Кіріспе
Гректік философияның ықпалымен Рим әлеміндегі философия – Ежелгі Рим республикасы мен оның жалғасы Рим империясында дамыған философия. Рим философиясы латын тілінде жазылған еңбектерді ғана емес, сонымен қатар республиканың кеш сатылары мен Рим империясында грек тілінде жазылған философияны да қамтиды. Латын тілінде алғашқы жазбалардың авторы – Лукреций, Цицерон және Кіші Сенека. Философия туралы жазу үшін грек тілі кеңінен қолданылған, сондықтан Рим императоры Марк Аврелий өзінің "Өйлерi" атты еңбегін грек тілінде жазуды жөн көрді.
Ancient Roman philosophy is philosophy as it was practiced in the Roman Republic and its successor state, the Roman Empire. Roman philosophy includes not only philosophy written in Latin, but also philosophy written in Greek in the late Republic and Roman Empire. Important early Latin language writers include Lucretius, Cicero, and Seneca the Younger. Greek was a popular language for writing about philosophy, so much so that the Roman Emperor Marcus Aurelius chose to write his Meditations in Greek.
Тарих
Философияға қызығушылық алғаш рет б.з.д. 155 жылы Римде афиналық елшіліктің келгенімен оянды. Бұл елшілікке академиялық скептик Карнеад, вавилондық стоик Диоген және перипатетик Критолай кірді. Рим философиясына эллинистік философия зор әсер етті. Алайда, римдік кезеңде философиялық мектептерде де бірегей дамулар болды, көптеген философтар бір мектептен білім алды. Рим дәуіріндегі заңның екі жетекші мектебі – Сабиниан және Прокулеан мектептері этикалық көзқарастарын тиісінше стоиктер мен эпикурейлердің еңбектерін оқып үйренді. Осы арқылы Рим заң ғылымының жаңа саласында түрлі ойлардың бәсекелесуіне жағдай жасалды. Флавий әулетінің автократиялық билігі тұсында философтар тобы императорлық билікке, әсіресе Домициан мен Веспасианның әрекеттеріне қарсы наразылық білдірді. Нәтижесінде Веспасиан Римнен барлық философтарды қуды, бірақ кейіннен оның өзі де қуылды. Бұл оқиға кейіннен «Стоиктер қарсылығы» деп аталды, себебі наразылық білдірген философтардың көпшілігі стоиктер болатын. Римдік кезеңнің кейінгі жылдарында стоиктер осы қарсылықты жоғары бағалай бастады. Дегенмен, «Стоиктер қарсылығы» термині 19 ғасырға дейін қолданылмады, алғаш рет Гастон Бойсьенің еңбектерінде пайда болды. Философия заңгерлер мен аристократтар тарапынан жиі құрметтелгенімен, императорлардың ішінде философияға ең жақын болғаны – Адриан болды, бұл оның филогеллинизмімен байланысты болуы мүмкін. Адриан Грекияға сапарлары барысында Эпиктет пен Фавориннің лекцияларын тыңдады және орталық жоспарлау арқылы Афинаны ежелгі әлемдегі мәдени орталық ретінде қайта жаңғыртуға көп күш жұмсады. Адриан философияны жоғары бағалаған, бұл римдік императорларға тән емес еді, олар көбінесе оған бейжай қараған, тіпті қарсы болған. Философияға деген осы көзқарасты императорлар Нерон, Юлиан Мүрттік және Марк Аврелий де бөлісті, олардың соңғы екеуі қазір философтар саналады. Кейіннен Рим империясында христиан дінінің таралуымен Гипполық Августинның христиан философиясы пайда болды. Боэций – антик заманның соңғы философтарының бірі, оның еңбектері орта ғасырлардың алғашқы ғасырларында грек философиясы туралы маңызды ақпарат көзі болып табылады.
Секстидің мектебі
Секстийлер мектебі – б.з.б. 50 жылы Квинт Секстий Үлкені негізін қалаған және оның ұлы Секстий Нигер жалғастырған, эклектикалық ежелгі рим философиясының мектебі. Бірақ, шетелдік культтерге тыйым салынғаннан кейін, ол 19 жылы көп ұзамай жойылды. Бұл мектеп пифагорлық, платоникалық, циник және стоик элементтерін, сонымен қатар денеде болып, аскетизмді, адалдықты және жан тексеру арқылы моральдық тәрбиелеуді баса көрсету үшін, көзге көрінбейтін күш бар деген сеніммен біріктірді. Бұл күш дененің ішінде болып, еудаймонияға жетуге көмектеседі. Мектеп туралы негізгі ақпарат көздері – оның мүшелерінің бірі Сотионнан білім алған жас Сенека және V ғасырдың жазушысы Клавдиан Мамерт.