Леоне Каэтани: Итальян ғалымы, саяхатшы және Таяу Шығыс тарихының зерттеушісі

Кіріспе

Леоне Каетани (12 қыркүйек 1869 – 25 желтоқсан 1935), Сермонета герцогы (кейде Каетани князі деп те аталады), Италия тарихшысы, саясаткер және Таяу Шығысты зерттеуші ғалым. Каетани ерте ислам дәстүрлерінің деректеріне тарихи әдіс-тәсілді қолданудың алғашқыларын жасаған саналады, ол оларды жан-жақты тарихи және психологиялық талдаудан өткізді. Ол итальян-канад суретшісі Свева Каетанидің әкесі болды.

Өмір

Каетани Римде әйгілі және бай Каетани отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Онорато Каетани, Теано князі және Сермонета герцогы, 1896 жылы екінші ди Рудини кабинетінде Италия Сыртқы істер министрі болды; анасы Ада Бутл Вильбрахам – Латом графының қызы, ағылшын тегінен. Әкесінің әкесі Микеланджело поляк графинясы Калиста Ржевскиге үйленген, ал оның арғы атасы Вацлав Северин Ржевский белгілі поляк шығыстанушысы болған. Каетани ерте жасынан-ақ шет тілдеріне қызығушылық танытты. 15 жасында санскрит және араб тілдерін өздігінен оқуға кірісті. Кейін Рим университетінде Игнацио Гуиди мен Джакомо Лигнана басшылығымен Шығыс тілдерін оқыды, араб, еврей, парсы, санскрит және сирия тілдерін (сондай-ақ, мүмкін, түрік тілін де) терең зерттеді. Каетани көп жылдар бойы мұсылман әлемін зерттеумен және саяхаттап, Тунис, Алжир, Египет, Сирия, Түркия, Ирак, Левант, Сахара, Үндістан, Орталық Азия және Оңтүстік Ресейдегі ислам мәдениеттері туралы мол материал жинады. Кейін оның шәкірттерінің бірі Джорджио Леви Делла Вида болды. 1911 жылы Accademia Nazionale dei Lincei-дің корреспондент-мүшесі, ал 1919 жылы толық мүшесі болып сайланды. Кейіннен ол өзінің бай кітапханасын Линчейге мұсылмандық зерттеулер үшін Каетани қорын құруға тапсырды. Каетани сонымен қатар Италия Парламентінің депутаты (1909–1913) болды және радикалды социалистік көзқарас ұстанды. Ол Виттория Колонна Каетани, Колонна әулетінен, Палиано князі Маркантонио VI-ның қызымен үйленді, бірақ кейін ажырасты; 1917 жылы әкесінен кейін Теано князі және Сермонета герцогы болды. Некесінің аяқталуынан және фашизмнің күшеюінен кейін, 1921 жылдың тамызында Каетани жаңа серіктесі Офелия Фабиани және қызы Свевамен бірге Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Вернон қаласына эмиграция жасауға шешім қабылдады. Кейін ол Канада азаматы болды. 1935 жылы фашистік режим оны итальяндық азаматтығынан айырып, Accademia dei Lincei-ден шығарды; ол 1935 жылдың 24 желтоқсанында Ванкуверде (Британдық Колумбия) жұтқыншақ рагынан қайтыс болды. Леоне Каетани Вернон қаласындағы Плезант-Вэлли зиратында жерленген.

Caetani was born in Rome into the prominent and wealthy Caetani family. His father Onorato Caetani, Prince of Teano and Duke of Sermoneta, was Italian Minister of Foreign Affairs in 1896 in the second di Rudini cabinet; his English mother, Ada Bootle Wilbraham, was the daughter of the Earl of Lathom. His paternal grandfather, Michelangelo, had married the Polish Countess Calixta Rzewuski, whose ancestor Wacław Seweryn Rzewuski had been a well known Polish orientalist. Caetani developed an interest in foreign languages at an early age. At 15, he began to study Sanskrit and Arabic on his own. Later he studied Oriental languages at the University of Rome, under Ignazio Guidi and Giacomo Lignana, with an intensive study of Arabic, Hebrew, Persian, Sanskrit and Syriac languages (and perhaps also Turkish). Caetani spent many years researching and traveling throughout the Muslim world, gathering material on a wide range of Islamic cultures from Tunisia, Algeria, Egypt, Syria, Turkey, Iraq, the Levant, the Sahara, India, Central Asia, and southern Russia. Later, one of his disciples was Giorgio Levi Della Vida. He became a corresponding member of the Accademia Nazionale dei Lincei in 1911 and a full member in 1919. Later, he left his rich library to the Lincei to create the Caetani foundation for Muslim studies. Caetani also served as a deputy of the Italian Parliament (1909–1913), keeping a radical socialist stance. He married Vittoria Colonna Caetani of the Colonna, daughter of Marcantonio VI prince of Paliano, from whom he later separated; in 1917 he succeeded his father as Prince of Teano and Duke of Sermoneta. After the end of his marriage and the rise of Fascism, in August 1921 Caetani decided to emigrate to Vernon, British Columbia, Canada, with his new partner Ofelia Fabiani and their daughter Sveva. He later became a Canadian citizen. In 1935, the Fascist regime stripped him of his Italian citizenship and expelled him from the Accademia dei Lincei; he died of throat cancer on December 24, 1935 in Vancouver, British Columbia. Leone Caetani is laid to rest in the Pleasant Valley Cemetery in Vernon, BC.

Зерттеу

Каетани 1904-1926 жылдар аралығында Құранның бастауы мен ислами ой-пікірге қатысты дереккөздерді жан-жақты талдады. Осы кезеңде ол исламның пайда болуына байланысты барлық белгілі материалдарды жинап, оларды хронологиялық ретпен жүйеледі. Каетани ислами дереккөздердегі оның пайымдаған сәйкессіздіктер, қайшылықтар мен өзгешеліктерге қатысты сын тұрғысынан талдауларын және қорытындыларын он томдық "Ислам тарихы" (Annali dell'Islam) еңбегінде ұсынды. Сенімсіз дереккөз: Ибн Варак#Сынтау. Каетани исламның алғашқы дәстүрлерінің көп бөлігі кейінгі авторлардың құрастырған өтіріктері екенін айтты. Сенімсіз дереккөз: Ибн Варак#Сын-пикир. Ол сондай-ақ, исламның қалыптасу кезеңіндегі арабтардың жаулаулары діни сенімнен емес, материалдық мұқтаждық пен құмарлықтан туындағанын ұсынды. Сенімсіз дереккөз: Ибн Варак#Сын-пікір.