Кіріспе

Ойыншықтар және әзіл құрылғысы

Silly String (көбінесе аэрозоль жіп деп аталады) – аэрозоль баллонынан сұйық ағыны түрінде шашыратылатын, иілгіш, кейде жарық түсті пластикалық жіптен жасалған ойыншық. Жіптегі еріткіш тез буланып, ауада үздіксіз жіп пайда етеді. Silly String көбінесе тойларда, мерекелік шараларда, карнавалдарда және басқа да қуанышты оқиғаларда қолданылады, сондай-ақ АҚШ әскері оны тұйық сымдарды анықтау үшін де пайдаланады.

Құрамы

Silly String өнімнің аэрозольді құтысындағы сұйық еріткіште таратылған компоненттер қоспасынан жасалады. Бұл заттардың ішінде саптың құрылымын қамтамасыз ететін полимер шайыры, саптың физикалық қасиеттерін реттеуге арналған пластификатор және өнімнің көпіршіктенуін қамтамасыз ететін беттік белсенді зат бар. Басқа ингредиенттерге силикон сұйықтығы (сапты тазалауды жеңілдету үшін), отқа төзімді зат және түс беру үшін пигмент кіреді. Silly String-тің маңызды бөлігі – оның аэрозольді спрейлік құтысы және өнім қоспасын құтыдан шығаратын итергіш газ. Алғашқыда өнімде фреон-12 және фреон-11 қоспасы бар хлорфторкарбонаттар қолданылған. 1978 жылы АҚШ аэрозольді құтыларда фреон 11 және 12 сияқты ХФҚ-ларды қолдануға тыйым салды. Содан кейін өндірушілер рұқсат етілген итергіш газдарды пайдалану үшін құрамын өзгертті. Аэрозольді итергіш газдар өте төмен қайнау температурасы бар сұйықтықтар. Құты ішіндегі қысымда итергіш газ сұйық күйде болады, бірақ сопло ашылғанда ол тез шығып, араласқан қосылыстармен бірге ауаға кіргенде буланады. Сап итергіш газ буланып келе жатқанда пішінін алады. Өнім өзін-өзі ұстап тұратын, бірақ қолға тигенде сәл жабысқақ сапты құрайды. Бұл өнімге адамдарға және терезелерге оңай жабысуға мүмкіндік береді, бірақ саптың бөлініп кетіп немесе инертті беттерді боямайынша оңай тазалануын қамтамасыз етеді. Осыған ұқсас ойыншықтарға Goofy String, Streamer String, Wacky String және Nickelodeon Smatter жатады.

Қауіпсіздік

2006 жылдың желтоқсан айында АҚШ-та қыздар киімдері мен аксессуарларын сататын Tween Brands Inc. компаниясы АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) тарапынан "озон қабатына зиян келтіретін консервіленген конфети жіптерін таратқаны үшін" 109 800 доллар көлемінде айыппұл төлеуге міндеттелді. EPA мәлімдемесіне сәйкес, бөлшек саудада түрлі атаулармен сатылатын бұл өнім стратосфералық озон қабатына зиян келтіреді. Озон қабатына зиянды химиялық заттардың өндірілуі мен қолданылуы АҚШ федералдық заңнамасымен реттеледі.

Әскери мақсатта

Silly String және осы сияқты өнімдерді әскерилер жарылғыш құрылғылардың тұзақ сымдарын анықтау үшін пайдаланған. Бұл жіп ауаға шашырылып, түскен кезде сымдарға ілігіп, оларды ашыққа шығарады. Жіптің жеңілдігі сымдарды үзбейді және жарылғыш құрылғыны іске қоспайды. Silly String-тің әскери мақсатта қолданылуын алғаш 1993 жылы АҚШ Армиясының Саперлік көшбасшылар курсының бас оқытушысы, бірінші сыныпты сержант Дэвид Б. Чандлер тапқан. 2006 жылы АҚШ әскерлері Ирак соғысы кезінде осы жіпті тұзақ сымдарын анықтау үшін қолданды. Бірақ, материал аэрозоль болғандықтан, оны жеке тәртіппен Иракқа жіберуге болмады және ресми арналар арқылы да жеткізілмеді. Сөйтіп, Нью-Джерси штатында 80 000 банка қасақана жиналып қалды. 2007 жылдың қазан айында, қажетті құжаттары бар тасымалдау компаниясы бұл жіпті шетелге жіберуге мүмкіндік алды.

АҚШ-тағы тыйым салулар

Аэрозольды жіп өнімдерін қолдану бірнеше жерде түрлі себептермен, соның ішінде тазалау және жою шығындары, сондай-ақ үйлердің немесе көліктердің бояуына зиян келтіру мүмкіндігінен қатерлі болуы себепті тыйым салынды. Бұл тыйым Риджвуд қаласында (Нью-Джерси штаты) және басқа да бірнеше жерде, сондай-ақ кейбір қоғамдық жиындар мен шараларда қолданылады. Лонг-Айлендтегі Хантингтон қаласының әкімшілік кеңесі шеру маршрутынан 457 метр (1500 фут) қашықтықта "Силли Стринг" сатуға тыйым салды. 2001 жылы Массачусетс штатының Мидлбороу қаласында "Силли Стринг" қолдануға тыйым салынды, ереже бұзғандар 300 доллар айып төлейді. 2004 жылы Лос-Анджелес қаласы Хелоуин түнінде Голливудта аэрозольді жіпті қолдануға тыйым салатын қалалық жарлық қабылдады (LAMC 56.02 бөлімі).