Кіріспе

Қой тұқымы

Шропшир тұқымының үй қойлары 1840 жылдары Англияның Шропшир және Солтүстік Стаффордшир төбелерінде пайда болған. Аймақтағы шаруалар жергілікті қара мүйізді қойларды пайдаланып, оларды ақ жүзді қойлардың бірнеше тұқымымен (Саутдаун, Котсвольд және Лестер) шағылыстырған. Нәтижесінде орташа мөлшердегі мүйізі жоқ қойлар өсірілді, олар жақсы жүн және ет берді. 1855 жылы алғашқы Шропширлер АҚШ-қа (Виргиния штатына) әкелінді. Бұл тұқым көбінесе ет өндіру үшін өсіріледі.

XIX ғасыр

1859 жылы бұл тұқым Корольдік ауыл шаруашылығы қоғамы тарапынан ерекше тұқым ретінде ресми түрде мойындалды. Шропшир тұқымының Англияда танымалдылығы жылдам өсті, ал 1882 жылы Шропшир шаруалары Шропшир қой шаруаларының қауымдастығы мен әлемдегі алғашқы қойлар тізімдеме қоғамын құрды. Сол жылы Қоғам алғашқы Тізімдеме кітабын жариялады, онда өсірілген қойлар мен олардың шаруалары туралы мәліметтер тіркелді. Қоғам қазірге дейін сақталып келеді және жыл сайын Тізімдеме кітабын шығарып тұрады. 1884 жылға қарай, жергілікті көрмелерде Шропшир тұқымының басқа барлық тұқымдардан көбі көрсетілді. АҚШ-та алғаш рет құжатталған қой тобы (бір қошқар және жиырма қой) 1860 жылы Сэмюэл Саттонмен Мэриленд штатына әкелінді. Содан кейін мыңдаған Шропширлер АҚШ-қа, сондай-ақ ағылшын тілді елдердің басқа аймақтарына, әсіресе Австралия мен Жаңа Зеландияға, және Оңтүстік Америкаға экспортталды. Тұқымның көптеген ортаға бейімделу қабілеті және екі мақсатқа қолданылуы оны жылдам танымал етуіне себеп болды. 1884 жылы Америкалық Шропшир тіркелімі құрылды, ал 20 ғасырдың басында Шропшир АҚШ-тағы ең көп таралған қой тұқымы болды.

1900-жылдар

1930 жылдары Шропшир тұқылы АҚШ-та "шаруа қойларының сүйіктісі" деп аталды; бірақ 1940 жылдары АҚШ селекционерлері Шропширді көбірек жүнмен жабатын және денесі кішірейтілген етіп өндіре бастады. Бұл тұқымның көздерінің айналасында жүннің қалыңдауына әкелді, сондықтан көру қабілетін жақсарту үшін көздерінің айналасын қырқу қажет болды. Бұл қиындық және жалпы дене мөлшерінің азаюы американдық фермерлер арасында осы тұқымның санының кемінуіне себеп болды. Олар енді қойлардың ең танымал тұқылы емес, тіпті өз Отанында да және әлемдік аренада сирек кездесетін болды. 1950 жылдары Шропшир тұқылын өсірушілердің бір бөлігі осы тұқымды осы деңгейге жеткізген бастапқы қасиеттерін қайта жаңғыртуға кірісті. Олар Англиядан ірі денелі, ашық жүзді Шропшир қошқарларын әкелді, бұл орташа денелі, жақсы жүн және ет өндірісіне ие қой тұқымын өндіруге көмектесті. Шропшир тұқылының түрлі ортаға бейімделу қабілеті шаруалар арасында оның танымалдығын арттырды. 1900 жылдардың басында кең таралғанына қарамастан, бүгінде дәстүрлі Шропшир қойы көптеген елдерде сирек кездесетін тұқым болып саналады. Дегенмен, қазіргі Шропшир тұқылы, әсіресе АҚШ-тың орталық аймақтарында, көрме қойы ретінде танымалдылығын арттыруда. Оның жайбарақат мінезі мен орташа мөлшері оны 4H көрмесіне қатысушылар арасында өте танымал етеді. Қазіргі Шропшир қошқарларының салмағы 225-тен 250 фунтқа дейін, ал дишалардың салмағы 150-ден 180 фунтқа дейін жетеді. Ұзын аяқты, ұзын мойынды қазіргі американдық Шропшир тұқылы, мұралық Шропшир қойларының тұқымдық ерекшеліктерінен және сипаттамаларынан көп жағынан өзгеше. 1990 жылдары Шропшир тұқылының қылқан жапырақты ағаштарды немесе жеміс ағаштарының қабығын шағып жемейтін жалғыз тұқым екені анықталды, бұл оларды Рождестволық шырша өсірушілер арасында ерекше танымал етті. Олар шөпті қысқа ұстап, гербицидтерді қажетсіз етеді, сонымен қатар олардың нәжісі жас ағаштар үшін өте жақсы тыңайтқыш болып табылады.