Кіріспе

Генрих Лауфенберг (19 қаңтар 1872 – 3 ақпан 1932) – көрнекті неміс коммунисі және Ұлттық большевизм идеясын қалыптастырушылардың бірі. Лауфенберг кәсібі бойынша тарих ғалымы болған және Карл Эрлер деген атпен де белгілі болды.

ЕБД белсенділігі

Бастапқыда Орталық партиясының мүшесі болған Лауфенберг 1900 жылдардың басында Германияның Социал-демократиялық партиясына (СДПГ) қосылды. Ол Вильгельм Шмитт пен Питер Бертен басқарған партияның сол қанатымен байланысты болды, ал бұл топ 1904 жылы Дюссельдорф партиясында үстемдікке ие болғанда Лауфенберг партияның органы «Volkszeitung» редакторы болып тағайындалды. Лауфенберг партия ішінде педагог ретінде де жұмыс істеді, Дюссельдорфтың партия мүшелеріне социализм негіздері бойынша курстар ұсынды. Мансабының осы кезеңінде Лауфенберг ортодоксалды марксизмді жақтады және Герхард Хильдебранд сияқты ревизионистермен идеологиялық күресінде Клара Цеткинді қолдады. 1908 жылы Гамбургке көшіп кеткенде Дюссельдорф тобын жетекші ойшылынан айырды.

Гамбургтің басшылығы

Гамбургте Лауфенберг Германияның тәуелсіз социал-демократиялық партиясының (USPD) мүшесі болғанға дейін SPD-нің сол жағында жұмыс істеуді жалғастырды. Бұл, SPD-нің Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Германияның қатысуын қолдауынан кейін USPD-ден бөлініп шыққан партия еді. Соғыс созыла берген сайын және адамдар қақтығысқа қатысудан шаршағанда Лауфенбергтің танымалдылығы артты. 1918 жылдың 30 қарашасында, Германия революциясы кезінде, ол Гамбург жұмысшылар мен солдаттар кеңесінің президенті болып сайланды. Бұл кеңестің төрағасы ретінде Лауфенберг Гамбург Сенатын және Bürgerschaft-ты таратып, оларды Жұмысшылар кеңесі үкіметімен алмастырды. Бірақ көп ұзамай ол қаланың бизнес мүдделеріне жасалған игілік деп есептеп, екі мекемені қайта құруға келісті. Шындығында, қаладағы банктер бұл мекемелер қайта құрылмаса, қала әкімшілігіне несие бермейміз деп үміттенді. Банктерге тәуелділігінен және SPD-нің сынынан әлсіреген Лауфенбергтің беделі күрт төмендеді және ол басшылығына қарсы кең ауқымды наразылықтарға тап болды. Өзінің орнын сақтап қалуға шамасы келмеген Лауфенберг 1919 жылдың 19 қаңтарында отставкаға кетіп, кеңестің басшылығын SPD-ге тапсырды. Соғыстан кейін, 1919 жылдың қазан айында, екеуі Карл Радекпен байланысқа шығып, оған олардың бұрыннан "Ұлттық большевизм" деп атап кеткен саясатын ұсынды. Олар неміс ұлтшылдығын пайдаланып, елді Совет Одағымен одақтасып, одақтас әскерлерге қарсы соғысқа дайындауға мүмкіндік беретін пролетариат диктатурасын құруды көздеді. Бұл идеяға Спартак лигасының мүшелері бастапқыда ынталы болды. Алайда, Владимир Ленин бұл саясатты жария түрде айыптағаннан кейін қолдау азайды. Ленин Лауфенбергтің неміс буржуазиясымен соғыс коалициясын құруға тырысқанын мәлімдеп, оны "абсурд" деп атады. Радек бастапқыда ынталы болғанмен, көп ұзамай Лауфенбергтің Ұлттық большевизмін де қатысты түрде сынады.

Кейінгі жылдар

Лауфенберг Германия Коммунистік жұмысшылар партиясының (KAPD) негізін қалаушы мүшесі болды, партияны құру үшін Хайдельберг конференциясында Вольфхайммен бірге қатысты. Алайда, 1920 жылға қарай ол партиядан қуылды, себебі ресми түрде оның ұлттық большевизмі көрсетілді. Лауфенберг неміс коммунистік айналымдарында жағымсыз тұлғаға айналды, ал бұрынғы сыншы болған Радек 1923 жылы Альберт Лео Шлагетерді мақтаған сөзі үшін оның ізін басқан деп айыпталды. Оның нацистік партияның шетіндегі топтарға қатысқан одақтасы Вольфхаймнан айырмашылығы, ол саясаттан шеттеді және 1932 жылы Эрнст Никеш оны Ұлттық большевизмнің алға басушысы ретінде еске алды, "1919 жылы Лауфенберг континенттер тұрғысынан ойлады" деп жазды.