Кіріспе
Париждің тарихи аудандары – Францияның Париж қаласындағы ескі мінезін сақтап қалған, әдетте коммерциялық немесе мәдени қызмет арқылы анықталатын және көбінесе ауданның белгілі бір нысанымен аталған аймақтар. Бұл бөліктер қазіргі Париж карталарында көрсетілмеуі мүмкін және қазіргі округтер шегінен өтуі мүмкін.
Historical quarters of Paris are areas of Paris, France that have retained an older character, usually identifiable by commercial or cultural activity and often named for a neighborhood landmark. These sections often are not referenced on modern day maps of Paris, crossing current arrondissements.
Орталық аралдар
Париж аралдары бұрын көп болған, бірақ ғасырлар бойы олар біріктірілген немесе материкке қосылған. Бүгінде Париждің орталығына жақын Сейн өзенінде үш арал бар: Иль-де-ла-Сите, Иль-Сен-Луи және жасалма Иль-окс-Синь.
Île de la Cité аралы
Île de la Cité – 10 ғасырдан бастау алатын діни және зайырлы тарихы бар Париждің орталық және тарихи ауданы. Оның батыс бөлігі Рим дәуірінен бері сарайға орналасқан, ал шығыс бөлігі негізінен түрлі діни нысандарға, соның ішінде әйгілі Нотр-Дам соборына арналған. 1850 жылдарға дейін арал көбінесе тұрғын және сауда орталығы болды, бірақ содан бері қалалық Полиция префектурасы, Әділет сарайы, Hôtel Dieu ауруханасы және Париж сауда трибуналы орналастырылған. Бүгінде аралдың батыс және солтүстік-шығыс бөліктерінде ғана тұрғын үйлер сақталған, соңғы аймақта 16 ғасырға тән үйлердің іздері қалған.
Сент-Луи аралы
Тұрғын үйлерге арналған арал бастапқыда базарға арналған мал жаюға және ағаш жинауға пайдаланылған. Францияның қала құрылысын жоспарлаудың ерте мысалдарының бірі ретінде, ол 17 ғасырда Генри IV және Людовик XIII патшалық кезеңінде картаға түсіріліп, толығымен салынған. Бұл аралда тар, бір бағытты көшелер бар және метро станциясы жоқ.
Тікелей бұрышы
Rive Droite (ағылшынша: "Оң жағалау"), бұрын Сенаның екі саласының арасындағы батпақ жер, 11-ші ғасырдың басына дейін көбінесе адам қоныстанбаған. Одан бері халық саны артып, Париждің ең тығыз қоныстанған аймағы болып табылады.
Шатель-Лес-Халлес / Готель де Виль
"Le Châtelet", Иле-де-ла-Ситеден көпірдің солтүстік жағын қорғайтын бекініс / қақпа үйі, Рив-Друаттың алғашқы дамуының бастауы болды. Лес-Халль ауданы бұрынғы Лес-Халль базарының орнын қоршап тұр, қазіргі кезде сауда орталығы болып табылады және коммерциялық ауданның туристерге бағытталған бутиктері орналасқан. Лес-Халль – метро және RER көлік түйіні, ол астананың барлық қалалық аймақтарын байланыстырады. Аймақтың бірінші танымал нысаны – 1976 жылы салынған Жорж Помпиду орталығы. Айналағы сәулетке керемет контраст жасап, жарқын түсті заманауи стильде салынған бұл ғимаратта тұрақты заманауи өнер көрмесі және поп-арттан кейінгі кезеңнің тақырыбына сәйкес келетін алмаса келетін көрмелер ұйымдастырылады. Сондай-ақ, мұнда қаланың ең маңызды кітапханаларының және оқу орындарының бірі – BPI орналасқан. Шатель алаңына шығысқа қарай Париждің қала әкімдігі (Hôtel de Ville) орналасқан. Ол 12 ғасырдағы қаланың "Prévôt des Marchands" (сауда губернаторына) тиесілі болған "бағаналы үйдің" орнында салынған, содан кейін 1628 жылы салынған, қазіргі күні де сол түрінде сақталған ғимарат. Риволи көшесінің солтүстігінде 1870 жылдары салынған BHV (Bazar de l'Hôtel de Ville) универмагы орналасқан.
Лувр / Корольдік сарай
Лувр, бір кезде Париждің екінші патша сарайы болған, бүгінде мұражай, бақ (Туильри) және, соңғы кезде сауда орталығы мен сәндік көрсетулер орталығы (Ле Карусель дю Лувр) болып табылады. Оның солтүстігінде орналасқан Корольдік сарай, бастапқыда кардинал Ришелье резиденциясы болған, Рю де Риволи фасадының артында қабырғамен қоршалған баққа ие, ал ондағы жабық және бағаналы аркадалар Париждің алғашқы "сауда галереясы" деп есептелетін бутиктерге орналасқан. Бұл ауданда 17 және 18 ғасырларда салынған ғимараттар, сондай-ақ Париждің ең әсем құрылыстары бар, атап айтқанда, Гаусманн дәуіріндегі Опера алаңы бойында. Риволи көшесінің солтүстік жағындағы алып ғимараттар, жабық және бағаналы аркадаларымен бірге, 1840 жылдардың басында Парижде кең ауқымда алғашқы қайта құру әрекетінің нәтижесі болып табылады және бүгінде ауданның ең көп туристерді қызықтыратын дүкендеріне, бутиктеріне және түнгі клубтарына орналасқан.
Опера
1882 жылы құрылысы аяқталған Париждің Гарнье операсы төңірегінде орналасқан бұл аудан Париждің орталық бөлігіндегі ең ірі сауда орталықтарын (Галерея Лафайетт және Принтемп) және банктік орталықтарды (Кредит Лионне, БНП және Американ Экспресс сияқты) қамтиды.
Сент-Оноре / Вендом алаңы / Конкорд
Сент-Оноре көшесі (және Сент-Оноре фаубор көшесі) халықаралық деңгейде танымал сәндік брендтерді сататын сәнді бутиктерімен мәшһүр. Ритц қонақ үйі орналасқан Вендом алаңы Париждегі әшекей бұйымдары саудасының орталығы болып табылады. Осы аймақта ірі банктер мен кеңселер де орналасқан. Конкорд алаңы, Луврдің Тюйлери бағының батыс жағында орналасқан, фонтандарымен, египеттік обелискімен және оның батыс шетінен басталатын Елисей даласына керемет көрініс ашатын кіріспесімен танымал.
Шамп-Элизе
Шамп-Элизе даңғылының бойындағы сауда-саттық барлық ұзындығында, Шамп-Элизе айналымынан Триумф аркасына дейін дүкендер орналасқан. Көше бойындағы бутиктердің үстіндегі ғимараттардың көп бөлігі Париж кеңселерi немесе халықаралық компаниялардың кеңселері. Даңғылдың артындағы көшелер мен айналасындағы аудандарда тұрғын үйлер де кездеседі, бірақ көбінесе кеңселер басым.
Монмартр / Бас де Монмартр / Пигалле
Монмартрдың ең биік нүктесі 130 метрге жетеді, ол Париждің ең биік төбесі және ең көп саяхатшы келетін екінші аймақ. Бұрын бұл жер шарапшылар мен гипс кенішімен айналысқан қалашық болған, оның орталығында 15 ғасырлық монастырь орналасқан. Париждің туризм гүлі 20 ғасырдың басында басталганда Монмартрдың көптеген жел тегершіктері мен "ескі ауылдың" көбі жойылған, бірақ инвесторлар мен кәсіпкерлер оны қайта жаңартып салған. Монмартрдан астананың ең әдемі көріністерін тамашалауға болады. Монмартрдың төменгі жағындағы бульварлар, сондай-ақ "le bas de Montmartre" ("Төменгі Монмартр") немесе көбінесе Пигаль деп аталатын бұл аймақ, 19 ғасырдың ортасында париждіктердің арасында кабарелерімен танымал болды, себебі сол кезде бұл жер Париж қаласынан тыс орналасқан (1859 жылғы қосылуларға дейін) және осылайша октрой салығынан (қалаға әкелінген тұтыну тауарларына, соның ішінде ішімдіктерге салынатын салық) босатылған. "Мулен Руж" – бұл бульвардың солтүстік жағындағы көптеген салон мен би залдарының ең танымал мысалы. Бүгінде бұл орын бұрынғысынан әлдеқайда жарқырап, өзгерген. Айналасындағы бульварларда, әсіресе "Мулен Руж" шығысынан Пигаль алаңына қарай, жыныстық қызметтерге бағытталған іскерліктер (секс-дүкендер, пип-шоулар, стриптиз клубтары) орналасқан. Пигаль ауданының оңтүстігінде, әсіресе Дуай және Виктор Массе көшелерінде музыкалық аспаптар мен жабдықтар, әсіресе гитаралар мен барабандар сатылады.
Gare de l'Est / Gare du Nord станциясы
Бұл аймақта киім дүкендері мен шаштараздар орналасқан, олардың көпшілігі африкалық текті адамдарға тиесілі. Бұл станциялар Париждің "Сентиер" тоқыма өнеркәсібі ауданының ең солтүстік шегін көрсетеді. Gare du Nord қасындағы Rue du Faubourg Saint Denis көшесі үнді дүкендерінің (киім, Болливуд фильмдері) және мейрамханалардың иелігінде. Жыл сайын Ганеш құрметіне мерекелік шеру ұйымдастырылады. Осы "үнді" деп аталатын көшіп келгендердің көп бөлігі Пәкістаннан (көшенің төменгі жағынан) немесе Шри-Ланкадан (көшенің жоғарғы жағынан) келген.
Ле-Мара
Бастилия алаңынан батысқа қарай Фобур Сент-Антуан көшесі созылады. Бұл көше бір кездері жиһаз жасаушы қолөнершілер ауылы болған Фобур Сент-Антуанның ортасынан өтеді. Солтүстік және солтүстік-батысында 17 ғасырға дейін сақталған ғимараттары бар Ле-Марай орналасқан. Фобур Сент-Антуан көшесінде әлі де көптеген жиһаз дүкендері бар. Бүгінде Ле-Марай өзінің шаршы алаңы және біркелкі салынған Плас де Вожесімен танымал. 1612 жылы "Плас Рояль" деп ашылған бұл алаң төңірегінде патшалыққа жақын болуды көздегендер үшін кең және сәнді қонақ үйлер салынды, олардың көптегені бүгінге дейін сақталған. Король сарайы Луврге, содан кейін Версальге көшкен кезде бұл аймақ патшалықтың қамқорлығынан шығып, 19 ғасырға қарай дерлік тоқырап қалды. Сол кезде бұл аудан негізінен еврейлердің шоғырланған жеріне айналып, содан бері сол күйінде сақталып келеді. Бұл сонымен қатар, көптеген гей-кафелері, барлары мен клубтары бар гей-Париждің ортасы болып табылады.
Сол жақ жағалау
Париждің Рив-Гош 1-ші – 11-ші ғасырлардағы орталығы болды, бірақ қазіргі күні осыған байланысты қалдықтар өте аз. Рим дәуірінен бері мықты салынған құрылыстары, тұрғындары Париждің солтүстік жағалауына көшкен кезде Рив-Друаттағы құрылыстар үшін тас карьері ретінде пайдаланылды. Бүгінде Рив-Гош көбінесе тұрғын үйлермен толы.
Сен-Жермен-де-Прес / Фобур Сен-Жермен
Бұл орталық Риве-Гош ауданы 7-ғасырдағы аббаттығымен аталған, оның қазір тек ғибадатханасы ғана сақталған. Оның коммерциялық дамуы 1886 жылы Сен-Жермен бульварының құрылысы аяқталғаннан және «Кафе де Флоре» мен «Дё Маго» террасалары сияқты кафелері мен бистролары ашылғаннан бастау алды. Оның даңқы 1950 жылдардағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі студенттік «мәдени азаттық» қозғалысымен байланысты, оның бастауы жақын жердегі университетте болды. Сол жылдары мұнда көптеген джаз клубтары ашылды, соның ішінде кейбіреулері бүгінге дейін сақталып қалған. Эколь дез Бо-Арт мектебіне жақын орналасқан бұл аудан өнер саласындағы шеберлігімен танымал, және оның Бонапарт және Сен көшелерінде көптеген галереялар орналасқан. Қорытындылай айтқанда, Сен-Жермен-де-Прес – жоғары топтағы тұрғын үйлерден тұратын аудан, онда сапалы киім-кешек пен гастрономиялық көше саудасы дамыған.
Одеон / Сен-Мишель
Одеон 18 ғасырдағы Сен-Жермен бульвары мен Люксембург бақтары арасында орналасқан театрдың атымен аталған, бірақ қазіргі күні кинотеатрлары мен кафелерімен әйгілі. Сень өзенінің оңтүстігінде, Сен-Мишель бульварының шығысында, оның ішінде Сорбонна университетінің маңындағы жерлер 12 ғасырдың басынан бері студенттік өмірдің орталығы болып келген. Айналасындағы аудандар студенттерге арналған кітап дүкендері, кеңсе тауарлары сататын дүкендер және ойын дүкендері сияқты коммерциялық мекемелерге толы. Сен-Жермен бульварының солтүстігінде, Сен-Мишель бульварының шығысында орналасқан аймақ – Рив-Гоштің сирек кездесетін туристік серуен орындарының бірі. Оның тары көшелері орта ғасырлардан бері өзгермегендіктен тартымды болғанымен, олар сувенир дүкендері мен туристерге арналған мейрамханаларға толы.
Инвалидтер / Эколь Милитер / Эйфель мұнарасы / Орсей мұнарасы
Париждің 17 ғасырдағы Hôtel des Invalides және 18 ғасырдағы École Militaire ғимараттары солтүстік жағындағы Rive Droite-пен үйлестіру мақсатында Rive Gauche-ті батысқа қарай кеңейту үшін салынған. Les Invalides, бұрынғы әскери госпиталь және қазіргі уақытта бұрынғы әскерилердің зейнеткерлік үйі, 1840 жылы Наполеон Бонапарттың күлі жерленгеннен кейін туристер арасында танымал болды, ал 1872 жылдан бастап әскери мұражай (артиллерия) ретінде жұмыс істейді. Одан батысқа қарай 1751 жылдан бері салынып келген École Militaire орналасқан. Париждің ең танымал туристік орталығы – оның бұрынғы парад алаңының өзенге жақын жағында орналасқан. Гюстав Александр Эйфельдің 1889 жылғы Дүниежүзілік көрмеге арнап салған Эйфель мұнарасына жылына шамамен 6 миллион адам келеді. Сене өзенінің жағалауымен шығысқа қарай бұрынғы Париж-Орлеан теміржол стансасы орналасқан, ол 1900 жылғы Дүниежүзілік көрмеге арнап салынған. 1939 жылы жабылған станса, содан бері қайта жаңартылып, 1986 жылдың желтоқсанынан бері жұртшылыққа ашық 19 ғасыр өнері мұражайы – Орсе мұражайына айналды.
Монпарнас / Денфер-Рошероу
Бұл аудан өзінің көркемдік беделін Монпарнас зиратына қарызды. 1824 жылдан бастап ашылған ол, жақын маңдағы құрылысы жалғасып жатқан жерге мүсіншілер мен граверлердің ательелерін тартты, ал олар өз кезегінде, қаныққан және қымбат Рев-Друаттан гөрі тыныш климат іздеген суретшілер мен басқа да өнер иелерін әкелді. Көптеген суретшілер Монпарнас бульварының кафелері мен бистроларында кездесті, соның бірі – Belle Époque дәуіріндегі "La Coupole". Монпарнастың осы мәдениеттік ерекшелігі екінші дүниежүзілік соғыстан бері көңілден шығып қалды, бірақ оның көптеген суретшілер ательесі орналасқан "Cités" қалалары әлі де көрініс тапқан. Монпарнас вокзалы 1840 жылы Версальмен теміржол байланысы ретінде ашылғаннан бері, Оң Жақ Францияның оңтүстік аймақтарымен байланысқан басты транзиттік пунктіне айналды. Оның маңында Париждің ең биік ғимараты – Монпарнас мұнарасы орналасқан. Монпарнас бульварынан оңтүстік-шығысқа қарай, солтүстікке қарай созылатын Денфер-Рошеро даңғылының төменгі жағында, сол аттас алаңда Париждің 1860 жылға дейінгі сирек қалған "пролип" қақпаларының бірі орналасқан. Бұл екі ғимараттың батыс жағында Париж катакомбалары жатыр. Бұрын тас кендері болған, бірақ 1860 жылы Париж олардың үстіндегі жерді қосып алғаннан кейін тасталып кеткен жер асты жолдары, Париждің толып кеткен және санитарлық талаптарға жатқан шіркеу зираттарының қалдықтарын сақтауға арналған жаңа бейіт орнына айналды. Бастапқыда шатақ бас сүйектері жиналған орын болған, ол 19 ғасырдың басында мұқият (тіпті көркемдікпен) орналастырылған бас сүйектері мен тізе сүйектері бар біртекті бөлмелер мен дәліздерге жаңартылып, 1868 жылдан бастап ақылы билетпен зыярат етушілерге ашылды.
Фронт-де-Сен / Богренелл
Сейн өзенінің жағасында, 15-ші округте, Эйфель мұнарасының оңтүстігінде орналасқан Фронт-де-Сен ауданы 1970-ші жылдардағы қала құрылысы жобасының нәтижесі болып табылады. Онда биіктігі шамамен 100 метрге жететін 20-ға жуық мұнара салынған, олар көтерілген эспланаданың айналасында орналасқан. Сол эспланада фрескалармен безендірілген. Мұнда "The Hôtel Novotel Paris Tour Eiffel" (бұрын "Hôtel Nikkō" деп аталған) қонақ үйі, қызыл шеңберлі терезелерімен, "Tour Totem" – әртүрлі шыны блоктардан құралған мұнара және жаңадан жаңартылған сауда орталығы "Centre commercial Beaugrenelle" орналасқан.
Place d'Italie / Олимпиада / Қытай ауданы
1960 жылдары мемлекеттік органдар Ле Корбюзье теорияларынан шабыттанған қала жаңарту жоспарын жасады, ол Париждің көптеген шеткі аудандарын жоюға және жоғары қабатты үйлермен жаяу өтетін аудандарды салуға, оларды қалалық тас жолдарымен байланыстыруға бағытталған. Жоспардың бір бөлігі Богренель ауданында (15-ші округ) және «Италия 13» жобасы арқылы 13-ші округте іске асырылды. Италия алаңынан оңтүстікке қарай жиырма бес 100 метрлік тұрғын үйлер салынды, олардың ішінде «Олимпиадалар» ерекше көзге түседі. Бұл мұнаралардың құрылысы 1970 жылдардың ортасында Камбоджа мен Вьетнамнан келген көптеген босқындармен бірге жүрді, соның салдарынан Авеню д’Иври, Авеню де Шоизи және Массена бульвары арасындағы үшбұрыш ондаған азиялық мейрамханалар, дүкендер, шаштараздар, супермаркеттер және Жаңа жыл шеруі бар жанды және әртүрлі «Қытай ауданына» айналды. Мысалы, 3-ші округте (rue au Maire) және Бельвильде басқа, көбінесе танылмаған азиялық аудандар да бар.