Бір тақырыпты бұрмалау: себептері мен механизмдері
Monothematic delusion
Бір тақырыпты бұл қателік – жалғыз ойға шоғырланған, сананың бұзылуы. Сқизфрения, деменция немесе ми жарақатынан туындауы мүмкін. Симптомдарсыз да кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Монотематикалық қате түсінік – тек бір нақты тақырыпқа байланысты қате түсінік күйі. Бұл кейде көптақырыпты немесе политематикалық қате түсініктер деп аталатын жағдайға қарсы қойылады, онда адамда бірнеше қате түсінік болады (әдетте шизофрения жағдайында). Бұл бұзылыстар шизофрения немесе деменция контекстінде немесе психикалық аурудың басқа белгілері болмағанда пайда болуы мүмкін. Егер бұл бұзылыстар психикалық ауруларға байланысты болмаса, олар көбінесе ми травмасы, инсульт немесе неврологиялық ауру салдарынан туындайтын органикалық дисфункциядан туындайды. Органикалық дисфункция нәтижесінде осы қате түсініктерді бастан өткерген адамдарда көбінесе айқын зиякерлік кемістіктер болмайды және басқа да симптомдары да жоқ. Сонымен қатар, олардың кейбіреулері өздерінің сенімдерінің ерекше екенін түсінеді, бірақ олардың сенімдері жалған екеніне көндіруге болмайды.
A monothematic delusion is a delusional state that concerns only one particular topic. This is contrasted by what is sometimes called multi thematic or polythematic delusions where the person has a range of delusions (typically the case of schizophrenia). These disorders can occur within the context of schizophrenia or dementia or they can occur without any other signs of mental illness. When these disorders are found outside the context of mental illness, they are often caused by organic dysfunction as a result of traumatic brain injury, stroke, or neurological illness. People who experience these delusions as a result of organic dysfunction often do not have any obvious intellectual deficiency nor do they have any other symptoms. Additionally, a few of these people even have some awareness that their beliefs are bizarre, yet they cannot be persuaded that their beliefs are false.
Себептер
Қазіргі когнитивтік нейропсихология зерттеулері монотематикалық қате түсініктердің себебін екі факторлы тұрғысынан қарастырады. Бірінші фактор – аномальды тәжірибе, көбінесе неврологиялық кемшілік, ол қате түсінікке алып келеді, ал екінші фактор – сенім қалыптастырудың танымдық процесінің бұзылуы. Осы алғашқы факторлардың мысалы ретінде бірнеше зерттеулер Капгра қате түсінігін бет-әлпетті қабылдаудың әсерлік компонентінің бұзылуының салдары деп көрсетеді. Нәтижесінде, адам әйелін немесе (басқа жақын туысын) тани алады, бірақ әдеттегі эмоционалдық реакцияны сезінбейді, сондықтан әйелі бұрынғыдай адам болып көрінбейді. Зерттеулер көрсеткендей, бұл неврологиялық кемшіліктердің өзі қате ойлауға жеткіліксіз. Қате түсінікті бекіту және сақтау үшін екінші фактор – сенім қалыптастырудың танымдық процесінің бұзылуы немесе қиылысы қажет. Екінші фактордың қажеттілігі монотематикалық қате түсініктерді түсіндіруге арналған екі факторлық теорияларға әкеледі: аномальды тәжірибе және сенім тудырудың қандай да бір жатқан патологиясы. Сенім қалыптасу процесінің нақты танымдық моделі болмағандықтан, бұл екінші фактор әлі де белгісіз, ал қате түсінік қалыптасу туралы кейбір гипотезалар екінші факторды қажет деп санамайды. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, қате түсінікпен азаптанушы адамдар қорытынды жасауға бейім, сондықтан олар өздерінің аномальды тәжірибесін шындық деп қабылдауға және осы тәжірибелерге негізделген жылдам шешімдер қабылдауға көбірек бейім. Сонымен қатар, зерттеулер).
Current cognitive neuropsychology research points toward a two factor approach to the cause of monothematic delusions. The first factor being the anomalous experience—often a neurological defect—which leads to the delusion, and the second factor being an impairment of the belief formation cognitive process. As an example of one of these first factors, several studies point toward Capgras delusion being the result of a disorder of the affect component of face perception. As a result, while the person can recognize their spouse (or other close relation) they do not feel the typical emotional reaction, and thus the spouse does not seem like the person they once knew. As studies have shown, these neurological defects are not enough on their own to cause delusional thinking. An additional second factor—a bias or impairment of the belief formation cognitive process—is likely required to solidify and maintain the delusion. This need for a second factor results in two factor theories to explain monothematic delusions—anomalous experience and some sort of underlying pathology of belief production. Since we do not currently have a solid cognitive model of the belief formation process, this second factor is still somewhat of an unknown, and some hypotheses regarding delusion formation don't posit a second factor as necessary. Some research has shown that delusional people are more prone to jumping to conclusions, and thus they would be more likely to take their anomalous experience as veridical and make snap judgments based on these experiences. Additionally, studies).