Кіріспе

Американдық торт

Лэйн торт, сондай-ақ сыйлық торт немесе Алабама Лэйн торт деп аталады, американдық Оңтүстікте дәстүрлі түрде бурбон қосылған қамырдан пісірілген торт. Оны Эмма Райлэндэр Лейн (1856-1904), Американың Джорджия штатының тумасы және көп жылдар бойында тұрғыны, 1890 жылдары Алабама штатының Клейтон қаласында тұрғанда ойлап тапты немесе танымал етті. Ол түпнұсқа рецептін "Жақсы тағамдар" (1898) кітабында жариялады. Оның бастапқы рецепті 8 жұмыртқаның ағы, 1 стақан май, 1 стақан тәтті сүт, 2 стақан еленген қант, 3 ¼ стақан еленген ұн, 2 шай қасық разрыхлитель, 1 ас қасық ванильді қамтиды және қабаттарды торт пісіру формаларында емес, майланбаған қоңыр қағазға оралған пирог табаларында пісіруге кеңес береді. Толтыруға 8 жұмыртқаның сарысы, 1 стақан қант, ½ стақан май, 1 стақан дәнді жүзім, 1 шыны виски немесе бренди және 1 шай қасық ваниль қажет. Лэйн тортты кейде Леди Балтимор тортпен шатастырады, ол да спирттік ішімдіктермен және жемістермен толы торт. Лэйн торт Алабама штатында пайда болса, Леди Балтимор Чарльстоннан шыққан. Оны дамытқан деп әйелдер алмасуының шайханасының менеджерлері Флори және Нина Оттоленги сестері саналады. Қазір Лэйн торттың көптеген түрлері бар, олар үш немесе одан көп қабат ақ бисквиттен тұрады және әдетте пекан, жүзім және кокосқа мол бурбон, шарап немесе бренди құйылған толтырумен бөлінеді. Оның үстіне, қабырғаларына немесе екеуіне де глазурь жағылуы мүмкін. Лэйн тортты Оңтүстікте қабылдауларда, мерекелік кешкі ас немесе үйлену тойында жиі кездестіруге болады.

Американдық мәдениеттегі Лэйн торттары

Харпер Лидің "Сыңқыр құсты өлтіру" романында Мауди Аткинсон Александраға құрмет көрсету үшін Лейн тортын сыйға тартады. Оқиғаның баяндаушысы – Аттикус Финчтің кішкентай қызы Скаут. Скаут еске алады: "Мисс Моди соншалықты дәмді Лейн торт пісірді, жегеннен кейін маған тітіркенді болдым". Джимми Картердің "Christmas in Plains" естеліктерінде былай делінген: "Шындығында, анам пісіруді жақтырмады және әкеме ас үйге көмектесуге рұқсат берді. Ол әрқашан таңғы асқа торт немесе вафли дайындап, тіпті Рождествоға бірнеше Лейн торттарын да жасады. Өйткені бұл торттың рецептіне көп мөлшерде бурбон қажет болды, сондықтан оны тек ересек туыстарға, дәрігерлерге, медбикелерге және біздің үйге жұмыртқалық коктейльге шақырылған басқа да достарымызға арнадық". 2016 жылдың мамыр айында Лейн торт Алабама штатының ресми торт ретінде танылды.

Тиісті әдебиет

Куцлер, Эван А. 2023 жыл. Бисквиттен Лэйн тортына дейін: Эмма Райлэндер Лэйннің «Жақсы тағамдар». Мерсер университеті баспасы.