Кіріспе

От бағанасы шіркеуінің негізін қалаушы Альма Бридуэлл Уайт (16 маусым 1862 – 26 маусым 1946) – От бағанасы шіркеуінің негізін қалаушы және епископы. 1918 жылы ол АҚШ-тағы От бағанасының алғашқы әйел епископы атанды. Ол отбасындағы 11 баланың жетіншісі болған. 1878 жылы Кентуккидегі мектепте өткен діни жиында Уильям Бакстер Годби оны 16 жасында Веслиан методизміне өткізді. 1880 жылға қарай отбасы Кентукки штатының Миллерсбург қаласына көшіп орналасты. Ол Миллерсбургтегі Миллерсбург әйелдер колледжінде білім алды. Бір әпкесі Бридвелл әйелдерінің жеті қарындасының бірін Монтана аймағына қонаққа шақырды. Барлығы сапарға шығудан қорқып, тек Алма ғана келісті, ол әпкесінің соңғы таңдауы болды. 1882 жылы он тоғыз жасар Алма Монтана штатының Баннак қаласына сапар жасады. Ол онда мұғалім болып қалды, алдымен мемлекеттік мектепте, кейін Солт-Лейк-Ситидегі методистік семинарияда сабақ берді. 1887 жылдың 21 желтоқсанында ол Кент Уайтқа (1860–1940) үйленді, ол сол кезде методист семинариясында оқыған. Олардың екі ұлы болды: Рей Бридуэлл Уайт және Артур Кент Уайт.

Діннің негізін қалаушы

Алма мен Кент Уайт 1901 жылдың желтоқсанында Колорадо штатының Денвер қаласында Методисттік Пятидесятниктер одағы шіркеуін құрды. Ол ән-жыр айтып, дұға оқып, кейде уағыз айтты. 1907 жылы Питер Уоркман Гарретсонның жесірі Каролин Гарретсон (бұрынғы Каролин Ван Несте Филд) Жаңа Джерси штатының Зарефат қаласындағы діни қауым үшін фермасын сыйға берді. Бұл, аты өзгертілген "От бағанасы" шіркеуінің бас кеңсесі ретінде дамыды, ол Пятидесятник қозғалысынан алыстады. 1918 жылы Уайт Уильям Бакстер Годбимен, киелілік қозғалысында белсенді болған методист евангелистпен епископқа бекітілді. Ол АҚШ-та епископ қызметін атқарған алғашқы әйел болды. 1920-1930 жылдары Уайттың басшылығымен "От бағанасы" шіркеуі Ку-клукс-кланмен ерекше және ашық серіктестік орнатты. Ол Кланды ақ протестант әйелдерін азат етуге көмектесетін, сонымен бірге азшылықтарды өз орнында ұстайтын күш ретінде бағалады. Ол Кланның жиналыстарына рұқсат берді және кейде қатысты, сондай-ақ "От бағанасы" шіркеуіне қарасты бірнеше жерде айқыштарды өртеуге жол берді. Ол "Жақсы азамат" атты ай сайынғы журналды шығарып, Клан мен оның мақсаттарын белсенді түрде насихаттады. Сонымен қатар, ол үш кітап жариялады: "Ку-клукс-клан пророчествода", "Кландықтар: Бостандық сақшылары" және "Отты крестің батырлары", олар "Жақсы азамат" журналында бұрын жарияланған эсселердің, сөздердің және карикатуралардың жинағы болды. Уайт афроамерикандықтарға деген нәсілшілдігін Клан жиындарында сөйлеген кезде ең айқын көрсетті. 1929 жылы Жаңа Джерси штатының Зарефат қаласында өткен жылдық лагерьлік жиынның "Отандық күнінде" ол "Америка – ақ адамның мұрасы" деген тақырыпта уағыз айтты және осы уағызды сол айдың "Жақсы азамат" журналында жариялады. Ол былай деді:

"Егер адамдар қара және ақ нәсілдер арасында әлеуметтік теңдік іздесе, олар Киелі кітаптың бұйрықтарын және барлық әлеуметтік және моральдық кодекстерді бұзады."

"Әлеуметтік және саяси теңдік әлемді қараңғылыққа, түнгі аймақтардай қара және Жаңа өсиеттің үйретулерінен жұраққа ұрындырады. Мұндай жағдайда түрлі түсті адамдардың мақтанышы шексіз болар еді."

"Бұл Құдай мен адамның барлық заңдары бойынша ақ адамның елі және осылайша жаратылыстың басынан бері белгіленді. Сондықтан Хам ұлдарына мұрамызды тапсырмаймыз. Ақ адамдар үшін үлкен американдық патриот доктор Хайрам Уэсли Эванстың кеңесін тыңдап, Он бесінші түзетуді жою дұрыс болар. "Жақсы азамат" журналының редакторы да оны қолдайды."

Уайттың Кланмен байланысы 1930 жылдардың басында, Клан жоғары лауазымды шенеуніктерге қатысты даулы жағдайларға және БАҚ-тың оның мүшелерінің жеке басын жариялауға тырысуына байланысты әлсіреді. Дегенмен, ол діни және нәсілдік азшылықтарға деген төзбеушілік идеологиясын насихаттауды жалғастырды. Өлімінен үш жыл бұрын және Кланмен алғашқы байланысынан 22 жыл өткен соң, 1943 жылы ол өзінің үш Клан кітабының қайта жаңартылған нұсқаларын жариялады. Кітаптар "Бостандық сақшылары" деген атпен үш томдық жинақ ретінде шықты. Айта кету керек, атаудан "Кландықтар" сөзі алынып тасталды, бұл Кланның беделінің төмендеуін көрсетеді, бірақ Уайт Кланмен серіктестікке түсуіне себеп болған догманы насихаттауды жалғастырды. "Бостандық сақшылары" кітабының екінші және үшінші томдарына оның ұлы және "От бағанасының" екінші бас инспекторы Артур Кент Уайт кіріспе жазды.

Радио станциялары

1927 жылы Колорадо штатының Вестминстер қаласындағы Беллвью колледжінде, Вестминстер қалыңындағы қамал негізіндегі колледжді насихаттау мақсатында хабар таратушы және радио жабдықтары орнатылды. 1929 жылдың маусым айына қарай станцияның шақыру белгілері KPOF деп өзгертілді және станция Алма ғибадатханасынан, Денвердегі "От бағанасы" шіркеуінен тұрақты уағыздарды таратуды бастады. 1931 жылдың наурыз айында WBNY станциясы Уайт пен "От бағанасы" шіркеуіне 5000 долларға сатылды. Шақыру белгілері WAWZ (әріптер Алма Уайт және Зарефатты білдіреді) деп өзгертілді. Алғашқы хабарламасында ол тыңдаушыларға: "Станция сіздің діни көзқарасыңызға қарамастан, бәріне де тиесілі" деді. 1961 жылы "От бағанасы" Цинциннатиде WAKW станциясын да іске қосты. AKW Альманың ұлы Артур Кент Уайттың атын көрсетеді.

Өлім

1946 жылы 26 маусымда Нью-Джерси штатының Зарефат қаласында қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Алма Уайт, От бағанасы және олардың Кланмен байланысы Либба Брейдің 2012 жылғы "Дивинерлер" қылмыстық романындағы "Үлгілі азамат" деп аталатын тарауда бейнеленеді.