Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Османдық-испандық әскери және саяси шенеунік
Ottoman Spanish military and political official
Хусейн Мецзоморто (1701 ж. қайтыс болды) немесе Хаджи Хусейн Мецзоморто – алжирлік капер, Алжирдің дейі және соңында Османдық әскери-теңіз күштерінің бас адмиралы (Капудан-паша). Оның "мецзоморто" деген лақабы итальян тілінде "жартылай өлген" деген мағынаны білдіреді және ол испандықтармен шайқаста ауыр жарақат алғанда қойылған.
Hussein Mezzomorto (d. 1701) or Hajji Husain Mezzomorto was an Algerian privateer, dey of Algiers, and finally Grand Admiral (Kapudan Pasha) of the Ottoman Navy. His epithet mezzomorto is the Italian for "half dead" and was acquired during a fight with the Spaniards, when he was gravely injured.
Өмірбаян
Меццо-Мерто паша – Майоркадан шыққан, дінін өзгерткен христиан. 1674 жылы Меццо-Мерто капитан ретінде есімдері жиі кездеседі. Ол 1680-ші жылдардың басында француздардың Алжирге жасаған шабуылдары кезінде көзге түсті. 1682 жылы Абрахам Дюкеннің бомбалауына куә болды және келесі жылы корсарлар флотына басшылық етті. Алжирдің дейі Баба Хасан оны француздарға кепіл ретінде берді, бірақ Меццо-Мерто француз адмиралын оны жағалауға қайтаруға көндірді, онда ол Баба Хасанға қарсы бүлік ұйымдастырып, оны өлтіріп, Алжирдің дейі болып билікке келді. Содан кейін француз флотына шабуыл жасап, Дюкенді блокаданы тоқтатуға мәжбүр етті. 1684 жылғы бомбалау кезінде Дюкенмен «100 жылдық» шартқа қол қойды. Бірақ 1688 жылы француз флоты Алжирді қайта бомбалады, ал Меццо-Мерто француз жағалауына шабуыл жасап, жауап берді. Алжирдің дейі ретінде Меццо-Мерто 1686 жылы Осман империясы мен венециялықтар арасындағы Мореан соғысына қатысты. 1690 жылы Дунайда, содан кейін Қара теңізде флотқа басшылық етті. Венецияның Осман империясының Эгей теңізіндегі иеліктеріне қауіп төндіргені Меццо-Мертоның 1691 жылы Родос санжак-бейі болып тағайындалуына себеп болды. 1695 жылдың басында Хиосты қайта басып алу кезінде өзін ерекше көзге көрсетіп, Капудан-паша дәрежесіне көтеріліп, Аралдар провинциясына иелік етті. Оның басты мақсаты – венециялықтарды Эгей теңізінен қуып шығару. 1695 жылы қыркүйекте Лесбос түбінде венециялық флотты жеңіп, олардың Хиосқа жетуіне кедергі келтірді. 1696 жылы Андрос шайқасында басшылық етті, ал 1697 жылдың 5 шілдесінде Тенедос түбінде венециялық флотты тағы жеңді. 3 қыркүйекте тағы да жеңіске жетті, бұл жолы Андроста. 1698 жылдың 21 қыркүйегінде Лесбос түбінде болған шайқасты екі тарап та өздерінің жеңісі деп бағалады. Сұлтан II Мұстафаның қолдауымен Меццо-Мерто әскери-теңіз күштерін реформалауды бастады. Оның реформалары 1701 жылы қайтыс болғанға дейін жарық көрген «Каннунаме» атты ережелер жинағында топталды. Ол Хиоста жерленген.
Mezzo morto pasha was a converted Christian from Mallorca, Mezzomorto was mentioned as a captain in 1674. He rose to prominence during the French attacks on Algiers in the early 1680s. He was present for Abraham Duquesne's 1682 bombardment and commanded a fleet of corsairs the next year. The dey of Algiers Baba Hassan handed him over as a hostage to the French, but Mezzomorto persuaded the French admiral to send him back to shore, where he led an insurrection against Baba Hassan, killed him, and took over as dey of Algiers. He then opened fire on the French fleet, forcing Duquesne to raise his blockade. During the 1684 bombardment, he signed a "100 year" treaty with Duquesne. However, the French fleet bombarded Algiers again in 1688, and Mezzomorto retaliated with attacks on the French coast. As dey of Algiers, Mezzomorto took part in the Morean War between the Ottomans and Venetians in 1686. He then commanded the fleet in the Danube in 1690, and afterward in the Black Sea. The Venetian threat to the Ottomans' Aegean possessions led to Mezzomorto's appointment as sanjak bey of Rhodes in 1691. Distinguishing himself during the reconquest of Chios in early 1695, he was promoted to Kapudan Pasha, acquiring lordship over the Province of the Islands. His primary goal was to expel the Venetians from the Aegean. He defeated a Venetian fleet off Lesbos in September 1695, preventing it from reaching Chios. He commanded at the Battle of Andros in 1696, and on July 5, 1697, defeated a Venetian fleet off Tenedos. On September 3 he scored another victory, this time off Andros. A battle off Lesbos on September 21, 1698, was interpreted as a victory by each side. With the support of Sultan Mustafa II, Mezzomorto began a reform of the navy. His reforms were compiled into a book of regulations, the Kannunname, published shortly before his death in 1701. He was buried on Chios.