Кіріспе

Асырап алуды қайта табыстыру тізілімі

Асырап алуды ашу тізілімі (ADR) – Канаданың Онтарио провинциясының үкіметі басқаратын асырап алуды қайта табыстыру тізілімі. Ол Балалар және отбасылық қызметтер туралы заңның асырап алу туралы ақпаратты жариялау қағидаларын іске асырады.

Өмірбаян

Онтарио заңдарында 2009 жылғы шілдеге дейін асырап алынған балаларға туған ата-аналарының кім екені хабарланбаған, сондай-ақ асырап алынған балалардың жаңа кімдігі туған туыстарына да берілмеген. Кез келген тарап байланыс орнатуды қаласа, тізімге өз атын енгізу үшін өтініш бере алады.

Ұсынылатын қызметтер

Тізілім екі ерекше қызмет ұсынады: пассивті және белсенді іздеу. Медициналық шұғыл жағдайлардан басқа барлық жағдайларда, екі тараптың да келісімі алынғанша жеке басын анықтайтын ақпарат берілмейді. Пассивті іздеу – Қоғамдық және әлеуметтік қызметтер министрлігінде сақтаулы, туған туыстарымен байланыс орнатуды сұраған асырап алынған балалар мен туыстарының тізімі. Егер асырап алынған бала мен оның туысы екеуі де тізімге енсе, қызметкерлер оларға хабарласып, байланыс деректерін алмастырады. Кез келген асырап алынған бала немесе туысы пассивті іздеуді сұрауға құқылы. Белсенді іздеу асырап алынған баланың өтініші бойынша ғана жүргізіледі. Белгілі бір туыстың (анасы, әкесі, әдесі, атасы және т.б.) бастапқы атын-жөніне қол жеткізе алатын мемлекеттік қызметкерлер осы адамды іздеуге және оған хабарласуға тырысады. Егер табысқа қол жеткізсе, олар осы адамның асырап алынған баламен байланыс құруға ниетті емеспе екенін сұрайды. Егер ниеті болса, байланыс деректері алмастырылады; егер болмаса, асырап алынған балаға бұл туралы хабарланады және байланыс ақпараты берілмейді. Белсенді іздеуді сұрау құқығы тек асырап алынған балаларға ғана беріледі, туған туыстарға емес. Алайда, белсенді іздеуге жұмсалатын уақыт ресурстары көп болғандықтан, қазіргі уақытта белсенді іздеулердің ұзақ кезегі жиналып қалған.

Жабылу

Заңнаманы тиісті түрде іске асырғанмен, АДР асырап алынғандар мен туған туыстарынан баяу және сенімсіздік танытқаны үшін көп сынға ұшырады. Туған туыстарды белсенді түрде іздеу мемлекеттік ресурстарға байланысты, ал белсенді іздеуге тізілуге күту мерзімі он жылға дейін созылуы мүмкін. АДР-ға деген наразылық 2005 жылдың қараша айында қабылданған «Асырап алу туралы ақпаратты ашу» заңының қабылдануына басты себеп болды. Бұл заң іске асырылған кезде асырап алу туралы жазбалардың құпиясы алынып, жеке тұлғаларға туған туыстарымен байланысуға мүмкіндік береді. Заң қабылданғаннан кейін Онтарионың әлеуметтік қызметтер министрі Мадлен Мейлер 2006 жылдың 26 сәуірінде белсенді іздеу туралы өтініштерді қабылдау тоқтатылғаннан бастап, заң іске асырылған соң АДР жабылатынын хабарлады. Аталған заңның қабылдануына үгіт жүргізген топтар АДР-ны жабу туралы ұсынысқа қарсы шықты, себебі АДР іздеу жүргізу және кездесулерді ұйымдастыру сияқты маңызды қызметтерді ұсынды, олар жазбалардың құпиясы алынғаннан кейін де қажет болады. «Асырап алу туралы ақпаратты ашу» заңы Онтарионың Жоғарғы сотының судьясы тарапынан конституциялық емес деп танылды және оның ережелері күшіне енгеннен кейін екі күн өткен соң, 2007 жылдың қыркүйегінде күштен шығарылды. Онтарио үкіметі бұл шешімге шағымданудан бас тартты. 2007 жылдың қараша айына қарай, асырап алынғандарға барлық азаматтар сияқты толық формадағы туу куәлігіне қол жеткізуге мүмкіндік беретін жаңа процедуралар да, сондай-ақ АДР бойынша бұрынғы орналасу қызметтері де қолжетімді болған жоқ.