Кіріспе

Габсбург қамалы (Schloss Habsburg) – қазіргі Швейцарияның Аргау кантонындағы Габсбург қаласында, Аар өзенінің жанында орналасқан ортағасырлық бекініс. Салынған кезде бұл аймақ Швабия герцогтығының құрамында болған. Габсбург қамалы – Габсбургтер әулетінің алғашқы ордасы, ол Еуропадағы ең беделді императорлық және патшалық әулеттердің біріне айналды. Бұл орын Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық ескерткіштерінің тізіміне енген.

Тарих

Қала 1020 жылы Швабия герцогтігіндегі Клетгау графтығының графы Радбот және Страсбург епископы Вернер салған. Олар қаланы Клетгаудан оңтүстік-батысқа қарай 35 шақырым жерде, Жоғарғы Рейннің ең ірі саласы – Аар өзенінің жағасында тұрғызды. Ол қамалға қабырғасында отырған сұңқардың (Habicht) құрметіне ат қойған деп есептеледі. Кейбір тарихшылар мен тіл білімі мамандары бұл атаудың Орта неміс тіліндегі hab/hap сөзінен, яғни «өткел» деген мағынадан шыққан болуы мүмкін дейді, себебі ол Аар өзеніндегі өткелге жақын орналасқан. «Габсбург» атағы Радботтың немересі Отто II-нің тақымына ғана қосылды. Ол өзінің тақымына «фон Габсбург» деген сөзді қосып, осылайша Габсбург әулетінің бастауын берді. 1276 жылы Радботтың жетінші буын ұрпағы Рудольф отбасының билік орталығын Австрияға көшіргеннен кейін Габсбург қамалының маңызы азайды. Габсбург қамалы 1415 жылға дейін Габсбург әулетінің меншігінде болды, ол кезде Австрия герцогы Фредерик IV Аргау кантонын Швейцария конфедерациясына жоғалтты. Габсбург қамалының үстінде желбіреген қызыл арыстан бейнеленген алтын фондық ескі герб императорлық кезеңнің соңына дейін Австрияның гербінің бір бөлігі болып келді. Швейцарияның Габсбург муниципалитетінің қазіргі гербінде Габсбург қамалы бейнеленген. Қаланың төңірегіндегі жерлерді ормандар жапқан, олар шамамен 1500 жылы, Габсбург қамалы салынғалы жарты мың жыл өткен соң ғана тазартылды. Бүгінде қамалдың бастапқы «үлкен» және «кіші» мұнаралары сақталған, олар 13 ғасырға жататын тұрғын үйге біріктірілген, ал кешеннің көп бөлігі қираған күйде жатыр. Оның шығыс бөлігінің орны тек негіздік қабырғалар арқылы ғана көрініп тұр. Сарайда мейрамхана мен шағын көрме ұйымдастырылған.