, 1997 жылы тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Туннис Лукас еңбек жолын Оңтүстік Эстониядағы мектеп мұғалімі ретінде бастады. 1989 жылы Тарту университетінде аспиранттарға лекция оқыды. 1992-1995 жылдары Эстония Ұлттық мұражайының директоры болып жұмыс істеді. 1995 жылдан бастап негізінен жергілікті және ұлттық деңгейде саяси лауазымдарды атқарды. 1997 жылы екі жылға Тарту университетіне оралып, жоба жетекшісі болып жұмыс істеді және докторлық бағдарламаға (әлі аяқталмаған) қатысты. 2013 жылдан 2019 жылға дейін саясаттан демалып, 2013 жылдан 2018 жылға дейін қайтадан Эстония Ұлттық мұражайының директоры, ал 2018 жылдан 2019 жылға дейін Тарту кәсіптік білім беру орталығының директоры болып жұмыс істеді. Соңғы лауазымын Мәдениет министрі болып тағайындалу үшін тастап кетті. Туннис Лукас Эстония кәсіптік білім беруді дамыту одағының, Эстония Ұлттық мұражайының достары қоғамының, Эстония мұра қоғамының және Эстония ғылым академиясының мүшесі. Ол тарих пәні бойынша бірнеше оқулықтың авторы. Туннис Лукас әдебиеттанушы Лийна Лукасқа үйленген. Олардың екі қызы мен бір ұлы бар.
Lukas was born in Tallinn, Estonia. After graduating from secondary school and spending another year in technical school in Tallinn, he went on to study history in University of Tartu. He graduated in 1987 and continued postgraduate studies from 1989 to 1992, receiving his master's degree in history 1997. Tõnis Lukas started his career as a school teacher in Southern Estonia. 1989 he became a lecturer for postgraduate students in the University of Tartu. From 1992 to 1995 he worked as Director of the Estonian National Museum. Since 1995 he has held mainly political posts both on local and national level. He briefly returned to University of Tartu for two years in 1997 to work as a project manager and to participate in doctorate programme (still unfinished). From 2013 to 2019 he took a break from politics, working from 2013 to 2018 again as Director of the Estonian National Museum and from 2018 to 2019 as Director of the Tartu Vocational Education Centre. He left the last post in order to serve as the Minister of Culture. Tõnis Lukas is a member of the Estonian Vocational Education Promotion Union, Society of Friends of Estonian National Museum, Estonian Heritage Society and Learned Estonian Society. He is an author of several textbooks on history. Tõnis Lukas is married to a literary scholar Liina Lukas. They have two daughters and a son.
Саяси мансап
1992 жылы «Про Патрия» одағына қосылып, келесі жылы Тарту қалалық кеңесіне сайланды. 1995 жылы Рийгикогу мүшесі болып, бір жыл бойы Мәдениет істері жөніндегі парламенттік комитеттің төрағасы болды. 1996 жылы Тõнис Лукас Тарту қаласының әкімі (1996–1997) болып қызмет ету үшін парламенттен кетті. 1999 жылғы парламент сайлауынан кейін 1999 жылдың 25 наурызында премьер-министр Март Лаардың кабинетінде Білім министрі болып тағайындалды. Министрлік қызметіндегі ең маңызды жетістігі – Білім министрлігінің Таллиннен Тартуға көшірілуі болды, бұл билікті орталықтан тыс жерлерге тарату және аймақтық дамуды ынталандырумен негізделді, бірақ сыншылар мұны Тарту университетінің табысты лоббилеуінің нәтижесі деп санайды. 2002 жылдың 28 қаңтарында үкімет құлағаннан кейін Тõнис Лукас Рийгикогуға оралды және 2003 жылы парламентке қайта сайланды, қазіргі кезде Мәдениет істері жөніндегі парламенттік комитеттің мүшесі болып жұмыс істеп жатыр. Тунне Келам отставкаға кеткеннен кейін ол 2005 жылдың 16 сәуірінде «Про Патрия» одағының төрағасы болып сайланды. 2005 жылдың қарашасында «Про Патрия» одағы мен «Res Publica» одағының бірігу жоспарларын жариялады. 2006 жылдың 4 маусымында партиялар біріккеннен кейін «Про Патрия» және «Res Publica» жаңа одағының екі тең төрағасының бірі болды. 2007 жылдың 26 мамырында партия съезінде Март Лаар одақтың жаңа төрағасы болып сайланды, ал Тõнис Лукас Март Лаарға көмек көрсету үшін сайланған үш вице-төрағаның бірі болды. 2007 жылдың 5 сәуірінен 2011 жылдың 6 сәуіріне дейін ол Білім және ғылым министрі қызметін тағы да атқарды. 2019 жылдың сәуірінде үкіметке оралып, Юри Ратастың екінші кабинетінде Мәдениет министрі болды.
Lukas joined Pro Patria Union in 1992 and was elected to Tartu City Council the next year. 1995 he became a member of Riigikogu and served for a year as the Chairman of the Parliamentary Committee for Cultural Affairs. Tõnis Lukas left the parliament in 1996 to serve as a Mayor of Tartu (1996–1997). After the parliamentary elections of 1999 he was appointed a Minister of Education in Prime Minister Mart Laar's cabinet on 25 March 1999. The highlight of his career as Minister was the transfer of the Ministry of Education from Tallinn to Tartu, justified as decentralisation of power and fostering regional development, while the critics see in it a result of successful lobby by University of Tartu. When the government fell on 28 January 2002 Tõnis Lukas returned to Riigikogu and was re elected to the parliament in 2003, serving currently as a member of the Parliamentary Committee for Cultural Affairs. After the resignation of Tunne Kelam he was elected the Chairman of Pro Patria Union on 16 April 2005. In November 2005 he unveiled plans of merger between Pro Patria Union and Union for the Republic Res Publica. After the merger of the parties on 4 June 2006 he became one of the two co Chairmen of the new Union of Pro Patria and Res Publica. At the party congress on 26 May 2007 Mart Laar was elected a new Chairman of the Union and Tõnis Lukas became one of the three Vice Chairmen elected to assist Mart Laar. From 5 April 2007 to 6 April 2011, he again served as the Minister of Education and Research. He returned to the government in April 2019, becoming the Minister of Culture in Jüri Ratas' second cabinet.