Кіріспе
Барбекю ет түріне, соусқа, ыдысқа немесе басқа дәмдеуіштерге, оларды барбекю процесінде қосқан уақытына, түтіннің атқаратын рөліне, қолданылатын құрал-жабдық пен отынға, пісіру температурасына және пісіру уақытына қарай әртүрлі болады. Ет тұтас, ұнтақталған (бургерлер үшін) немесе шұжық немесе шашлык етіп өңделген болуы мүмкін. Етті пісіру алдында маринадтап немесе дәмдеуіштермен ыдыратып, пісіру алдында, пісіру кезінде немесе кейін соусқа немесе майға малып немесе осылардың кез келген комбинациясын қолдануға болады.
Barbecue varies by the type of meat, sauce, rub, or other flavorings used, the point in barbecuing at which they are added, the role smoke plays, the equipment and fuel used, cooking temperature, and cooking time. The meat may be whole, ground (for hamburgers), or processed into sausage or kebabs. The meat may be marinated or rubbed with spices before cooking, basted with a sauce or oil before, during or after cooking, or any combination of these.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африкада брай (браи) – барбекю немесе грильде пісіру және Оңтүстік Африканың көп бөлігінде кең таралған әлеуметтік ғұрып. Бұл термин африканерлерден шыққан, бірақ қазір түрлі этникалық топтарға жататын оңтүстік африкалықтар тарапынан қабылданып алынған. Африкаанс тіліндегі braaivleis сөзінің мағынасы – грильде пісірілген ет. Vleis сөзі африкаанс тілінде етті білдіреді және ағылшын тіліндегі flesh сөзімен туыс. Кейбір адамдар брайды барбекюдің синонимі деп санайды, себебі ол тамақты қалай пісіруге болатынын сипаттағанда етістік, ал гриль сияқты пісіру құралын сипаттағанда есімдік ретінде қолданылады. Дегенмен, Оңтүстік Африка үкіметі жаулап алушы өсімдік түрлерін жою бағдарламасын бастағаннан кейін ағашқа деген қызығушылық жаңадан артып келеді. Көптеген үйлерде газбен және ағаш немесе көмірмен пісіруге арналған брай бар. Көмір немесе ағашпен пісіруге арналған брайға «қорап» деп те айтады. Брай – отбасы мен достардың пикникке немесе біреудің үйіне (әдетте бақшаға немесе верандаға) өздерінің еттерін, салаттарын немесе гарнирлерін алып жиналатын бейресми және аяулы әлеуметтік шара. Брайға әдетте боерворс, сосати, кебаб, маринадталған тауық, шошқа және қозы еті, стейк, түрлі дәмдегі және қалыңдықтағы шұжықтар, тіпті қабырғалар да кіреді. Балық және жартасты омар, көбінесе раковиналар деп аталады, жағалау аймақтарында, әсіресе батыс және оңтүстік-батыс жағалауларында танымал, ал креветкалар да грильде пісіріледі. Bring and Braai – бұл қонақтар тамақ (әдетте ет) және сусын әкелетін брай (басқа брайларда үй иесі әдетте етті ұйымдастырады, ал қонақтар гарнирлер мен сусынға үлес қосады). Еліміздің кейбір аймақтарында тамақтың тағы бір маңызды бөлігі – пап. Пап ұсақ ұнтақталған жүгеріден жасалады және оны қызанақ пен пияз соусымен, маймыл безі соусымен немесе брайда дәмді шакалакамен жеуге болады. Кейде бұл шара алкогольді ішімдіктерге байланысты доп пен тхоп деп те аталады (доп – африкаанс жаргонында алкогольді ішімдік, сөзбе-сөз «қақпақ» немесе «бөтелке қақпағы», ал тхоп – қозы етін кесуге арналған бейресми африкаанс термині). Брай – нақты дәстүрлер мен әлеуметтік нормалары бар әлеуметтік оқиға. Тамақ әдетте брай тұрғызылған жерде, сыртта желінеді, себебі мұндай жиындар көбінесе жазғы ыстық айларда өткізіледі. Брайды барбекюден ерекшелейтін нәрсе – ол көптеген оңтүстік африкалықтар үшін «баруға» арналған әлеуметтік оқиға, Рождество күнінен бастап, бітіру кештеріне, туған күндерге және күнделікті кездесулерге дейін, мерекелеу құралы ретінде қолданылады. Басқа мәдениеттерде барбекюді арнайы шара ретінде сақтауға болады. Мұндай шаралар тамақпен қамтамасыз етілуі мүмкін, ал тамақтандыру кезінде көбінесе түкірікті брайлер (тұмсықты ротисерлер) қолданылады. General Motors South Africa компаниясы 1970 жылдары «Браайвлейс, регби, ашық аспан және Шевроле» деген жергілікті жарнамасында Оңтүстік Африкада өз машиналарын жарнамалау үшін «брай» терминін қолданды, бұл АҚШ-тағы «бейсбол, хот-дог, алма пірігі және Шевроле» ұранымен және Австралиядағы «футбол, ет пірігі, кенгурулар және Холден автокөліктері» ұранымен бірдей.
Шиса мынга
Шиса нама, сонымен қатар чиса нама немесе чеса нама деп те жазылады, көптеген қалашықтарда достар немесе отбасылар ашық отта (әдетте ет дүкенінің жанында) ет пісіруге жиналатын барбекю немесе брайды сипаттау үшін қолданылатын термин. Мұндай орынды әдетте ет дүкенінің иесі ұсынады және тек сол дүкеннен ет сатып алған адамдар ғана пайдалана алады. Шиса нама – зулу тіліндегі сөз, сөзбе-сөз мағынасы "етті күйдіру".
Ұлттық брай күні
Брай күні – Оңтүстік Африканың бай мәдени мұрасы мен ерекше ұлттық дәстүрі – брайды тойлау күні. Ол барлық оңтүстік африкалықтарды біріктіруді мақсат етеді, оларды барлық демографиялық топтардың, діни ағымдардың және дене бітімінің өкілдерін қамтитын, барлығына ортақ қызықты және нақты іс-шараға қатысуға шақырады. Бұл күнді оңтүстік африкалықтар әлемнің түкпір-түкпірінде жыл сайын 24 қыркүйекте (Оңтүстік Африканың Мұра күні) тойлайды. Бұл бастама 2005 жылы Оңтүстік Африкадағы Мзанси Браай институты тарапынан көтерілді және 2008 жылдан бері Braai4Heritage атты коммерциялық емес ұйым аясында ілгерілеуде. 2007 жылдың 5 қыркүйегінде зейнеткер Архиепископ Дезмонд Туту Ұлттық Брай күнінің (қазір Braai4Heritage) демеушісі болып тағайындалды. Бұл бастама 2008 жылы Оңтүстік Африканың Ұлттық мұра кеңесінің (ҰМК) қолдауын алды.
Қазақстан
Оңтүстік Африкаға ұқсас, зимбабвийліктер де барбекюді білдіру үшін "брай" терминін қолданады. Басқа еститін терминдер – көбінесе шона тілінде сөйлейтін солтүстікте "кугоча" және оңтүстікте "чеса нима". Әдетте, сиыр еті, шошқа еті және тауық еті сияқты әртүрлі еттер дайындалады, сондай-ақ картоп салаты, қызылша, шакалака және көкөніс салаты сияқты бірнеше салаты да әрқашан дастарқанда болады. "Брай" кезінде "садза" және күріш те беріледі.
Қытай, Гонконг және Макао
Чуанр – көмірмен немесе кейде электр қуатымен пісірілген шағын ет кесектері, тіске тігілген. Чуанрдың шығу тегі Сіньцзяннан, ал соңғы жылдары ол елдің басқа аймақтарына, әсіресе Қытайдың солтүстігінде кең таралған, танымал көше тағамы ретінде белгілі болды. Дәстүрлі түрде чуанр қой етінен (yáng ròu chuàn, 羊肉串) дайындалған, ол әлі де ең көп қолданылатыны, бірақ қазір тауық, шошқа еті, сиыр еті және теңіз өнімдерінің түрлі-түрлі нұсқалары да қолданылады. Көп турист баратын жерлерде чуанр түрлі жәндіктермен, құстармен және басқа да экзотикалық жануарлармен де жасалуы мүмкін. Барбекюді түнгі базарларда және кейбір мейрамханаларда табуға болады, көбінесе тіске тігілген күйінде сатылады. Кейбір мейрамханалар клиенттерге өз үстелінде тағам пісіруге мүмкіндік береді; мұндай мейрамханалардың көпшілігі – «шешілгенше жеуге болады» деген ұстанымдағы тізбекті мейрамханалар. Кантон тілінде сөйлейтін аймақтарда шошқа еті бал мен соя соусының қоспасымен маринадталып, ұзын, тар жолақтарда пісіріледі. Бұл барбекю түрі «char siu» деп аталады, ол жиі желінеді және көше тағамы ретінде танымал. Сонымен қатар, ашық ауадағы барбекю (көбінесе жай ғана BBQ деп аталады) ауылдық аймақтық саябақтарға жасалған қысқа сапарларда жергілікті тұрғындар арасында танымал. Олар көбінесе көмірмен жағылады, маринадталған ет – әдетте сиыр еті, шошқа еті, шұжық немесе тауық қанаттары ұзын, қолға ұсталатын шанышқылармен пісіріледі. Пісіру процесінің соңына қарай бал жағылады. Сонымен қатар, ыстық көмірге фольгаға оралған жүгері мен тәтті картоп қойылады; оларды пісіруге көп уақыт кетеді, сондықтан олар көбінесе барбекюдің соңында желінеді. Батыстық барбекюден айырмашылығы, барлығы оттың айналасына жиналып, өз тағамдарын өзі пісіреді, сондықтан атмосфера фондю немесе қазанға жақын.
Корея
Болгоги (불고기) – жұқақ кесілген сиыр еті (кейде шошқа еті немесе тауық еті), соя соусымен, сусамық майымен, сарымсақпен және ащы бұрышпен маринадталып, үстелдегі грильде пісіріледі. Бұл негізгі тағам, сондықтан күріш және кимчи сияқты гарнирлермен бірге беріледі. Болгоги сөзбе-сөз "өртте пісірілген ет" дегенді білдіреді. Көбірек таралған корей BBQ – галби, яғни маринадталған қабырға.
Жапония
Жапонияда ашық ауада шалу өте танымал. Көбінесе, АҚШ-қа қарағанда көбірек көкөністер мен теңіз өнімдері пайдаланылады, сондай-ақ соя соусы немесе соя негізді соустар жиі қолданылады. Кейде жапондық стильдегі қуырылған лапша – якисоба да пісіріледі. Бұған қоса, джингисукан (қозы еті), якинику (тостағанда пісірілген ет) және хорумоняки (сиыр немесе шошқа ішегі) да қолданылады. Якитори – шиш-кебабтың жапондық әдесi. Бүйен қабырға, тауық және стейк те грильде пісіріліп, терияки соусымен жабылады.
Моңғолия
Көшпелі моңғолдардың барбекюге арналған бірнеше әдісі бар, олардың бірі – хоркхог. Олар алдымен ладоньдай тастарды қыздырып, отқа салып, содан кейін қозының еті мен тастарды қабаттап, ыдысқа салып пісіреді. Пісіру уақыты қолданылған қозының мөлшеріне байланысты. Пісіруге қолданылған тасты ұстау денсаулыққа пайдалы деген сенім бар. Тағы бір пісіру әдісі – будог (моңғол тілінде "орау" деген мағынаны білдіреді). Көбінесе мармот немесе ешкі осылай пісіріледі. Будогты пісіру үшін ыдыс қажет емес, мал сойылып, терісі сыпырылғаннан кейін ішек-қарны кішкентай тесік арқылы денесіне қайта салынып, бүкіл дене отқа пісіріледі. Ресторандарда кездесетін моңғол барбекюі – көшпелі моңғолдардың өмір салтымен байланыстырылатын, бірақ одан туындамаған пісіру стилі. XX ғасырдың ортасы мен соңында Тайваньда пайда болған, "моңғол барбекюі" деп аталатын бұл тағам американдық және канадалық қытай мейрамханаларында кең таралған. Ол жұқалап кесілген қозы, сиыр, тауық, шошқа немесе басқа ет түрлерінен, дәмдеуіштерден, көкөністерден және кеспеден немесе олардың қоспасынан тұрады және қыздырылған жалпақ дөңгелек металл бетінде жылдам пісіріледі.
Оңтүстік-шығыс Азия
Сатай Таиланд, Малайзия, Сингапур, Индонезия және Филиппин сияқты Оңтүстік-Шығыс Азияның бірнеше елінде танымал. Ол бамбук таяқшаларына қадаланған, зирараттар қоспасына ұқсас дәмдеуіштермен маринадталған және ұнтақталған жержаңғақ қосылған еттен тұрады. Ең көп қолданылатын ет – тауық, қой еті және сиыр еті. Мұсылман емес аймақтарда шошқа етінен және жануардың ішкі органдарынан жасалған сатай да кездеседі. Сатай Малайзия, Индонезия және Сингапур барбекюлерінің маңызды бөлігі болып табылады. Дәстүрлі сатай үшін етті жолақтарға кесіп, содан кейін таяқшаға қадалайды. Сатайдың басқа түрлеріне шошқа, қой және сиыр еті жатады. Ет көмірде пісірілгеннен кейін, оны ет маринадталған дәмдеуіштерден жасалған қалың, қою соуспен береді – бұл жержаңғақты, карри сияқты дәмді соус. Солтүстік Борнеоның таулы аймақтарындағы Кадазан халқының арнайы тағамдары – тауық сатай және жылан етінен жасалған сатай. Бірақ соңғысы 2007 жылдан бері тек ерекше жағдайларда ғана қолжетімді. 1990 жылға дейін тапир, піл, үлкен жебе, гоан және жабайы шошқа сияқты жануарлардың сатайларын табуға болатын. Дегенмен, қазір бұл жануарлар сирек немесе жойылу қаупі төніп тұр, сондықтан оларды осылай пайдалануға тыйым салынған.
Филиппин
Филиппинде жергілікті барбекю тағамдарын әдетте инхиау (сондай-ақ синугба немесе инсаль) деп атайды. Олар көбінесе шошқа немесе тауық етінен дайындалады және бамбук шамына қадалып немесе соя соусы мен сірке суына мақалған кішкентай кубтарда беріледі. Бұл атау кез келген ет немесе теңіз өнімінен жасалған, осы сияқты пісірілген және ұсынылған тағамдарға да қатысты болуы мүмкін. Инхиау көбінесе көшеде сатылады және ақ күрішпен немесе кокос жапырақтарына оралған күрішпен (пусо) желінеді. Инхиау тағамдарының ең танымал түрлеріне тауық инсалы, сати (сатайдың филиппин нұсқасы) және исау жатады. Инхиаудың өте танымал түрі – лечон, яғни лимон шөптері мен дәмдеуіштермен толтырылған бүтін шошқа еті. Ол отарлық кезеңде испандық атауға ие болғанымен, пісіру әдісі мен қолданылатын ингредиенттер Филиппинге тән. "Барбекю" (сондай-ақ "BBQ" немесе "барбекю") филиппин ағылшын тілінде шамына қадалған тағамдарды білдіретін жалпы термин. Бұған банан кюі және камоте кюі сияқты десерттер де кіреді.
Сингапур
Сингапур қала-мемлекетінде барбекю немесе BBQ, көбінесе осылай аталады, әлеуметтік жиындарда жиі кездеседі, бірақ сингапурлықтардың күнделікті өмір салты мен тамақтануының азырақ бөлігін құрайды. Сингапурлықтардың көпшілігі мемлекеттік қолдаумен берілетін пәтерлерде немесе HDB пәтерлерінде тұрады. Үйлерде ашық кеңістіктің жетіспеуі салдарынан BBQ жиналыстары паркте немесе шаледе өтеді. Сингапур Ұлттық парктері басқармасы барбекю орындарын жалғаға береді, олар Шығыс жағалау паркі, Пунгол паркі, Пасир Рис паркі, Батыс жағалау паркі, Чанги жағажай паркі, Сембаванг паркі және Пулау Убин сияқты танымал паркте орналасқан. Сингапур стиліндегі барбекю көбінесе көмірмен жағылады және сингапурлықтар Оңтүстік-Шығыс Азия және батыс тағамдарының алуан түрлерін пісіреді. Сатайдан басқа, басқа BBQ тағамдарына алюминий фольгасына оралған самбал шағалайы немесе калмар, соя соусы, бұрыш, тұз, қант және устрица соусынан жасалған BBQ соусында маринадталған грильденген ет (тауық, шошқа, сиыр еті) жатады. Тайваньдық шұжықтар, тауық шұжықтары және қарапайым шұжықтар да грильде пісіріледі. Сингапурлық барбекюде сатай таяқшаларына тігілген зефир де ерекше орын алады. Отты жағу үшін әдетте батыс грильдерінде қолданылатын отты жағу сұйықтығы немесе көмірге арналған түтін шығару құрылысы қолданылмайды. Оның орнына, отты жағу үшін арақ және шайырдан жасалған кішкентай дөңгелектелген брикеттерден тұратын қорап қолданылады, ол жағылып, көмір брикеттерінің астына қойылады.
Тайланд
Му кратта – Таиландта пайда болған пісіру әдісі. Филиппин, Сингапур және Малайзияда ол моката деп аталады. Му кратта кесілген еттен (көбінесе шошқа еті) дайындалады, ет ортадағы дөңгелек бөлігінде қыздырылады, ал көкөністер және балық шары сияқты басқа да ингредиенттер шұбатта пісіріледі (бұл тай суки деп те аталады). Ыстық қазан тамақты қыздырып немесе қайнатып пісіру үшін жанған көмірге қойылады. Бұл әдіс үшін шошқа еті, тауық, қой еті, қоян еті, теңіз өнімдері, көкөністер және саңырауқұлақтар ең жақсы тағамдар болып табылады. Тайландтың дәстүрлі му кратасы көбінесе nam chim suki соусымен беріледі, ол өте танымал. Ол негізгі ингредиент ретінде чили соусын қолдануымен ерекшеленеді. Кейбір мейрамханалар теңіз өнімдерімен бірге жеу үшін nam chim seafood соусын ұсынады. Му кратта пісіргенде, табаның жоғарғы бөлігінде майдың кесегі қыздырылады, оның майы тағамның жабысуына кедергі жасайды. Таиландта барбекю көбінесе сауда орталықтарындағы мейрамханаларда кездеседі, мысалы, Bar B Q Plaza – му кратта мейрамханасы. Му краттадан басқа, Таиландта сатай, хо му ян және кай ян тағамдары да барбекюде жиі пісіріледі.
Үндістан, Пәкістан және Ауғанстан
Тандур – бұл, әсіресе нан пісіруге арналған, шалудың бір түрі. Ол Солтүстік Үндістан, Ауғанстан және Пәкістан елдерінде кең таралған. Грильде пісіру де танымал, онда жергілікті, дәстүрлі дәмдеуіштер, әсіресе көптеген карри қоспалары қолданылады. Сонымен қатар, тікка масала деп аталатын дәмді, қаймақ негізіндегі қамырға оралған әртүрлі еттерді грильде пісіру де бар. Бұл тағам, әрине, үнді тағамдарының ең танымал және символдық тағамдарының біріне айналды.
Альп таулары
Француз және Швейцария Альптарында қолданылатын, бірақ оған ғана тән емес, пирраде – бұл етті қыздырылған тасқа, әдетте, дастарқан үстеліне қойып, бірлесіп пісіру әдісі.
Германия
Немістер барбекюдің өз нұсқасын, грильдеуді (Гриллен) әсіресе жаз айларында қатты ұнатады. Бұл дәстүрлі үй тағамын дайындаудың ең ерлерге тән саласы болып табылады. Немістер көмір немесе көбінесе газбен грильдейді, ал грильденген еттерге Тюрингия шұжығы сияқты Братвурсттың түрлері, сондай-ақ стейктер (әсіресе иықтан маринадталған шошқа еті), Фрикаделлен (фаршталған еттен жасалған кнедликтер), Ростбрэтль және құс еті жатады. Аймақтық фестивальдарда балықтан (мысалы, тұтқа балықтан) алабұғаға дейін, шошқаның немесе сиырдың бүтін жақтары, тауық және қаз грильде пісіріледі. Германияда ет өңдеу кезінде түтіндету кең таралған, бірақ таза түтінге негізделген техникалар соңғы жылдары ғана танымал бола бастады. Германия барбекю стилінің ескі тағамы – Саксония мен Тюрингиядағы Мютцбратен (шошқа иығы), шамамен жұдырық көлеміндегі шошқа еті, мажоран, бұрыш және тұз қосылған күшті, құрғақ маринадталған, қайың ағашының бөліктерімен пісіріліп, түтінделген. Ол әдетте қара бидай наны, қымыз және горчицамен беріледі. Сонымен қатар, классикалық барбекюде түтіндету әдістері Германияда да таралып, тіпті өнеркәсіптік өндірісте шығарылған шошқа, тауық және түйе сияқты жұмсақ ет, сондай-ақ барбекю соустары мен салаттар (мысалы, колслоу) көптеген супермаркеттерде дайын тағам ретінде қолжетімді. Барбекюдің әртүрлі түрлері АҚШ, Түркия, Грекия, Балқан елдерінен және Германиядағы иммигранттар қауымдастықтарынан келген, сонымен қатар бұрынғы Кеңес Одағынан келген иммигранттар мен қонақтар Германияда сыртқы грильдеудің айрықша дәстүрлерін дамытқан.
Жерорта теңізі
Барбекю Жерорта теңізі елдерінде дәстүрлі Жерорта теңізі асүйінің ықпалымен танымал. Зәйтүн майы – Жерорта теңізі стиліндегі барбекюдің маңызды бөлігі. Көбінесе тауық, сиыр еті, сувлаки/брошеттер, халуми ірімшігі және пита наны пісіріледі, олар грильде, пеште немесе екеуінде де дайындалуы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір тағамдар әртүрлілікті арттыру үшін грильдеумен бірге ұзаққа қуыру әдісі қолданылады. Әдетте, барбекюге арналған ет зәйтүн майы және цитрус шырыны қоспаларымен маринадталып, содан кейін түрлі шөптер мен дәмдеуіштермен әшекейленеді; негізгі персиллада және оның көптеген түрлері еттің үстіне салынады.
Ресей
Шашлык – шиш-кебабтың орыс нұсқасы, және басқа халықаралық түрлері сияқты, грильде пісіріледі. Дәстүрлі түрде қой етінен жасалады, бірақ шошқа, сиыр, дөңгелектелген, дәмдегішпен қосылған сиыр еті, тауық немесе осетр шашлығы да дайындалады.
Скандинавия
Скандинавиядағы барбекю Германиядағы барбекюге өте ұқсас, тіпті бірдей болуы мүмкін, тіпті аты да ортақ. Көбінесе тауық, сиыр, қой, шошқа және шұжық сияқты дәстүрлі еттер пісіріледі. Сонымен қатар, лосось, шабақ және скумбрия сияқты жергілікті балықтар ашық отта грильделеді немесе түткіленеді.
Біріккен Корольдік пен Ирландия Республикасы
Барбекю – Ұлыбритания мен Ирландия Республикасында кең таралған ашық ауада тамақ пісіру және жеу стилі. Көптеген үйлерде барбекю болады, көбінесе артқы бақшада орналасқан. Ең танымал түрлері – дөңгелектері бар, болаттан жасалған қазандық және кең ауқымды барбекюлер, бірақ кірпіштен тұрақты барбекюлер де қолданылады. Отын ретінде көмір және газ баллондары қолданылады, ал ағаш оттығы және газ құбырымен жабдықталған барбекюлер сирек кездеседі. Көбінесе тауық, гамбургер, шұжық, сиыр еті, шошқа еті, жүгері, шиш кебаб, шошқа немесе сиыр еті қабырғалары грильде, пеште немесе екеуінің комбинациясы арқылы пісіріледі. Қозы, балық, креветка, лобстер, халуми (сыр), қабақ, картоп, платандар, спаржа, қызылша, шошқа филесі, шошқа котлеттері және вегетариандық соя немесе Quorn өнімдері сирек пісіріледі. Америка Құрама Штаттарындағыдай, кейде ет пісіру алдында немесе пісіру кезінде барбекю соусы жағылады. Барлық ірі супермаркеттер барбекю өнімдерінің ассортиментін ұсынады, бірақ олар көбінесе барбекю маусымында (көктемнің соңынан күздің басына дейін) қол жетімді. Қазіргі британдық асүй, барбекюді қоса алғанда, көбінесе көпұлтты болып келеді, елдің көптеген этникалық топтарының және әлемнің әртүрлі дәстүрлері мен ықпалына негізделген. Дегенмен, британдық барбекю стилі көбінесе Солтүстік Америка, Германия және Австралия стиліне ұқсас. Соңғы жылдары Ұлыбритания аралдарында АҚШ, Канада, Еуропа және Австралияда өткізілетін сияқты барбекю пісіру жарыстары өткізіле бастады. Кейбір жарыстарда әртүрлі елдерден келген командалар мен жеке тұлғалар бір-бірімен бәсекелесе алады.
Иран
Персия стиліндегі кабобтың түрлі-түрлі нұсқалары бар, олардың ең бастысы – кубидех кабобы, дәмделіген фарш еті тіске тігіліп, көмірде пісіріледі. Тағы бір нұсқасы – маринадталған тауықтан жасалған жуже кабобы, сондай-ақ кабоб барг деп аталатын жұмсақ еттен жасалған кабоб бар. Бәрі де тіске тігіледі. Персия кабобының осы үш түрі де әдетте ирандық үлгідегі сафранды күріш пен Ширази салатымен бірге беріледі, бірақ оны Таяу Шығыс лавашымен де жеуге болады.
Левант
Левант елдерінде әртүрлі қуырылған тағамдар өте танымал. Шиш таук сияқты кебабтар көбінесе мангалда пісіріледі. Левант араб тілінде қуырылған тағамдарды машави дейді.
Израиль
Израильде "Ал Хаеш" (ивритше "отта") жиі кездеседі. Көбінесе Тәуелсіздік күні (Израиль) сияқты ұлттық мерекелерде болады, кішкентай, көбінесе бір рет қолданылатын грильдер түрлі тағамдар пісіру үшін пайдаланылады. Ең көп таралғаны – тауық, сиыр етінен (көбінесе стейк), ет пен көкөністер кезектесіп, немесе тек көкөністерден жасалған кебабтар.
Ливан
Ливан тағамдары етке аса мән бермесе де, мерекелерде барбекю әлі де танымал, және әр үйдің көміртегі барбекюі болады, әдетте балконда орналасқан.
Түркия
Түркияда Жерорта теңізі елдерінің тағамдары сияқты барбекю де танымал. Шиш кебап, Адана кебап, көфте, балық, тауық, жүрек, бүйрек, бауыр, жамбас, сужүк және кейбір көкөністер мангалда пісіріледі.
Канада
Солтүстік Америкада адамдар қоныстанғаннан бері Канаданың аборигендері етті ашық отта пісіріп келеді. АҚШ стиліндегі барбекю мәдениеті Канадаға Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін келді. Оның пайда болуы 1950 жылдары орта таптың қала маңындағы әкелері үшін коммерциялық тұрғыдан «отбасылық еркектік» имиджін қалыптастырумен бірге болды. Бұл Канада дәстүрінен күрт айырмашылық жасады, тіпті 1955 жылы «Маклинс» журналында бұл әдет «ерекше» деп сипатталды. Сондықтан, американдық мағынада барбекюді терең қаныққан канадалық дәстүр деп айтуға болмайды (дегенмен, ол әрдайым от үстінде таяқтарға тізілген етті пісірудің бастапқы барбекю түрінде болған). Дегенмен, 1950 жылдардың соңына қарай барбекю, бір кезде сән болған нәрсе, канадалық жаздың тұрақты бөлігіне айналды. Канадалық барбекю американдық көршісінен, сондай-ақ британдық, Орталық Еуропа және Еуропалық Жерорта теңізі стильдерінен көптеген ықпалдарды алады. Канадалық барбекюде ең көп пісірілетін тағамдар – тауық, бургерлер, қабырға, стейктер, шұжық және шиш-кебабтар. Барбекю соусын ет пісіріліп жатқанда немесе дастарқанға бермес бұрын жағады. АҚШ-тағыдай, барбекю пісіру жарыстары да жиі өткізіледі. Барбекю пісіру (түтінмен пісіру, пеште пісіру, грильдеу немесе қуыру) немесе қазанды грильдің үстіне қою арқылы дайындалған тағамдар пикниктермен бірге ұйымдастырылуы мүмкін.
Кариб теңізі
Барбекю Кариб теңізінің барлық аралдарында танымал, әр аралдың өзіне тән жергілікті нұсқалары мен дәстүрлері бар.
Куба, Доминикан Республикасы және Пуэрто-Рико
Таино халқының дәстүрлі әдісі – етті ағаштан жасалған таяқтардан құралған тордың үстінде баяу пісіру. Кариб теңізіндегі испан тілінде сөйлейтін аралдарда, мысалы Кубада, Доминикан Республикасында және әсіресе Пуэрто-Рикода, лечон – кең таралған деликатес. Лечон дайындау үшін тұтас шошқаны алады, оны кеудесі мен қарынының бойымен басынан құйрығына дейін тіліп, шошқаны бір оське бекітіп, айналдырып баяу қыздырады.
Жамайка
Ямайкалық дәмделі тауық - Ямайка барбекюінің мысалы.
Мексика
Мексикада "хорно" – дәстүрлі топырақтан жасалған барбекю дәстүрі. Carne asada (сөзбе-сөз "қуырылған ет") – тұз бен бұрышпен ысқыланып, содан кейін грильде пісірілген маринадталған сиыр еті. Әдетте, оған тортилья, грильде пісірілген пияз және болгар бұрышы да қосылады. Бұл тағам бүкіл елде өте танымал; оның шығу тегі Мексиканың солтүстік бөлігінде деп есептелсе де, қазір Мексика мен АҚШ-тың оңтүстік-батысында кеңінен таралған. Сонымен қатар, Мексикада географиялық аймаққа байланысты барбекюде пісірілетін әртүрлі ет түрлері бар. Елдің солтүстік бөлігінде "кабрито" танымал барбекю тағамы, ол басы, аяқтары мен ішектерінен (бүйректерден басқа) айырылған бүкіл ешкі баласынан тұрады және ашық көмірде баяу пісіріледі/түтінтеледі. Дене баяу пісірілгенде бүйректерден керемет дәм шығады. Бүкіл елде танымал ұқсас тағам – "барбакоа", ол ашық отта немесе дәстүрлі түрде от ордасында баяу пісірілген қой еті. Латын Америкасының көптеген елдеріндегідей, Мексикада да тауық етін түнде маринадтап, кейін мескит көмірімен қыздырылған грильде "поло асадо" (жартылай пісірілген тауық) пісіру дәстүрі бар. Карне асададан басқа, сиыр еті, тауық еті және шошқа еті, сондай-ақ шұжықтар (мысалы, "хоризо" және "моронга") аулаларда немесе пикниктерде, көбінесе "парриллада" деп аталатын іс-шараларда грильде пісіріледі. Етпен бірге көбінесе жасыл пияз, болгар бұрышы және ащы бұрыштар грильде пісіріледі, Мексикада оларды "чилес тореадос" немесе "торға ұшқан бұрыштар" деп атайды. Мұндай шараларда кеспе, кесадилья, балаларға арналған сусындар және ересектерге арналған алкогольді сусындар да жиі ұсынылады.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та барбекю стильдерінің кең ассортименті бар, бірақ көбінесе төрт негізгі стиль аталады: Солтүстік Каролина және Мемфис, олар шошқа етіне негізделген және ең ерте пайда болған стильдер, ал Канзас-Сити мен Техас – сиыр етін де, шошқа етін де пайдаланады. АҚШ-та заманауи қала маңындағы барбекю жабдықтары мен стильдері де кең таралған, олар көбінесе пісіру, грильдеу (көмірмен пісіру, торда қуыру немесе гриль табасында пісіру), қайнату (көмірлі грильдің немесе тордың үстіне сорпа толтырылған қазанды қою арқылы) немесе әртүрлі еттерді (еттің түріне қарай) темекіден тұрады.
Оңтүстік Америка
Асадо – етті, әдетте сиыр етін, сондай-ақ басқа да түрлі еттерді грильде (паррилья) немесе ашық отта пісіру тәсілі. Ол Аргентина, Уругвай, Парагвай, Чили, Оңтүстік Бразилия және Боливияның Чако аймағының дәстүрлі тағамы саналады.
Аргентина мен Уругвай
Аргентина мен Уругвайда parrilla немесе asado деп те аталады, кейбір баламалары asado al disco және asado al horno de barro, әсіресе ауылдық жерлерде. Рецепт өзгермейді, тек ет пен ішек-қарғының пісіру әдісі ғана өзгеше. Көбінесе қолданылатын "asado a la parrilla" стилінде ет, шұжық және ішек-қарғы аяқтары бар металл тордың (parrilla) үстіне салынады, сонда ет жерден шамамен 15 см биіктікте тұрады. Parrillaның астына көмір салынады және еттің қалыңдығына байланысты пісіру 60-90 минутқа созылады. Asado al disco әдісінде ескі трактор дискісі пайдаланылады. Металлдан жасалған және ішкі жағы қисайғандықтан, дискіге үш немесе төрт металл аяқ тіркеледі, ал астындағы ыстық көмір немесе ағаш оны тиімді табаққа айналдырады (ет тікелей көмірге немесе жалынға ұшырамайды, сондықтан грильденіп пісірілмейді). Ет пен ішек-қарғы спираль бойынша орналастырылады, осылайша май табиғи түрде ортаға қарай ағып, еттің қатты қуырылуына жол бермейді. Бұрыш пен пияз әдетте жиегіне қойылады, олар біртіндеп шырынын етке бөліп шығарады. Asado al horno de barro дәстүрлі asadoдан өзгеше, себебі мұнда horno (саз пеш) қолданылады. Мұндай қарапайым пештер Аргентинаның estancias-ында жиі кездеседі, олардың негізгі қызметі нан пісіру, бірақ ет пісіруге де өте ыңғайлы. Әдетте, сүтқоян және сирек жағдайда қой еті беріледі, себебі олар құрғап кетуі аз. Бұл техникалық жағынан гриль болмаса да, өте дәстүрлі пісіру тәсілі болып табылады, ол әлі де асадордың шеберлігін және asadoның мәні болып табылатын отбасы мен достардың жиналуын қажет етеді. Сонымен қатар, бұл пісіру әдісі нәзік, түтіндік дәмді тағамды қамтамасыз етеді.
Бразилия
Churrasqueira португал тілінде churrasco дайындауға арналған кез келген құрастырма, орнату немесе электр құрылғысын білдіреді. Ол әдетте бекітілген немесе алынып тасталатын гриль немесе тормен бірге келеді. "Гриль", "гриль бөлмесі" және "гриль аймағы" – churrasqueira сөзінің ағылшын тіліндегі жиі қолданылатын аудармалары. Бразилияда churrasqueira көбінесе ортасында пісіру орны бар кірпіштен тұрғызылған құрылыс болып табылады. Бразилиялық барбекюде әртүрлі ет, шошқа еті, шұжық және тауық еті арнайы жасалған churrasqueira-да пісіріледі, көбінесе шашқылар немесе тізімдерге арналған тіректермен жабдықталған. Портативті churrasqueira Аргентина және Уругвай ассадосын дайындау үшін қолданылатындарына ұқсас, грильді ұстауға арналған тірегі бар, бірақ көптеген бразилиялық churrasqueira-да гриль болмайды, тек шұңқырлар күлдің үстінде орналасады. Ет, сондай-ақ үлкен металл немесе ағаш тізімдерге тіреліп немесе жерге қадалып, көмірдің қызылында немесе ағаш көмірімен пісіріледі (әсіресе Рио-Гранде-ду-Сул штатында ағаш та қолданылуы мүмкін).
Чили
Чилиде асадоның жергілікті нұсқасы көбінесе пебрмен беріледі, ол ұнтақталған шөптер, сарымсақ және жеңіл ащы бұрыштардан жасалған жергілікті қосымша.
Австралия
Австралияда барбекю жасау жазғы маусымда кең таралған әуесқойлық, көбінесе "барби" деп аталады. Дәстүрлі ет түрлері – қой еті, сиыр еті және шұжық (жергілікті тілде "снаг" деп аталады). Қалалық саябақтарда монетамен жұмыс істейтін немесе тегін газды немесе электрлік барбекюлер жиі кездеседі. Ет пісіру кезінде оған сыра шашыратылып, осылайша дәмділігі артып, ет жұмсақ болатынына сенеді. Кейде ет дәмді болу үшін маринадталып, содан кейін ыстық табада немесе грильде пісіріледі. Австралиялық барбекюлер әдетте толығымен ыстық табадан немесе жартылай ыстық табадан/грильден тұрады. Соңғы онжылдықтарда Австралияда балық пен теңіз өнімдерін, мысалы, қабыршақты, креветканы және лобстерді (жергілікті тілде "крайфиш" немесе жай ғана "крей" деп аталады) пісіру де кеңінен танымал болды. Барбекюде дайындалатын тағы бір танымал тағам – таңғы ас, ол әдетте толық таңғы асқа (бекон, жұмыртқа, шұжық, помидор, саңырауқұлақ) кіретін ингредиенттер ыстық табада және/немесе грильде пісіріледі. АҚШ стиліндегі барбекю, яғни етті темекілеу, дәстүрлі грильдеу техникасынан өзгеше, күннен-күнге танымал болып келеді. Барбекю өткізу мектептер мен жергілікті қауымдастықтар үшін қаржы жинаудың кең таралған тәсілі болып табылады, онда шұжықтар мен туралған пияз ыстық табада пісіріліп, ақ нан немесе хот-дог бұршақтарына, помидор соусына немесе қыздырылмаған барбекю соусына қосылып беріледі. Мұндай шаралар көбінесе "шұжық сыңғырлауы" деп аталады. Бұл сонымен қатар жедел жәрдем қызметкерлеріне, эвакуацияланғандарға және жолдан адасқан саяхатшыларға тамақ берудің танымал тәсілі, көбінесе әртүрлі коммерциялық салаттармен бірге. "Демократиялық шұжық сыңғырлауы" – сайлау күндері сайлау учаскелерінде барбекюлер ұйымдастырылатын мәлім шара.
Гавайи
Полинезияның жергілікті халықтарының тамақ дайындау әдеттері жер астындағы иму деп аталатын пеште калуа арқылы дайындалатын дәстүрлі гавайы барбекюіне, сондай-ақ гавайлықтардың lūʻau мерекесіне айналды. Бұл ХХ ғасырда Гавай аралдарына туризмнің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда барбекю өте танымал. Жаңа Зеландиялықтардың бақшаларында көрінетін бұл әдетте газ баллонымен жұмыс істейді. Көптеген жағажайлар мен қоғамдық саябақтарда тегін электрлік барбекюлер де бар. Барбекюде сиыр еті, қозы еті, шошқа еті, таза балық, лобстер, моллюскалар және көкөністер пісіріледі. Шұжық барбекюдің танымал және сұранысқа ие бөлігі болып табылады, және Австралиядағыдай, шұжықтан жасалған тағамдар қайырымдылық шараларының ең көп таралған түрінің бірі. Жаңа Зеландия барбекюі американдық, британдық, австралиялық, Оңтүстік Африка және Тынық мұхиты аралдары стильдерінің қосындысына ұқсайды. Жаңа Зеландиядағы көпмәдениетті қоғам пакистандық, үнді (Оңтүстік Азиялық), Таяу Шығыс, Шығыс Азиялық және Оңтүстік Америкалық тағамдардың дамуына ықпал етті, олардың барлығы әлемдегі барбекюлердегі тағамдардың дәмдері мен түрлеріне әсер етті.
which all have influenced the flavors and types of food found at a barbecues around the world.
Оңтүстік Тынық мұхит аралдары
Барбекю Австралия, Меланезия, Микронезия және Полинезия аралдарында кең таралған, әр елдің және мәдениеттің жер пешінде дайындалатын барбекю тағамының өзіндік нұсқасы бар. Оңтүстік Тынық мұхиты Океаниясында осы тағамның ең аңызға толы және үздіксіз сақталған мысалдарына тап болады. Таитиліктер жер пешіндегі барбекюді "химаа" деп атайды. Одан мың шақырым қашықтықта орналасқан Маркиза аралдарында оны "уму" деп біледі. Көптеген тропикалық аралдардағы барбекюде ет маринадталып, дәмді соуспен жабылады және жергілікті тропикалық жемістермен әсемделеді. Шошқа еті басым болғанымен, Тонга және Самоа сияқты елдерде жылқы еті де танымал.