Кіріспе

Лахор қаласындағы мешіт, Пәкістанның Пәнджаб провинциясы

Дай Анга мешіті (урду: دايي انگا مسجد) – Пәкістанның Пәнджаб провинциясындағы Лахор қаласында, Лахор теміржол стансасының оңтүстік-шығысында орналасқан мешіт. Мешіт 1635 жылы Моғол императоры Шахжаханның баламасы Дай Анганың құрметіне салынған деп айтылады.

Өмірбаян

Зеб-ун-Ниса болып туған Дай Анга патша отбасында зор құрметке ие болды. Мешіттің оның тапсырысымен салынғаны және оның қажылыққа аттануынан бұрын аяқталғаны айтылады. Оның отбасы Моғол империясымен тығыз байланыста болды. Оның күйеуі Мурад Хан Жахангир императорының Биканердегі судьясы қызметін атқарды, ал оның ұлы Мұхаммед Рашид Хан мемлекеттегі ең шебер садақшылардың бірі болды және Шах Джаханның үлкен ұлы Дара Шикохтың қызметінде шайқаста қаза тапты. Дай Анганың мазары "Гулаби Баг" деп аталады және ол да Лахорда орналасқан.

Тарих

Мешіттің 1635 жылы салынғаны айтылады, алайда мешіт ішіндегі жазулар оны 1649 жылға жатқызады. Мешітте сондай-ақ, құрылысын белгілі бір Мақбұл қадағалағанын көрсететін жазулар бар, бірақ оның кім екені белгісіз. Ранжит Сингх билікке келген соң мешіт оқ-дәрі сақтау орны ретінде қолданылды. 1849 жылы Пәкістанды британдықтар жаулап алғаннан кейін мешіт «Лахор жылнамасының» редакторы Генри Коуптың жеке үйіне айналды. Коуп кейін оны Пәкістан мен Дели теміржол компаниясына сатты, олардың басқаруымен ғимарат теміржол тасымалы бастығының кеңсесі ретінде пайдаланылды. 1903 жылы ғимарат қайта мешітке айналдырылып, қалпына келтірілді және сақталды.

Сәулет

Мешіт жақын маңдағы Бадшахи мешіті сияқты ірі моғол мешіттерінің кішірейтілген нұсқасы ретінде жобаланған. Мешіттің алдында 84 фут енді аула орналасқан, ал ғимараттың өзі үш бөлікке бөлінген. Ортаңғы бөлігі ең ірісі болып табылады және оның үстінде 19 фут биіктіктегі күмбез тұр. Оның екі жағында 16 фут биіктіктегі күмбездері бар екі кішірек бөлік орналасқан. Мешіттің орталық бөлігі көбінесе көк, қызғылт сары және сары түсті қашани плиткаларымен әсем безендірілген. Бұрын ішкі жағында да әдемі фрескалар болған, алайда олардың көп бөлігі қазіргі заманғы плиткалармен ауыстырылған. Мешіттің сыртқы жағы да әдемі плиткалармен безендірілген, бұл Вазир Хан мешітінің плиткаларымен ұқсастықтарды көрсетеді. Сыртқы бөлігінде де плиткадан жасалған сәндік өрнектер бар.

Қорғау

Мешіт Пәнджаб археология департаментінің қорғалатын мұра ескерткіштері тізімінде тұр.