Кіріспе

Капуаның бірінші шайқасы б.з.д. 212 жылы Ханнибал мен екі римдік консулдық армия арасында өтті. Рим әскерін екі консул – Квинт Фулвий Флакк және Аппий Клавдий Пулхер басқарды. Римдіктер жеңіліске ұшырады, бірақ қашып құтыла алды. Ханнибал Капуа қаласын уақытша қоршаудан босатып алды. Бұл – карфагендіктердің тактикалық жеңісі болғанымен, ол Капуа тұрғындарына көмектеспеді.

Стратегиялық жағдай

Италияда римдіктер кем дегенде төрт әскерді далаға шығарған еді. Консулдық әскерлер Капуаға шабуылға дайын тұрды, ал Тиберий Семпроний Гракх басқаратын әскер Луканияда әрекет етіп жатты. Легиондар Римде, Самниумда және Солтүстік Италияда дислокацияланған. Римдіктер Арпи, Казилинум және Суссела қалаларын карфагендіктерден қайтарып алды. Ханнибал үлкен табысқа қол жеткізді, себебі Тюрий, Метапонт және Гераклея Карфагеннің билігіне көшті. Бомилкардың ұлы Хано Бруттиумда әрекет ететін. Региум мен Тарантумнан басқа, бүкіл Магна Греция Карфагенмен одақтас болды. Ханнибал Италияның оңтүстігінде болды және 213 ж.б. қала оның қолына тигеннен кейін Тарантум цитаделін бақылауға алуға тырысты. Иберияда римдіктер мен карфагендіктер тең тартысты, ешбір тарап шешуші үстемдікке ие бола алмады. Шындығында, жағдай Хасдрубал Баркаға Африкаға өтіп, Сифакстың көтерілісін басып тастауға жеткілікті мүмкіндік берді, ал Сципиондар Иберияда ешқандай артықшылыққа қол жеткізбеді. Сицилияда Сиракуза қамалы жалғасты. Жалпы алғанда, Марк Клавдий Марцелл басқаратын римдіктер басымдыққа ие болды. Карфагендіктер әскерін жойған обадан әлі сақайнамаған еді.

Кіріспе

Капуя б.з.д. 216 жылы Канна шайқасынан кейін Ганнибалға жақтанды. Ганнибал б.з.д. 215 жылы Капуяны қысқы жайлауы етіп алды және сол жерден Нола мен Казилинумға қарсы жорықтар жүргізді. Римдіктер б.з.д. 214 жылы Капуяға шабуыл жасау үшін маңызды Казилинумды қайта басып алды. Осыдан кейін олар жыл сайын егін жинау кезінде шабуылдар жасап, капуандықтардың азық-түлік жинауына кедергі келтірді. Б.з.д. 212 жылы сайланған консулдар Апий Клавдий мен Квинт Фулвий Флакк Капуяны қоршауға алуға шешім қабылдады. Римдік сегіз легионнан (төрт римдік және төрт одақтас) тұратын армия б.з.д. 212 жылы көктемде Капуя маңында лагерь құрды. Бұл капуандықтарды Ганнибалдан көмек сұрауға итермеледі. Олардың өтінішіне жауап ретінде Ханно әскерімен Бруттиумнан солтүстікке қарай жылжып, Капуяға азық-түлік жеткізіп, содан кейін Беневентумға жақын лагерьге орналасты. Капуа билігі азық-түлік тасымалдауға арналған арбаларды уақтылы ұсынбады. Фулвий Флакк басқаратын римдіктер Ханноның лагеріне, оның көп бөлігі азық іздеп кеткен кезде шабуыл жасап, бастапқы сәтсіздіктерден кейін оны басып алды. Ханно Бруттиумға қайтып, жағдайды римдіктерге қалдырды. Капуандықтар тағы да Ганнибалдан көмек сұрады. Осыған жауап ретінде Ганнибал Капуяға Бостар мен Ханно басқаратын 2000 нумидиялық атты әскерін жіберді. Римдіктер Тиберий Семпроний Гракхты Капуя маңындағы әскерлеріне қосылуға шақырды, бірақ ол Луканнияда шабуылға ұшырады және оның өлімінен кейін әскері тарап кетті.

Шайқас

Нумидиялықтар Капуя атты әскерімен бірге римдік лагерьге шабуыл жасап, бірнеше шайқаста жеңіске жетіп, римдіктердің арасында шығын келтірді. Римдіктер Гракхтың қосымша атты әскермен күшейтуін күтіп, Капуяға қарсы кең ауқымды әрекеттерге кіріспеді. Бірақ күтілген күшейту келгенге дейін Ганнибал әскерімен Кампанияға көшіп, Капуаның шығысындағы Тифата тауында орналасты. Үш күннен кейін ол шайқасқа шақырды, ал римдіктер бұл шақыруды қабылдады. Шайқас ұзаққа созылды, екі тараптың да шешуші үстемдікке қол жеткізе алмады, бірақ нумидиялықтар римдік атты әскеріне қарсы тағы да маңызды жетістіктерге қол жеткізді. Алайда, оңтүстіктен атты әскер келе жатқанын көргенде, екі әскер де шайқасты тоқтатып, өз лагерьлеріне қайтысты. Бұл атты әскер Гракхтың атты әскері екені белгілі болды, оған кіші офицер Корнелий басшылық етіп келді, консулдық әскерлерге қосылу үшін.

Салдары

Капуа шайқасы шешуші нәтиже бермегенмен, рим консулдары әскерлерін бөліп, Кампаниядан толығымен шығуға шешім қабылдады. Бұл шығындардың салдары ма, әдейі стратегияның бөлігі ме, белгісіз, бірақ оның нәтижесінде Фулвий Флакк Кумаға қарай, ал Аппий Клавдий Луканияға қарай жол тартты. Ганнибал Капуаға кірді, сосын Клавдийді қуалай бастады. Аппий Клавдий мен оның әскерінің бір бөлігі Ганнибалдың қоршауынан қашып үлкерді, бірақ Марк Центеній Паенула басқарған рим әскері Силарус шайқасында талқандалды. Ганнибал Капуа қоршауын көтеріп, Брундизийге шабуылға аттанды. Рим консулдары Ганнибал кеткен кезде Капуаны қайтадан қоршауға алуға шешім берді. Бұл шайқаста екі тараптың да ешқайсысы шешуші стратегиялық басымдыққа ие бола алмады.