Дмитрий Узнадзе: грузинский психолог, профессор ТГУ и сооснователь АН Грузии. Биография, образование в Германии и вклад в науку. Психология, история Грузии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Димитрий Узнадзе (2 желтоқсан 1886 – 9 қазан 1950, Тбилиси) – грузин психологы және психология профессоры, Тбилиси мемлекеттік университетінің (ТМУ) және Грузия Ғылым академиясының (ҒА) құраласушысы.
Dimitri Uznadze (; December 2, 1886 – October 9, 1950, Tbilisi) was a Georgian psychologist and professor of psychology, co founder of the Tbilisi State University (TSU) and of the Georgian Academy of Sciences (GAS).
Өмір жолы және шығармашылығы
Димитрий Узнадзе 1886 жылы Кутаиси провинциясының (Батыс Грузия) Сакара деген шағын ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. 1905 жылғы революцияға қатысқаны үшін Кутаиси орта мектебінен шығарылды. Сол жылы ол Швейцарияға, содан кейін Германияға барып, Лейпциг университетінің философия факультетіне түсіп, 1909 жылы бітірді. 1910 жылы Виттенберг университетінде (Галле, Германия) "Владимир Соловьев: Оның эпистемологиясы және метафизикасы" (1909) еңбегі үшін докторлық дәрежесін алды. 1913 жылы Харьков университетін бітірді. 1909 жылы елге оралғаннан кейін 1917 жылға дейін Кутаисидегі грузин гимназиясында тарихтан сабақ берді, 1915-1917 жылдары Синатле қыздар мектебінің директоры болды. Қазан революциясынан кейін Узнадзе Тбилиси мемлекеттік университетін (ТМУ) құруға көмектесті. 1918-1950 жылдары Узнадзе ТМУ-дың психология кафедрасының профессоры және меңгерушісі болды. 1935 жылы психология мамандығы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1941 жылы Грузия Ғылым академиясының (ҒА) негізін қалады. 1941-1950 жылдары ҒА-ның психология институтының (қазіргі Узнадзе атындағы психология институты) бірінші директоры болды. 1946 жылы Узнадзе Грузияның Еңбегі сіңген ғылым қызметкері атағын алды. Димитрий Узнадзенің ғылыми қызметінің негізгі салалары: философия және психология. Ол сонымен қатар "Көңіл күй және дайындық теориясының" авторы және педагогика психологиясының грузин мектебінің негізін қалаушы. Узнадзенің негізгі ғылыми еңбектері: "Владимир Соловьёв: seine Erkenntnistheorie und Metaphysik" (монография, неміс тілінде, Галле, 1910); "Генри Бергсон" (монография, орыс тілінде, Тбилиси, 1923); "Психологиялық зерттеулер" ("Acta Psychologica", Vol. IV, No.3, 1939, неміс тілінде); "Дайындық психологиясы" (монография, ағылшын тілінде, Нью-Йорк, 1966); "Психологиялық зерттеулер" (орыс тілінде, ағылшын тіліндегі тұжырымдамасымен, Мәскеу, 1966). Узнадзе 1950 жылы 9 қазанда Тбилисиде қайтыс болды. Ол Тбилиси мемлекеттік университетінің бағында жерленген.
Dimitri Uznadze was born in 1886 to a peasant family, in the small village of Sakara in the province of Kutaisi (Western Georgia). He was expelled from Kutaisi high school for taking part in the 1905 revolution. That year he went to Switzerland and then to Germany, where he entered the philosophy faculty of Leipzig University, graduating in 1909. In 1910 he received a PhD degree at the University of Wittenberg (Halle, Germany) for his work Vladimir Solovev: His Epistemology and Metaphysics (1909). He graduated from Kharkiv University in 1913. Returning home in 1909, from then until 1917 he taught history at the Kutaisi Georgian Gymnasium, and was headmaster of the Sinatle girls' school from 1915 to 1917. After the October Revolution, Uznadze helped establish the Tbilisi State University (TSU). From 1918 to 1950, Uznadze was Professor and Head of the Department of Psychology of TSU. In 1935 he received Dr. Sci. degree in Psychology. In 1941 he co founded the Georgian Academy of Sciences (GAS). From 1941 to 1950 he was first Director of the Institute of Psychology of the GAS (now the Uznadze Institute of Psychology). In 1946 Uznadze received title of Meritorious Science Worker of Georgia. Main fields of scientific activity of Dimitri Uznadze were: philosophy and psychology. He was also author of Theory of Attitude and Set and founder of Georgian school of the psychology of pedagogics. Uznadze's main scientific works are: "Wladimir Solowjow: seine Erkenntnistheorie und Metaphysik" (a monograph, in German, Halle, 1910); "Henri Bergson" (a monograph, in Russian, Tbilisi, 1923); "Untersuchungen zur Psychologie der Einstellung" ("Acta Psychologica", Vol. IV, No.3, 1939, in German); "The Psychology of Set" (a monograph, in English, New York City, 1966); "Psychological Investigations" (In Russian, English summary, Moscow, 1966). Uznadze died on October 9, 1950, in Tbilisi. He is buried in the garden of the Tbilisi State University.