Көзілдіріктің өзін тану қатесі және мидың оң жартышарының дисфункциясы

Кіріспе

Айнадағы өз бейнесін жаңылыстыру – айнадағы өз бейнесінің басқа адам екендігіне, әдетте өзінің жас немесе екінші бір түрі, бейтаныс немесе туысы екендігіне қатысты сандық сенім. Бұл жаңылысу көбінесе деменциямен ауыратын науқастарда кездеседі, ал зардап шеккен науқас айнадағы басқа адамдардың бейнелерін тану қабілетін сақтайды. Бұл оң жартышардың мидағы қызметінің бұзылуынан туындайды, бұл мидың жарақаттануы, инсульт немесе жалпы неврологиялық аурудың салдары болуы мүмкін. Бұл монотематикалық жаңылысудың мысалы, онда барлық қалыптан тыс сенімдердің бір ортақ тақырыбы бар, ал политематикалық жаңылысудан айырмашылығы, онда байланыссыз бірнеше жаңылыс сенімдер болады. Бұл жағдайға шалдыққан адамдар да кездеседі. Бұл жаңылысумен ауыратын науқастардың нақты саны белгісіз, өйткені әдеттегі науқастың бірнеше қосымша аурулары болады, бұл айнадағы өз бейнесін жаңылыстырудың белгілерін басқа психологиялық жағдайлардан ажыратуды қиындатады. Ми өзіне қатысты стимулдарды өңдеуге қатысады және адамға өз бейнесін тануға көмектеседі. Мидағы "өз" санатының көзі саналатын оң жартышардың бұзылуы, бет-әлпетті, әсіресе өз бет-әлпетін тану қабілетін нашарлатады. Науқастарда оң дорсолатеральді префронтальді қабықтың бұрмалануы байқалады, бұл науқастың сенімдерді бағалау жүйесін бұзады. Науқастар енді қиялға негізделген сенімдерін логикалық тұрғыдан жоққа шығара алмайды. Бұл жаңылысуға шалдыққан науқастардың оң жақ алдыңғы мүйіздері әдеттегі адамдарға қарағанда үлкен болады. Айнадағы өз бейнесін жаңылыстыру ауруларында мұндай зақым сирек кездеседі, әдетте науқастар айнадағы басқа адамдардың бейнелерін тану қабілетін сақтайды. ТГ айнаға қарап тұрғанда, зерттеуші ТГ-нің артындағы затты айнада көрінетіндей етіп ұстады. Айналар бөлек орынды көрсетеді деген сенімінен ТГ иығына қол жеткізудің орнына, затты алу үшін айнаға қол жеткізуге тырысты. ТГ-нің айна агнозиясы осы қиялдың пайда болуына себеп болды. Айна агнозиясы бар барлық науқастарда бұрыс ой пайда болмайды, сондықтан ТГ-нің айнаның ішіндегі затқа қатысты бұрыс сенімін жоққа шығармауына себеп болатын екінші фактор болуы керек. Нейропсихологиялық тестілеулер ТГ-нің оң жартышарының бұзылуын көрсетті. Ол нашар визуалды есте сақтау және визуалды-конструктивті проблемаларды көрсетті, бірақ әлі де негізгі визуалды-перцепциялық дағдыларға, қалыпты интеллектке, әдеттегі сөздік қорына және орташа семантикалық қабілетіне ие болды. Бұл мәселелер оң жартышардың, әсіресе оң дорсолатеральді префронтальді қабықтың маңызды дисфункциясын көрсетеді. Осындай мидың бұзылуының салдарынан ТГ логиканы қолданып, өзінің қиялға негізделген сенімдерін жоққа шығара алмады. Дегенмен, бет-әлпетті өңдеудің бұзылуы немесе айна агнозиясы бар барлық науқастарда бұрыс ой пайда болмайды, сондықтан кейбір науқастарда бет-әлпетті өңдеудің бұзылуы немесе айна агнозиясы барлардың бұрыс ой пайда болуын, ал бірдей жағдайларда басқаларында неге пайда болмайтынын түсіндіретін екінші фактор болуы керек. Оң жартышарының бұзылуы бар, бірақ бет-әлпетті өңдеудің бұзылуы немесе айна агнозиясы жоқ науқастар жалпы сенсорлық-моторлық және танымдық бұзылуларды сезінеді.

Mirrored self misidentification is the delusional belief that one's reflection in the mirror is another person – typically a younger or second version of one's self, a stranger, or a relative. This delusion occurs most frequently in patients with dementia and an affected patient maintains the ability to recognize others' reflections in the mirror. It is caused by right hemisphere cranial dysfunction that results from traumatic brain injury, stroke, or general neurological illness. It is an example of a monothematic delusion, a condition in which all abnormal beliefs have one common theme, as opposed to a polythematic delusion, in which a variety of unrelated delusional beliefs exist. have also reported being affected by this delusion. The exact prevalence of patients with this delusion is relatively unknown because the typical patient has many comorbidities; this makes it difficult to separate the symptoms of mirrored self misidentification from other existing psychological conditions. is involved in processing self related stimuli and helps one recognize a picture or reflection of oneself. An impairment in the right hemisphere, the likely source of the "self" in the brain, can inhibit one's ability to recognize faces, especially one's own. Patients tend to experience a distortion of the right dorsolateral prefrontal cortex, which impairs the patient's belief evaluation system. Patients can no longer logically reject delusional beliefs. Patients with this delusion also tend to have larger right anterior horns than the typical person. Such extensive damage in mirrored self misidentification patients is rare; typically patients retain the ability to recognize others’ reflections in the mirror. While TH was looking into a mirror, the researcher held an object behind TH in such a way so it was reflected in the mirror. Due to his belief that mirrors represent a separate place, TH tried to reach into the mirror to retrieve the object rather than reaching over his shoulder. TH's mirror agnosia accounts for the development of the delusional idea. Because not all patients with mirror agnosia develop the delusion, there needs to be the presence of a second factor that explains why TH does not reject his delusional belief that the object is inside the mirror. Neuropsychological testing showed TH had an impaired right hemisphere. He displayed poor visual memory and visuoconstructional problems but still had basic visuoperceptual skills, a normal intelligence, typical vocabulary, and average semantic ability. These issues are indicative of significant right hemisphere dysfunction, specifically in the right dorsolateral prefrontal cortex. Because of such cranial impairments, TH was unable to use logic to reject his delusional beliefs based on implausibility. However, not all patients with impaired facial processing or mirror agnosia develop the delusion; there therefore needs to be a second factor that accounts for why some patients with impaired facial processing or mirror agnosia develop the delusion and others with the same conditions do not. Patients who experience right hemisphere dysfunction but do not have impaired facial processing or mirror agnosia will experience general sensory motor and cognitive impairment.

Бейнедегі қате сәйкестендірусіз пациенттердің өзін-өзі тануы

Өз бет-әлпетінің айнадағы бейнесін қарау оң жақ төменгі маңдай бөлігінде, оң жақ төменгі жеңқанат бөлігінде, оң жақ төменгі тоқпандық бөлігінде және оң жақ тоқпандық аймағында неврологиялық өзгерістерге алып келеді. Бұл өзгерістердің бәрі оң жарымшарда орын алып, өзіне қатысты танымдық процестер мен өңдеуде оң жарымшардың маңызды рөлін көрсетеді.

Зерттеу әдістері

Бұл қате түсінік әдетте клиникалық жағдайларды зерттеу немесе сау адамдарда гипноз күйін шақыру арқылы зерттеледі. Жағдайды зерттеуді аяқтағанда, зерттеушілер сипаттамалық бақылау әдістерін пайдаланады. Гипнозға қатысты зерттеулер көбінесе зертханада, бақылау тобы және кездейсоқ тағайындаумен жүргізілетін тәжірибе ретінде аяқталады.

Клиникалық жағдайларды зерттеу

Бұл қате түсініктерді зертханада клиникалық науқастарды бақылап, олармен сұхбаттасу арқылы зерттеуге болады. Типтік жағдай – деменциямен ауыратын науқас. Сондықтан, қате түсініктерді зерттеу үшін әдетте сау адамдарға гипноз қолданылады, себебі ол басқа аурулардың ықпалын жою арқылы қате түсініктердің белгілерін анық көрсете алады. Гипноздық қате түсініктер клиникалық қате түсініктерге өте ұқсас, себебі екі жағдайда да адамдар қате түсінік кезінде қарсылық танытып, өз өмірбаянынан естеліктерді еске алады. Науқастың жеке қате түсініктермен күресуі үшін жеке терапия ең тиімді. Психотикалық препараттар қате түсініктерді емдеу үшін қолданылуы мүмкін, бірақ олардың тиімділігі шектеулі.