Кіріспе

Бетт Бао Лорд (қытайша: 包柏漪, пиньинь: Bāo Bóyì; 1938 жылдың 3 қарашасында туған) – Қытайда туған американдық жазушы және адам құқықтары мен демократияны қолдаушы азаматтық белсенді.

Ерте өмір

Лорд Қытайдың Шанхай қаласында Бет Бао болып дүниеге келген. Анасы Дора, әкесі Сэндис Бао және кіші қарындасы Кэти Баомен бірге ол сегіз жасында АҚШ-қа келді. 1946 жылы оның британдық білім алған инженер әкесі жабдық сатып алу үшін Қытай үкіметі тарапынан жіберілген болатын. 1949 жылы Бетт Бао Лорд пен оның отбасы Мао Цзэдун мен оның коммунистік көтерілісшілері Қытайдағы азамат соғысын жеңген кезде АҚШ-та қалып қойды. Бетт Бао Лорд Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі АҚШ-тағы қытай иммигранты ретіндегі балалық шағының естеліктері туралы автобиографиялық балалар кітабында, «Тоңғыз жылы мен Джеки Робинсон» атты кітабында көркем тілмен жазған. Ол осы кітапта ағылшын тілін үйренуге және сыныптастарының арасында қабылдануға тырысқандағы күш-жігерін, сондай-ақ бейсбол мен Джеки Робинсонның көмегімен қалай жетістікке жеткенін сипаттайды. Лорд Бруклин мен Нью-Джерсидегі мемлекеттік мектептерде оқыды. 1959 жылы Тафтс университетінде саясаттану бакалавры, ал 1960 жылы Флетчер заң және дипломатия мектебінде магистр дәрежесін алды.

Мансап

Лорд Гавайидегі Шығыс-Батыс орталығының директорының көмекшісі және Вашингтондағы профессорларға арналған Фулбрайт бағдарламасының бағдарламалық қызметкері болып жұмыс істеді.

1962 жылы Гонконгқа босқындар көптеп келген кезде, Беттің анасы Дора Бао үшінші қызын, Сансан (путунхуа тілінде Сансансан, «Үшінші») (Жан Бао) деген лақап атымен Қытай Халық Республикасынан шығару жоспарын жасап, іске асырды. Беттің «Сегізінші ай» кітабында Сансанның өмірбаяны жазылған. Сансан Беттің сыртқы істер қызметкері Уинстон Лордқа үйленген кезде қалыңдық болды. «Жазғы ай» (1981) революцияға дейінгі Қытайдан Никсонның сапарына дейінгі кезеңді қамтиды, халықаралық бестселлер болды және ең жақсы дебюттік роман үшін Америка кітап сыйлығына үміткер болды. «Орталық жүрек» (1996) қазіргі заманғы Қытай тарихының 70 жылын қамтиды және 1989 жылы Тяньаньмэнь алаңында студенттер ұйымдастырған демонстрациямен аяқталады. Оның балалар кітабы «Доңыз жылында және Джеки Робинсон» бүкіл елдегі мектептерде оқылатын классикалық туындыға айналды. Оның қытай халқы туралы шын оқиғалардан құралған «Мұралар: қытай мозаикасы» кітабы да бестселлер болды және «Time» журналы оны жылдың үздік бес көркем емес кітабының бірі деп таныды. Лордтың туындылары көптеген марапаттарға ие болды және 15-20 тілге аударылды. «Freedom House» төрағасы болудан басқа, Лорд ханым көптеген басқа кеңестерде де жұмыс істеді, олардың ішінде Newseum, The Freedom Forum, халықаралық АҚШ-тың жаһандық медиа агенттігі, Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңес және WNET бар. Бетт Бао Лорд жеті құрметті дипломға (соның ішінде Нотр-Дам, Тафтс және Пеппердин) және автор, демократия жақтасы және көрнекті иммигрант ретінде көптеген марапаттарға ие болды. Олардың ішінде USIA-ның еңбегі үшін сыйлығы да бар. 1998 жылы президент Клинтон оған Адам құқықтары үшін алғашқы Элеонора Рузвельт сыйлығын табыс етті және оны «өткен туралы терең сезіммен жазатын және болашақты қалыптастыруға белсенді түрде атсалысатын адам» деп бағалады.

Жеке өмір

Лордтың күйеуі – Қытайдағы АҚШ-тың бұрынғы елшісі Уинстон Лорд. Оның екі баласы бар: Елизавета Пиллсбери Лорд және Уинстон Бао Лорд.

Таңдалған шығармалар

Сегізінші ай: Коммунистік Қытайдағы жас қыздың өмірінің шын оқиғасы, [Бао] Сансанның Бетте Лордқа айтқан әңгімесі (Беттің кіші қарындасының қашуы туралы), Нью-Йорк: Harper & Row, 1964. Көктем айы: Қытай романы, Нью-Йорк: Harper & Row, 1981, Шошқа жылы және Джеки Робинсон, Нью-Йорк: Harper & Row, 1984. Legacies: A Chinese Mosaic, Нью-Йорк: Alfred A. Knopf, Random House таратып отыр, 1990. The Middle Heart, Нью-Йорк: Alfred A. Knopf, Random House таратып отыр, 1996. Реалистік көркем әдебиетті зерттеу (әдебиет және жазу), Бетте Бао Лорд, Джейн Петит, Лейл Литтке және Донна Перрон, Нью-Йорк: Scholastic, 1999.