Кіріспе

Британдық тарихшы (1943–2019)

Ширин Акинер (16 маусым 1943 – 6 сәуір 2019) – Орталық Азия және Беларусь саласын зерттеген ғалым. Ол Лондон университетінің Шығыс және Африка зерттеулер мектебінде (SOAS) ғылыми әріптес болды.

Өмір

Ширин Акинер 1943 жылы Британдық Үндістанның Дакка қаласында дүниеге келген. Ол Лондон университетінде оқыды, славян филологиясы және түрік тілі мен әдебиеті (осман және қазіргі) мамандықтары бойынша бірінші дәрежесін алды. 1980 жылы Лондон университетінің колледжінде "Британ кітапханасының татар-белоруссиялық кітабының діни лексикасы" атты диссертациясы бойынша белоруссиялық липка татарларының мұрасын зерттеуші ретінде докторлық дәрежесін алды. Оның бірінші күйеуі бала туар алдында автокөлік апатында қаза тапты. 1973 жылы ол қайтадан үйленді. Акинер көптеген ғылыми еңбектер жазды, әсіресе Өзбекстан және Қазақстан туралы. Ол АҚШ-та жарық көрген "Орталық Азия және Кавказтану журналының" редакциялық және кеңесші кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Британдық өзбек қоғамының төрағасы болды. Ол қазіргі белорусь әдебиетін, соның ішінде Польшадағы белорусь азшылығының әдебиетін зерттеді. "Белорусьтану журналында" мақалалар жариялады және Ұлыбританиядағы белорусь қауымымен, оның ішінде Александр Надсонмен тығыз байланыста болды. 1984 жылы ол поляк жазушысы Сократ Яновичтің шағын шығармаларының ағылшын тіліне аудармаларын жинақтап кітап шығарды. Мюррей SOAS директоры Колин Бандиді Акинерге қарсы жалған ақпарат таратқаны үшін шара қолдануға шақырды, бірақ ол Мюррейдің пікірлері "негізсіз" деген сылтаумен бас тартты. Акинер 2019 жылдың 6 сәуірінде қайтыс болды.

Таңдалған жарияланымдар

Беларусь татарларының діни тілі – Кітап: Еуропадағы исламның мәдени ескерткіші, 457 б. Висбаден: Harrassowitz Verlag, 2009. Андижан қаласындағы зорлық-зомбылық, 13 мамыр 2005: Тәуелсіз сараптама, 51 б. Джонс Хопкинс университеті, Уппсала университеті (Швеция), 2005. Каспий: саясат, энергия, қауіпсіздік, 405 б. RoutledgeCurzon (Ұлыбритания), 2004. Тәжікстан: тарапқа бөліну немесе қайта бірігу?, 95 б. Халықаралық қатынастардың Корольдік институты (Лондон), 2001. Қазақ ұлттық санасының қалыптасуы; рудан ұлт мемлекетке дейін, 83 б. Халықаралық қатынастардың Корольдік институты, 1995. Роберт Барнетт және Ширин Акиннердің редакциялаған «Тибеттегі қарсылық және реформалар» кітабы: C. Hurst, 1994, Индиана университетінің баспасы.