Михаэль Лёви: Француз-бразилиялық марксистік философ және социолог
Michael Löwy
Михаэль Лёви – француз-бразильский социолог, философ, марксист. Исследования Карла Маркса, Че Гевары, теологии освобождения и др. Биография, научные работы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз-бразилиялық социолог және философ (1938 жылы туған)
French Brazilian sociologist and philosopher (born 1938)
Майкл Лёви (6 мамыр 1938 жылы туған) – француз-бразилиялық марксистік социолог және философ. Ол CNRS (Франция Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығы) әлеуметтік ғылымдар саласындағы зерттеулерді басқарушы директоры және École des hautes études en sciences sociales (EHESS; Париж, Франция) оқушыларына лекция оқиды. Карл Маркс, Че Гевара, Азаттық теологиясы, Дьердь Лукач, Вальтер Бенджамин, Хосе Карлос Мариатеги, Люсьен Гольдман және Франц Кафка туралы кітаптардың авторы, ол 1994 жылы CNRS күміс медалімен марапатталды.
Michael Löwy (born 6 May 1938) is a French Brazilian Marxist sociologist and philosopher. He is emeritus research director in social sciences at the CNRS (French National Center of Scientific Research) and lectures at the École des hautes études en sciences sociales (EHESS; Paris, France). Author of books on Karl Marx, Che Guevara, Liberation Theology, György Lukács, Walter Benjamin, José Carlos Mariátegui, Lucien Goldmann and Franz Kafka, he received the CNRS Silver Medal in 1994.
Академиялық мансап
Венадан келген еврей иммигранттарының ұрпағы Лёви Бразилияның Сан-Паулу қаласында өсті. 16 жасында (1954) Роза Люксембургтің еңбектерін танығаннан кейін, ол берілген социалист болды. Сан-Паулу университетінде Фернандо Энрике Кардосо, Флорестан Фернандес және Антонио Кандидодан дәріс алды; 1960 жылы әлеуметтік ғылымдар саласында лицензиатты бітірді және Сан-Жозе-ду-Рио-Прету университетінде (Сан-Паулу штаты) бір жыл бойы социологиядан дәріс берді. 1961 жылы ол Париж, Францияда докторантураға стипендия алды, онда оның көзқарастарына ұзақ уақыт әсер еткен танымал марксистік философ және мәдениеттің әлеуметтанушысы Люсьен Голдманның жетекшілігімен оқыды. 1964 жылы Сорбоннада «Жас Маркстің революция теориясы» тақырыбында диссертация қорғап, философия докторы ғылыми дәрежесін алды. Содан кейін Лёви отбасы көшіп келген Израильге барды. Ол иврит тілін үйреніп, Тель-Авив университетінде саяси философиядан дәріс берді, бірақ оның саяси көзқарастары проблемалар тудырды және университет 1968 жылы оның еңбек шартын жаңартпады. 1968-1969 жылдары ол Манчестер университетінде лекция оқып, «Жаңа солшылдар» қозғалысының негізін қалаушы және әлеуметтанушы Питер Ворслидің ассистенты болды. 1969 жылы Лёви Парижге оралып, Париж VIII университетінде (Винсен) Никос Пуланцаспен бірге жұмыс істеді және осы кезден бастап Францияда тұрақты қоныстанды. 1970 жылдары ол Луи Винсент Томас басшылығымен Гьёрги Лукачқа арналған «доктор д’этат» (Habilitation) диссертациясын жазды, 1975 жылы Париж V университетінде (Декарт) қорғап, үздік дипломмен бітірді. Лёви 1978 жылға дейін Париж VIII университетінде социологиядан дәріс берді, содан кейін CNRS ғылыми қызметкері болып қабылданды. 1981 жылы Лёви Париждегі беделді École des hautes études en sciences sociales (EHESS) мекемесінде дәріс оқуды бастады; сонымен қатар ол Стэнфорд университетінде, UC Берклиде, Мичиган университетінде (Энн-Арбор), Колумбия университетінде және Гарвард университетінде, сондай-ақ басқа да АҚШ университеттерінде дәріс беруге шақырылды. 1994 жылы CNRS күміс медалімен марапатталды. Қазіргі таңда ол CNRS әлеуметтік ғылымдар бойынша зерттеулер директоры және EHESS-те оқытушы. Ол Archives de sciences sociales des religions, Actuel Marx, ContreTemps және Écologie et politique журналдарының редакциялық алқа мүшесі, сондай-ақ Амстердамдағы Халықаралық зерттеулер және білім беру институтының доценті және тұрақты лекторы.
A descendant of Jewish immigrants from Vienna, Löwy grew up in São Paulo, Brazil, becoming a committed socialist at 16 (1954), when he discovered the writings of Rosa Luxemburg. He studied at the University of São Paulo, where he studied under Fernando Henrique Cardoso, Florestan Fernandes and Antônio Cândido); he got his license in Social Sciences in 1960 and lectured in sociology for a year at the University of São José do Rio Preto (State of São Paulo). In 1961 he received a scholarship for a doctorate in Paris, France, which he did under the guidance of the well known Marxist philosopher and sociologist of culture Lucien Goldmann, who had a lasting influence on his views. He received his PhD in 1964, with a thesis on "The Young Marx’s Theory of Revolution", at the Sorbonne. Soon afterwards Löwy went to Israel where his family had migrated. He learned Hebrew and became a lecturer in political philosophy at the University of Tel Aviv, but his political views led to problems, and the University refused to renew his contract in 1968. He was invited in an act of solidarity to lecture at the University of Manchester, where he became assistant to the sociologist and founder of the New Left, Peter Worsley (1968–1969). In 1969 Löwy returned to Paris to work with Nicos Poulantzas at the University of Paris VIII (Vincennes), and from that moment on established himself definitively in France. In the 1970s he worked, under the direction of Louis Vincent Thomas, on his Habilitation (doctorat d’état) on György Lukács, presented in 1975 at the University of Paris V (Descartes), and graduated with honours. Löwy lectured in sociology at the University of Paris VIII till 1978 when he was admitted as a researcher at the CNRS. In 1981 Löwy began also to lecture at the prestigious École des hautes études en sciences sociales (EHESS) in París; he has also been invited to lecture at Stanford University, UC Berkeley, University of Michigan at Ann Arbor, Columbia University and Harvard University, as well as other US Universities. In 1994 he received the CNRS Silver Medal. He is emeritus research director in social sciences at the CNRS and teaches at the EHESS. He is member of the editorial board of the journals Archives de sciences sociales des religions, Actuel Marx, ContreTemps and Écologie et politique, as well as a fellow and regular lecturer at the International Institute for Research and Education in Amsterdam.
Ғылыми мүдделері
1985 жылға дейін Лёвидің еңбектерінің көпшілігі марксистік ойдың әлеуметтанулық және тарихи зерттеулеріне арналған. Бұл оның жас Маркс туралы докторлық диссертациясына және Гьёрги Лукачқа арналған Habilitation-ына ғана емес, сонымен қатар оның жариялаған көптеген эсселеріне, олардың кейбіреулері кітаптарда жинақталған, ал екі антологияға – «Ұлттық мәселе» (Жорж Хаупт пен Клауди Вейлмен бірлесіп) және «Латын Америкасындағы марксизм» – қатысты. Марксистік эпистемология 1985 жылдан бастап оның білімнің әлеуметтануына арналған еңбегінде де орталық орын алады. Оның зерттеулерінің әдістемелік бағыты Люсьен Голдманның еңбектерінен, әсіресе «Жасырын Құдай» (1955) кітабынан шабыт алды. Оның тәсілі социология мен тарихты, гетеродокстық марксизм мен неміс социологиясын, мәдени туындыларды ішкі зерттеуді және олардың әлеуметтік құрылыммен байланысын біріктіруді бастапқы нүкте ретінде пайдаланды. 1980-ші жылдардың ортасынан бастап Лёви Орталық Еуропалық еврей мәдениетіне, романтикалық антикапитализмге және дін мен саясат арасындағы күрделі өзара байланыстарға, әсіресе Латын Америкасында қызығушылық танытты. Макс Веберден алынған, бірақ қайта қарастырылған, сайып келгендегі жақындық концепциясы оның зерттеулеріндегі маңызды әдістемелік құралдардың біріне айналды. Оның соңғы кітаптары Вальтер Беньяминнің «Тарих философиясы туралы тезистеріне» (1940) арналған, оны Лёви Маркстің «Фейербах туралы тезистерінен» бері революциялық ойлаудың ең маңызды құжаттарының бірі деп санайды; сондай-ақ Франц Кафка – антиавторитарлық автор, анархистік көзқарастары бар, оның романдары «еркіндік діні» сияқты нәрседен шабыттанған. Тақырыптық мазмұнының алуан түрлілігіне қарамастан, Майкл Лёвидің Маркс туралы докторлық диссертациясынан бастап қазіргі уақытқа дейінгі жазбаларының көпшілігі марксистік/тарихи бағыттағы мәдениеттің әлеуметтануына жатады. Лукач пен Люсьен Голдманнан шабыт алған олар Веберден Карл Маннхаймға дейінгі неміс социологиясының көрнекті дәстүріне де сілтеме жасайды. Олардың мақсаты – мәдени құбылыстарды, әсіресе діни және саяси құбылыстарды, оларды нақты әлеуметтік және тарихи контекстке орналастыру арқылы талдау, түсіндіру және интерпретациялау.
Until 1985 most of Löwy's works concerned the sociological and historical study of Marxist thought. This applies not only to his doctorate on the young Marx and his Habilitation on György Lukács, but to most of the essays which he published, some of which were collected in books, as well as for two anthologies, on the National Question (with Georges Haupt and Claudie Weill) and on Marxism in Latin America. Marxist epistemology also takes a central place in his work on sociology of knowledge from 1985. The methodological orientation of his research was inspired by Lucien Goldmann's writings particularly The Hidden God, 1955) whose approach, associating sociology and history, heterodox Marxism and German sociology, the internal study of cultural works and their connexion to the social structure, served him as starting point. From the mid 1980s Löwy became interested in the Central European Jewish Culture, in Romantic anticapitalism and on the complex interrelations between religion and politics, particularly in Latin America. The concept of elective affinity, borrowed from Max Weber, but re interpreted, became one of the key methodological tools of his research. His latest books concern Walter Benjamin’s Theses on the Philosophy of History (1940), which Löwy considers as one of the most important documents of revolutionary thinking since Marx’s Theses on Feuerbach; and Franz Kafka as an anti authoritarian author, with Anarchist sympathies, whose novels are inspired by a sort of "religion of liberty". In spite of the diversity of its thematic contents, most of Michael Löwy writings, since his PhD on Marx till now, belong to a sociology of culture, of Marxist/historicist orientation. Inspired by Lukács and Lucien Goldmann, they also refer to the great tradition of German sociology, from Weber to Karl Mannheim. Their aim is to analyse, interpret and explain the relations between cultural phenomena particularly religious and political– by situating them in precise social and historical contexts.
Міндеттемелер
Лёви Францияның революциялық марксистік ағынымен байланысты, және оның Че Гевара туралы соңғы кітаптарының бірі, Төртінші Интернационалға байланысты троцкистік партия LCR (Француз революциялық коммунистік лигасы) президенттікке үміткер Оливье Бесансенотпен бірлесіп жазылған. Ол ATTAC, Коперник қоры және Espaces Marx қауымдастығының мүшесі. Ол Бразилиядағы саяси байланыстарды тығыз ұстап келді. Бірнеше жыл бойы Бразилия жұмысшы партиясының (ПТ) солшыл ағымдарымен ынтымақтасқан, бірақ соңғы жылдары оның негізгі байланысы Бразилияның жерсіз жұмысшылар қозғалысымен (МСТ) болды, оған ол 2000 жылы "Құдайлар соғысы" кітабы үшін алған Серхио Буарке де Холланда сыйлығының ақшасын берді. Қазіргі уақытта Лёви ПТ-ның солшыл диссиденті Социализм және бостандық партиясын (PSOL) қолдайды. Лёви Дүниежүзілік әлеуметтік форумға бастапқыда қатысып, онда бірнеше баяндама жасады, оның бірі бразилиялық бостандық теологы Фрей Беттомен бірлесіп дайындалды. Соңғы кезде Лёви экосоциализм үшін күреске қосылды; Жоел Ковельмен бірге Халықаралық экосоциалистік манифесттің авторы, сондай-ақ Париждегі Бірінші экосоциалистік халықаралық кездесуді ұйымдастырушылардың бірі болды (2007). Жасынан сюрреализмге қызығушылық танытқан ол 1958 жылы Парижде болған сапарында ақын Бенджамин Перетпен танысты. Лёви Париж сюрреалистік тобына 1969 жылдан бері оның негізгі ұйымдастырушысы Винсент Бунурдың шақыруымен қосылды. Оның екі кітабы сюрреализмнің утопиялық және революциялық аспектілеріне арналған.
Löwy is linked to the Revolutionary Marxist current in France, and one of his last books, on Che Guevara, was written in collaboration with Olivier Besancenot, presidential candidate of the LCR (French Revolutionary Communist League), a Trotskyist party linked to the Fourth International. He is a member of the association ATTAC, of the Copernicus Foundation and of Espaces Marx. He has kept intense political contacts in Brazil. He cooperated with left currents of the Brazilian Workers' Party (PT) for several years but during recent years his main contact has been with the Brazilian Landless Workers Movement (MST), to whom he gave the money of the Prize Sergio Buarque de Hollanda which he received in 2000 for his book The war of Gods. Nowadays Löwy supports Socialism and Liberty Party (PSOL), a left dissidence of PT. Löwy has taken part in the World Social Forum since the beginning, where he has presented several papers, one of which was in collaboration with the Brazilian liberation theologian Frei Betto. More recently, Löwy joined the struggle for ecosocialism; co author, with Joel Kovel, of the International Ecosocialist Manifesto, he was also one of the organizers of the First Ecosocialist International Meeting in Paris (2007). Interested since his youth by Surrealism—he met the poet Benjamin Péret during a visit in Paris in 1958—Löwy joined the Paris Surrealist Group, by invitation of Vincent Bounoure, its main organizer since 1969. Two of his books are devoted to Surrealism, in its utopian and revolutionary dimension.
Жарияланымдар
Че Гевараның марксизмі, Нью-Йорк, «Айлық шолу» баспасы, 1973. (Екінші басылым: Роуман және Литтлфилд, 2007. «Марксизм және революциялық романтизм». Telos 49 (1981 жылғы күз). Нью-Йорк: Telos Press. Георг Лукач: Романтизмнен большевизмге дейін, Лондон, Verso, 1981. Бірлескен және тең емес даму саясаты. Тұрақты революция теориясы, Лондон, Verso Books, 1981. Құтқару және Утопия. Орталық Еуропадағы либертариандық иудаизм, Стэнфорд университетінің баспасы, 1992. Латын Америкасындағы марксизм: 1909 жылдан бүгінге дейін, Нью-Джерси, Humanities Press, 1992. «Әлемді өзгерту». Саяси философиядағы эсселер: Карл Маркстан Уолтер Бенджаминге дейін, Нью-Джерси, Humanities Press, 1993. (Және жапон, парсы тілдерінде де бар). Құдайлардың соғысы. Латын Америкасындағы дін мен саясат, Лондон, Verso, 1996. Отан ба, әлде Жер-ана ба? Ұлттық мәселе бойынша эсселер, Лондон, Pluto Press, 1998. Таң жұлдызы. Сюрреализм, марксизм, анархизм, ситуационизм, утопия, Остин, Техас университетінің баспасы, 2000. Романтизмнің модернизмге қарсы толқыны (Роберт Сайрмен бірге), Дурхам, Duke University Press, 2001. Джоэл Ковель мен Майкл Лёви (2002), «Экосоциалистік халықаралық манифест». Франц Кафка, «Бағынышсыз арманшыл», Париж, Editions Stock, 2004. Төтенше дабыл. Уолтер Бенджаминнің «Тарих философиясы» еңбегін оқу, Лондон, Verso, 2005. Жас Маркстің революция теориясы, Лейден/Бостон, Brill, 2003. Че Гевара, Оливье Бесансенотпен бірге, Париж, Mille et une nuits, 2007. Майкл Лёви, «Экосоциализм неге: қызыл-жасыл болашақ үшін», Great Transition Initiative (2018 жылғы желтоқсан). Революциялар, Haymarket Books, 2020. Романтикалық антикапитализм және табиғат. «Сиқырлы бақ» (Роберт Сайрмен бірге), Нью-Йорк, Taylor & Francis, 2020. Революциялық жақындықтар: Марксистік-анархистік ынтымақтастыққа қарай, Оливье Бесансенотпен, PM Press, 2023.
The Marxism of Che Guevara, New York, Monthly Review Press, 1973. (Second Edition : Rowman and Littlefield, 2007. "Marxism and Revolutionary Romanticism". Telos 49 (Fall 1981). New York: Telos Press. Georg Lukács: from Romanticism to Bolchevism, London, Verso, 1981. The politics of combined and uneven development. The theory of permanent revolution, London, Verso Books, 1981. Redemption and Utopia. Libertarian Judaism in Central Europe, Stanford University Press, 1992. Marxism in Latin America from 1909 to the Present, New Jersey, Humanities Press, 1992. On Changing the World. Essays in political philosophy: from Karl Marx to Walter Benjamin, New Jersey, Humanities Press, 1993. (Also in Japanese and Persian). The war of gods. Religion and Politics in Latin America, London, Verso, 1996. Fatherland or Mother Earth? Essays on the national question, London, Pluto Press, 1998. Morning Star. Surrealism, Marxism, Anarchism, Situationism, Utopia, Austin, University of Texas Press, 2000. Romanticism against the Tide of Modernity (with Robert Sayre), Durham, Duke University Press, 2001. Joel Kovel and Michael Löwy (2002), "Manifeste écosocialiste international". Franz Kafka, rêveur insoumis, Paris, Editions Stock, 2004. Fire Alarm. Reading Walter Benjamin’s ‘On the Concept of History' , London, Verso, 2005. The Theory of Revolution in the Young Marx, Leiden/Boston, Brill, 2003. Che Guevara, une braise qui brûle encore, with Olivier Besancenot, Paris, Mille et une nuits, 2007. Michael Löwy, "Why Ecosocialism: For a Red Green Future", Great Transition Initiative (December 2018). Revolutions, Haymarket Books, 2020. Romantic Anti capitalism and Nature. The Enchanted Garden, with Robert Sayre, New York, Taylor & Francis, 2020. Revolutionary Affinities: Toward a Marxist Anarchist Solidarity, with Olivier Besancenot, PM Press, 2023.