Кіріспе

"Барнхаус эффекті туралы есеп" – американдық жазушы Курт Воннегуттың жазып, жариялаған тұңғыш әңгімесі. Ол алғаш рет 1950 жылғы 11 ақпанда «Collier's Weekly» журналында жарық көрді. 1952 жылы Роберт А. Хайнлайн редакциялаған «Ертең, жұлдыздар» ғылыми-фантастикалық антологиясына қосылды. Сондай-ақ, ол 1968 жылы жарық көрген «Маймыл үйіне қош келдіңіз» жинағының құрамына кіреді. Бұл әңгіме NBC телеарнасының «Dimension X» радио бағдарламасы үшін бейімделді. Эпизод алғаш рет 1950 жылғы 8 сәуірде эфирге шықты.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға профессор Артур Барнхаустың бұрынғы студенті жазған есеп түрінде баяндалады. Есеп жазылғанға бір жарым жыл бұрын Барнхаус ақыл-ойының күші арқылы физикалық заттар мен оқиғаларға әсер ету қабілетін дамытады; ол бұл күшті "динамопсихизм" деп атайды, ал баспасөз "Барнхаус эффектісі" деген терминді қабылдайды. Барнхаус АҚШ үкіметін жаңа қабілеттері туралы хабардар ету қателігіне жол береді, олар оны қаруға айналдыруға тырысады. Бағдарлама сәтті аяқталады, бірақ Барнхаус өзін "әлемдегі санасы бар алғашқы супер қару" деп жариялап, қашып, жасырынады. Барнхаус көпшілік назарынан тыс тұрып, динамимопсихизм күшін пайдаланып, барлық ядролық және конвенциялық қару-жарақ қорын, сондай-ақ басқа әскери технологияларды жояды. Оның өлімі туралы әңгімелер тараған сайын, елдердің қайта қарулануы және соғыстың жаңруы туралы әңгімелер де жылдам таралады. Баяндаушы Барнхаус қайтыс болғаннан кейін әлем бұрынғы қалпына оралатынын түсінеді. Бір күні ол аты-жөні жазылмаған хат алады және бірнеше аптадан кейін оның Барнхаустан динамимопсихизмді пайдалану жолын үйрету үшін жіберілгенін анықтайды. Баяндаушы өзінің де осы күшті қолдана алатынын білген соң, жасырынып, Барнхаус эффектісі оның жасаушысы қайтыс болғаннан кейін де жалғасатынын әлемге ескертеді.