Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Петру II Серчель (Петр Серчель немесе Петір Серчель; шамамен 1545 – 1590 жылғы наурыз) – 1583 жылдан 1585 жылға дейін Валахияның воеводасы (князі), Пятраску Цель Бунның заңды ұлы және Михай Витязулдың болуға мүмкін жарты ағасы. Көп тіл білген және ақын ретінде маңызды емес тұлға болған Петру, өлеңдерін тоскан тілінде жазғанымен танымал.
Petru II Cercel (Peter Earring or Earring Peter; c. 1545 – March 1590) was a Voivode (Prince) of Wallachia from 1583 to 1585, legitimate son to Pătrașcu cel Bun and alleged half brother of Mihai Viteazul. A polyglot and a minor figure as a poet, Petru is noted for having written his verses in Tuscan.
Еуропадағы
Петру өзінің жас кезеңін үнемі саяхаттап, Валахия тағына ие болу үшін қолдау іздеумен өткізді. 1579 жылдан бері Францияда оған толыққанды қолдау көрсетілуі және оның есімін танымал еткен әшекейлерді тағуы, Серселдің Генрих III-нің мигнондары тобына жатқандығы туралы болжамдарға әкелді. Тіпті Генрих Петруға деген сезімі үшін Осман Портасымен келісіп, оған тәж кигізуге тырысқан деген аңыз бар. Петру 1581 жылы Стамбулға сапар шекті, себебі француз елшісінің үздіксіз қолдауы Портаны мәселені қарауға итермеледі; ол мамыр айында Венеция мен Рагузада қонақтап, қабылданып алысқаннан кейін келді. Осман астанасында болған уақытында бала воевода Михнеяның (кейін Михнея Турцитул аталған) анасы Екатерина Сальварессоға қарсы пара беру мен интригалар күресі болды. Петру жеңіске жетті, ал Михнея мен Екатерина Триполиге қысқа мерзімге жер аударылды.
Petru spent his early years constantly traveling, trying to win support in his bid for the Wallachian throne. The fact that, as of 1579, he received unconditional support in France, coupled with the jewellery wearing that attracted his moniker have led to speculations that Cercel belonged to the group of mignons of Henry III. It is even stated that Henry interceded with the Porte to award Petru the crown because of his affection for him. Petru traveled to Istanbul in 1581, as constant backing by the French ambassador had influenced the Porte to look into matters; he arrived there in May, after being welcomed and spending time in Venice and Ragusa. His stay in the Ottoman capital was marked by a competition in bribing and intrigue, carried out against Ecaterina Salvaresso, mother to the child voivode Mihnea (who was to be known as Mihnea Turcitul). Petru was to emerge the winner, with Mihnea and Ecaterina heading for a brief exile in Tripoli.
Билік
Адрианопольде қысқа тұрақтанғаннан кейін, жаңа ханзада 1583 жылғы 19 тамызда шетелдік сүйеушілер тобымен бірге Бухарестке кірді. Ол боярлардың бір бөлігін өзінің жақтастарымен алмастыруды көздеген сияқты: ол бірнеше Сфат мүшелерін өлтіруге бұйрық берді. Сонымен қатар, Петру салықтарды арттырды – бұл оның өзінің үлкен қарызымен ғана емес, сонымен қатар тақ оған Михнеяға тиіс төлемдерді тоқтатпау шартымен берілгендігімен де байланысты (Петру таққа отыруды күткендіктен, барлық қарыздарға үстеме ақы жиналды); сонымен қатар, ханзада 1583 жылға қарай жарты миллионнан астам скудиден тұратын зор жеке капиталына ие болды. Ол Тарговиштедегі сарайды кеңейтіп, жақсартты (қазіргі күні көбінесе қираған), әсіресе 1584 жылы Каса Домнескені (Ханзада үйі) қосып, Ренессанс стиліндегі шағын сарай, жаңа қабырға және Ханзада шіркеуін салғанмен, сондай-ақ су өткізу жүйесін енгізгенмен. Петру Серсел қалада қоладан зеңбірек құю шеберханасын ашты.
After a short stay in Adrianopole, the new Prince entered Bucharest on 19 August 1583, accompanied by a retinue of foreigners. Apparently, he aimed to replace some of the boyars with his own protegees: he ordered the killings of several Sfat members. At the same time, Petru increased taxes – this was motivated not only by his own large debt, but also by the fact that the throne was awarded to him on the condition not to cease payments owed by Mihnea (as Petru had waited to be awarded the throne, all debts had accumulated interest); on the side, the Prince also amassed a large personal fortune – more than half a million scudi by 1583. He expanded and improved the Court in Târgoviște (largely ruined today), notably by adding (1584) the Casa Domnească (Princely House), a Renaissance inspired small palace, by building a new wall and Princely church, and by introducing plumbing. Petru Cercel established a bronze cannon foundry in the city.
Төмендеу
Михнеяның маневрлері мен кейбір түрік билерінің озбырлығы Петру Серчелдің ықпалынан айырылуына себеп болды. Ол өзінің байлығын жинап, 1585 жылғы 6 сәуірде елден қашып кетті, Османдық қапушыларының қолына түспеу үшін. Ол Трансильванияға келді, бірақ адалдары тастап кеткен соң, Сигизмунд Баторидің бұйрығымен Медиаш қаласында тұтқындалды. Оның мүлігі тәркіленді және ол Марамуреш түрмесіне жіберілді. 1587 жылы Петру ашық терезеден арқанмен түсіп қашып құтылуға тырысты. Ол Варшаваға, содан кейін Венаға сапар шегіп, Римге жетті (онда ол Рим папасы Григорий XIV-нің қолдауын алды); Генрих III оған өзінің қорғауын уәде етті, ал Петру Стамбулға бет бұрды – 1589 жылғы шілдеде қалаға келді. Ол Михнеяның екінші рет құлдырауынан (және жер аударылуынан) пайда табуға тырысты, бірақ әлсіз қарсылас екенін көрсетті: Михнея таққа қайта оралғанда Петру Едикуледе тұтқындалды. Михнея оны Османдықтарға өлтіру үшін үлкен сома төледі, осылайша қауіпті жоюды көздеді. 1590 жылғы наурыз айында Петру Серчел Родосқа жер аударылатындығы сылтауымен кемеге мінгізіліп, сол жерде дарға асылды.
The maneuvers of Mihnea and the hostility of certain Turkish beys attracted Petru Cercel's fall from grace. He managed to gather his fortune and flee the country on 6 April 1585, avoiding being taken into custody by the Ottoman kapucu. He arrived in Transylvania only to be arrested in Mediaș on Sigismund Báthory's orders after being deserted by his men. His belongings were confiscated and he was sent to prison in Maramureș. In 1587, Petru managed to escape by sliding down a rope out the open window. He traveled to Warsaw and then to Vienna, reaching Rome (where he enlisted Pope Gregory XIV's support for his cause); Henry III reassured him of his protection, and Petru headed for Istanbul – arriving in the city in July 1589. He tried to profit from Mihnea's second fall from grace (and exile), but he proved to be a feeble opponent: as Mihnea regained the throne, Petru was imprisoned at Yedikule. Mihnea advanced large sums to have him killed by the Ottomans, in order to eliminate the threat. In March 1590, Petru Cercel was embarked on a ship, under the pretext of sailing to exile in Rhodes, and was decapitated on the spot.
Ескерту
Барлық күндер Жаңа стиль форматында көрсетілген (Грегориан күнтізбесін қабылдау#Шығыс Еуропада қабылдануы).
All dates are given in New Style format (see Adoption of the Gregorian calendar#Adoption in Eastern Europe).