Кіріспе

Роберт Дейл Роуэлл (8 сәуір 1955 – 15 қараша 2005) – АҚШ Техас штатында өлім жазасынан дарға асылған кісі өлтіруші. Ол 1993 жылғы 10 мамырда Техас штатының Хьюстон қаласындағы есірткі сататын үйде Реймонд Дейви Матаны өлтіргені үшін сотталды.

Қылмыс

Роуэлл 10 мамырда Ирвинг Райттың есірткісі мен ақшасын тонамақ ниетпен үйге барды, себебі Роуэлл крек-кокаин үшін артық төлегенін ойлады. Райт, Мата және оның әйелі Энжи Перез үйде болды. Үйге кірген соң, Роуэлл Перез бен Матаға қашпаса, атып тастайтынын айтты. Сосын Роуэлл Райтты тырнақ балғамен қатты ұрып-соқты. Кейін үш құрбанды ваннаға түсіруге мәжбүрледі, онда Роуэлл оларды .22 калибрлі пистолетпен атып, Матаны өлтірді. Райт бірнеше ай комада жатты, содан кейін қайтыс болды. Полиция есебінде Матаға оқ тигеннен кейін, оның сабалаған іздері байқалды делінген. Полиция Роуэллді оқиға орнының қарсы бетінде тұрған күйде ұстады. Одан .22 калибрлі револьвер, патрон ұясында алты бос патрон, қару сақтауға арналған сумка және Райттың банктік сөмкесі табылды.

Сот және апелляциялық шағымдар

1994 жылғы 1 наурызда оған өлім жазасын көздейтін кісі өлтіру қылмысы тағылып, 7 сәуірде сот алқасы оны кінәлі деп танып, өлім жазасына кесті. 1996 жылғы 18 желтоқсанда Техас штатының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық соты үкім мен жазаны бекітті. 1997 жылғы 6 қазанда АҚШ Жоғарғы Соты кассациялық шағымды қарауға қабылдамады, ал 1998 және 2002 жылдары оның алғашқы сот инстанциясы және Техас штатының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық соты хабеас корпустың қабылдануын жоққа шығарды. Роуэлл үкіміне шағымданып, сот алқасының дұрыс емес нұсқау алғанын мәлімдеді. Техас штатының заңнамасына сәйкес, сот процесінің жаза тағайындау кезеңінде сот алқасына екі арнайы сұрақ қойылады, олардың біреуі айыпталушының қоғам үшін болашақтағы қауіптілігіне қатысты. Сот алқасы «қоғам» терминін нақтылауды сұрады, ал судья: «Заң бойынша соттың шешімін кеңейтуге менің құқығым жоқ» деп жауап берді. Роуэлл сондай-ақ судья сот алқасына өмір бойына бас бостандығынан айыру мерзімінің қаншаға созылатынын дұрыс түсіндірмегенін айтты. Ол 84 жасқа толғанша түрмеден шыға алмас еді. 1993 жылғы 10 мамыр оқиғаларына дейін Роуэллдің бұрын қылмыстық тарихы болған. 1973 жылы қарулы шабуыл жасағаны үшін он және он екі жылға сотталған. 1980 жылы мерзімінен бұрын босатылғаннан кейін ол бір ресторанды қарумен тонады. Сол кезде бір полицей офицері келді және оны қуды. Өзін полицей офицері деп таныстырғаннан кейін, Роуэлл оған оқ атты. 1980 жылғы 18 қарашада жақын жердегі тұрақтан ұсталғаннан кейін 30 жылға сотталды. Осы түрмеде ол Бразория округіндегі Рамси I түрмесінде басқа тұтқынды қолдан жасалған пышақпен өлтірді және қасақана кісі өлтіргені үшін айыпталып, сегіз жылға бас бостандығынан айырылды. Психологиялық тестілеу нәтижесінде Роуэллдің өлім жазасын күткен қылмыскер үшін ерекше екені анықталды, өйткені ол импульсивті әрекет етпеді. Керісінше, ол рационалды ойлау және мақсатты әрекет ету қабілеті бойынша жоғары баға алды. Сондай-ақ, ол депрессия, психопатиялық мінез-құлық, ауытқушылық, алаңдаушылық, әлеуметтік жабық болу, есірткіге және алкогольге тәуелділікпен күресіп жатқаны хабарланды.

Атқару

Роуэлл соңғы тамақтан бас тартып, тек бір кесе шай сұрады. Ажал жазасын орындауға куә болғандар, дәрі әсер еткен кезде ол екі рет мұрынмен демалды деді. Ол Хантсвилл, Техас штатындағы Хантсвилл бөлімшесінде уытты инъекция арқылы өлім жазасына кесіліп, сағат 18:24-те (CST) қайтыс болды деп жарияланды. Ол капитан Джо Берд зиратында жерленген.