Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Хартман (; 11 қыркүйек 1931 – 10 ақпан 2013) – американдық-израильдік философ (1931–2013), қазіргі заманғы еврей дінінің көшбасшысы және философы, Иерусалимдегі Шалом Хартман институтының негізін қалаушы, еврей авторларының бірі.
American Israeli philosopher (1931–2013)
David Hartman (; September 11, 1931 – February 10, 2013) was an American Israeli leader and philosopher of contemporary Judaism, founder of the Shalom Hartman Institute in Jerusalem, Israel, and a Jewish author.
Өмірбаян
Дэвид Хартман Нью-Йорк штатының Бруклин қаласының Браунсвилл ауданында дүниеге келген. Ол Йешива Хаим Берлин мен Любавич Йешивасында оқыды, содан кейін Лейквуд Йешивасында білім алды. 1953 жылы раввин Джозеф Б. Соловейчиктан оқып, Нью-Йорктегі Йешива университетінен раввиндік сана алды. Ол 1960 жылға дейін Соловейчикпен оқуын жалғастырды, сонымен бірге Фордхэм университетінде Роберт С. Поллоктың басшылығымен философия саласында аспирантураны бітірді. 1971 жылы Хартман әйелі Барбара және бес баласымен Израильге көшті. Хартман 2013 жылдың 10 ақпанында Иерусалимде 81 жасында қайтыс болды.
David Hartman was born in the Brownsville section of Brooklyn, New York. He attended Yeshiva Chaim Berlin and the Lubavitch Yeshiva, after which he spent time learning in Lakewood Yeshiva. In 1953, having studied under Rabbi Joseph B. Soloveitchik, he received his rabbinical ordination from Yeshiva University in New York. He continued his studies with Soloveitchik until 1960, while pursuing a graduate degree in philosophy with Robert C. Pollock at Fordham University. In 1971, Hartman immigrated to Israel with his wife Barbara and their five children. Hartman died on February 10, 2013, in Jerusalem at the age of 81.
Раббилік және академиялық мансап
1955 жылдан 1960 жылға дейін Нью-Йорк штатының Бронкс қаласындағы қауым раввині қызметін атқарғаннан кейін Хартман Монреальдегі Тиферет Бейт Давид Иерусалим қауымының раввині болды. 1971 жылы Израильге көшкен кезде оның бірқатар студенттері онымен бірге көшті. Монреальде ол Макгилл университетінде оқыды және философия ғылымдарының докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. Хартман 1976 жылы Иерусалимде Шалом Хартман институтын құрды. 2009 жылы оның ұлы Дониел Хартман президент болып тағайындалғанда, ол институттың негізін қалаушы президенті атанды. Институттан басқа, ол Иерусалимнің орталық бөлігінде ұлдар мен қыздар үшін жеке оқу бағдарламаларын ұйымдастыратын Чарльз Э. Смит орта мектебін құрды, ал қыздарға арналған бағдарлама Мидрашия деп аталды. Хартман екі он жылдан астам уақыт бойы Иерусалимдегі Еврей университетінде еврей ой-санасының профессоры болды, сонымен қатар 1986/1987 жылдары Калифорния университетінде (Беркли) және 1997/1998 жылдары Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) еврей ой-санасы бойынша қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1977 жылдан 1984 жылға дейін Хартман Израильдің бұрынғы Білім министрі Зевулун Хаммердің кеңесшісі болды, сондай-ақ Израильдегі діни көптүрлілік және Израиль мен диаспора арасындағы қарым-қатынас мәселелері бойынша бірқатар Израиль премьер-министрлеріне кеңес берді.
After serving as a congregational rabbi in the Bronx, New York, from 1955 to 1960, Hartman became the rabbi of Congregation Tiferet Beit David Jerusalem in Montreal. Some of his students moved with him to Israel when he immigrated in 1971. While in Montreal, he also taught and studied at McGill University and received his Ph. D. in philosophy. Hartman founded the Shalom Hartman Institute in Jerusalem in 1976. He was named founding president in 2009, when his son, Donniel Hartman, was named president. In addition to the institute, he founded the Charles E. Smith High School, which operates separate programs for boys and girls, the latter of which is named Midrashiya, in central Jerusalem. Hartman was a Professor of Jewish Thought at Hebrew University of Jerusalem for over two decades, during which time he was also a visiting Professor of Jewish Thought at the University of California, Berkeley in 1986/1987 and at the University of California, Los Angeles in 1997/1998. From 1977 to 1984, Hartman served as an advisor to Zevulun Hammer, former Israeli Minister of Education, and he was an advisor to a number of Israeli prime ministers on the subject of religious pluralism in Israel and the relationship between Israel and the Diaspora.
Пікірлер мен пікірлер
Хартман Израильге көшіп келуін еврейлердің әртүрлі сенімдеріне ие болғандарына қарамастан, араларындағы түсіністікті арттыру және Израильдегі және еврей диаспорасындағы көп түрлілігі жоғары, төзімді қоғам құру миссиясының қажетті бөлігі деп қарастырды. Оның жұмысы Израиль мемлекетінің қайта жаралуының және еврейлер арасындағы, сондай-ақ дінаралық қарым-қатынастағы діни көп түрліліктің маңыздылығын баса көрсетті. Оның көзқарастары көбінесе консервативті иудаизммен үйлесетін болғандықтан, кейбіреулер оны немесе оның еңбектерін православиелік деп санауға бола ма деп сұрақ қойды. Консервативті иудаизмнің көрнекті қайраткері Эллиот Дорф Хартманды "православиелік, бірақ консервативті иудаизмнің оң шегіне жақын" деп сипаттады.
Hartman viewed his immigration to Israel as an essential part of his mission to encourage greater understanding between Jews of diverse affiliations—both in Israel and the Jewish diaspora—and to build a more pluralistic and tolerant Israeli society. His work emphasized the centrality of the rebirth of the State of Israel and religious pluralism, both among Jews and in interfaith relations. As his views often aligned with Conservative Judaism, some have asked whether he should have been or his writings continue to be considered Orthodox. Elliot Dorff, a leader of Conservative Judaism, described Hartman as "Orthodox, but close to the right border of Conservative Judaism".
Марапаттар мен мойындау
Хартман 2000 жылы «Ави Чай» сыйлығымен марапатталды, ал «Шалом Хартман» институтының 25 жылдық мерейтойында оған «Иерусалимнің қорғаушысы» сыйлығы табысталды. 2003 жылдың мамыр айында ол Йель университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2004 жылы Дэвид Хартман «Еврей одағы» колледжінен құрметті докторлық дәрежесін алды және Иерусалимдегі Еврей университетінен еврей білімі саласындағы «Сэмюэл Ротберг» сыйлығымен марапатталды. 2008 жылы Дэвид Хартман Израильдің Реховот қаласындағы Вейцман институтынан құрметті диплом алды. Оған «жүдей дінін жаңарту және әлемдегі яһудилердің яһудилік санасын нығайтуға арналған өмірлік еңбегі үшін, ең бастысы, ізгіленген, төзімді және білімді Израиль қоғамын құруға бағытталған көрегендік пен іс-қимыл, сенім мен ғылым дарыны үшін» докторлық дәрежесі берілді.
Hartman was awarded the Avi Chai Prize in the year 2000 and on the twenty fifth anniversary of the Shalom Hartman Institute he was awarded the Guardian of Jerusalem Prize. He was the recipient of an honorary doctorate from Yale University in May 2003. In 2004 David Hartman received an honorary doctorate from Hebrew Union College and was awarded the Samuel Rothberg Prize for Jewish Education by the Hebrew University of Jerusalem. In 2008, David Hartman received an honorary degree from Weizmann Institute of Rehovot, Israel. He received the doctorate "in recognition of his life's work to revitalize Judaism and strengthen Jewish identity among Jews the world over; above all, of his gift of vision and action, faith and scholarship, toward building a more pluralistic, tolerant, and enlightened Israeli society".