Кіріспе

Шанхай, Қытайдағы ғимарат

Азия ғимараты, сондай-ақ МакБэйн ғимараты, Азия мұнай ғимараты және соңғы кезде Бунд One деп белгілі, Қытайдың Шанхай қаласындағы Бундта орналасқан сегіз қабатты тарихи ғимарат.

Тарих

Ғимараттың жері бастапқыда екі британдық ағайынды Джеймс және Хейс Хоггқа тиесілі болған, олардың сауда компаниясы Хогг Бразерс 1861 жылы Шанхайда ашылған. 1899 жылы ағайындар Шанхайдағы бизнестерін жабуды шешіп, Ұлыбританияға оралды. Олар мүлікті британдық саудагер Джордж МакБэйнге сатты, оның компаниясы бұл жердегі ескі үйді бұзып, қазіргі ғимаратты салдырды. Ғимарат 1916 жылы Бундтың (қазіргі 1 Шығыс 1 Жоңшан жолы) және Эдуард VII даңғылының (қазіргі Шығыс Янань жолы) бұрышында МакБэйн ғимараты ретінде салынған. Бұл орын Бундтағы №1 ретінде белгілі, бұрынғы француз концессиясына жақын орналасқан. Ол 1739 шаршы метрді алып жатыр және жалпы ауданы 11,723 шаршы метрге жетеді. Салынысымен бірге ол Шанхайдағы ең биік және ең ірі ғимараттардың бірі болды. Осы факт, орналасқан жерімен қосылып, оған «Бундтағы бірінші ғимарат» (外滩第一楼) деген кең таралған лақап ат әкелді. Ғимаратты сол кездегі Шанхайдағы танымал архитектуралық фирма Moorhead & Halse жобалап, Ю Чанг Тай мердігерлік жұмысын жүзеге асырды. Бастапқыда ғимарат жеті қабаттан тұрды, 1939 жылы бір қабат қосылды. 1917 жылы, құрылысы аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Royal Dutch Shell компаниясының Азиялық мұнай бөлімшесі, электр жарығы ойлап табылғанға дейін жарық беруге қолданылатын керосин мен шамдарды сатқан, ғимараттың көп бөлігін сатып алып, оны Азия ғимараты деп атады. Шанхайды жапондықтар басып алған кезде ғимарат жапондықтардың бақылауына өтті, ал көптеген қызметкерлер, негізінен британдықтар, Шанхайдан қашып, Чунцзинге көшіп кетті. Олардың көпшілігі жапондықтардың басып алуы аяқталғаннан кейін Шанхайға оралып, ғимаратта жұмысын жалғастырды, ал компанияның табысы бұрынғыдан да жоғары деңгейге көтерілді. Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін, компанияның Қытайдағы бірнеше филиалдары жабылды, Шанхайда бар болғаны 50 қызметкер қалды. 1950 жылы Шығыс Қытай мұнай компаниясы ғимаратты өз бақылауына алды. 1959 жылы Шанхай металлургиялық жобалау және зерттеу институты, Шанхай тұрғын үй және жер басқару бюросы, Шанхай жібек компаниясы және басқа да бірнеше ұйымдар мұнда көшіп келді. 1966 жылы Royal Dutch Shell компаниясының Азиялық мұнай бөлімшесі ғимараттағы қызметін тоқтатты, содан кейін Шанхай жылжымайтын мүлік басқармасы ғимаратты өз бақылауына алды. Компания кеткен кезде, ғимараттың қасбетіндегі бағанадан Royal Dutch Shell компаниясының екі қабықша тәрізді әшекейлері алынып, Пекиннің Юаньминъюань кеңсесіне орналастырылды, қазір олар Шанхай тарих мұражайында көрсетілуде. 1996 жылы ғимарат «China Pacific Insurance Company» сақтандыру компаниясының бас кеңсесіне айналды. 2015 жылға қарай ғимарат көбінесе бос тұрды. 2021 жылдың желтоқсанында Christie's компаниясы Шанхайдағы Азия ғимаратына жаңа бас кеңсесін көшіретінін жариялады және 2022 жылы Уффицимен бес жылдық серіктестік аясында уақытша көрме алаңы – Бунд-Он өнер мұражайы (BOAM) ашылды. BOAM 2019 жылы Шанхайға негізделген екі компанияның бірлескен кәсіпорны ретінде құрылды.