Кіріспе

Кеңес Грузиясының революционері және үкімет шенеунігі (1868–1941)

Филипп Есеевич Махарадзе (Филипп Махарадзе; 9 наурыз 1868 – 10 желтоқсан 1941) – грузин большевик революционері және үкімет шенеунігі.

Өмір

Шемокмеди ауылында (Гурия, Грузия) туған Махарадзе Тбилисидегі теологиялық семинарияда оқыды, кейін Варшавадағы (Польша) ветеринариялық институтты бітірді. 1891 жылы Әлеуметтік-демократиялық қозғалысқа қосылып, Грузия мен Әзірбайжандағы қызметке қатысты. 1903 жылы Ресей Социал-демократиялық Еңбек партиясының Кавказдық Бірлескен Комитетіне қосылды және Кавказдағы 1905 жылғы революцияда белсенді рөл атқарды; 1907 жылы көрнекті грузин қоғам қайраткері Илия Чавчавадзенің қазасына қатысы бар деген күдік туды. 1907–1915 жылдары ол Закавказьедегі түрлі большевиктік ұйымдарға жетекшілік етті, ал Ақпан революциясынан кейін Тбилиси жұмысшы және әскер депутаттары кеңесін құруға бірге атсалысты. 1917 жылдың сәуір айында РСДРП(Б) 7-ші конференциясына делегат ретінде сайланды және большевиктердің Кавказ өңірлік комитетінде қызмет етті. 1919–1920 жылдары ол тәуелсіз Грузияның меньшевик үкіметіне қарсы күрескен большевиктік ұйымдарға жетекшілік етті. Грузияны Кеңес билігі басып алғаннан кейін, 1921 жылдың ақпанында Грузия революциялық комитетінің төрағасы болды, содан кейін Грузия Орталық Атқару Комитетіне басшылық етті. 1922 жылы Махарадзе «Грузия ісіне» қатысып, Серго Орджоникидзенің Грузияға қатысты жоспарларына қарсы шықты. Келесі он жыл бойы Махарадзе Транскавказдық КСР Госпланына, Грузия Халық Комиссарлар Кеңесіне және Транскавказдық КСР Орталық Атқару Комитетіне жетекшілік етті. 1938 жылы Грузин КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының төрағасы болды, кейіннен КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумы төрағасының орынбасары лауазымына көтерілді. Коммунистік партияның 12-ден 18-ші съездеріне қатысып, Марксизм-Ленинизм институтын басқарды. Саяси өмірінде Махарадзе бірқатар еңбектер жазды, оның ішінде Александр Пушкин және Максим Горький туралы монографиялар, сондай-ақ «Транскавказдағы большевиктік революциялық қозғалыс тарихы» (1927), «Грузиядағы кеңестер және кеңес билігі үшін күрес» (1928), «Грузияның 19 ғасырдағы тарихы» (1932) және «Грузиядағы жұмысшылар мен шаруалар қозғалысының тарихы» (1932) кітаптары бар.