Кіріспе

Тамақ дайындау әдісі және құрылғысы. Пісіру құрылғысы үшін Барбекю гриліне қараңыз.

Барбекю немесе барбекю (көбінесе Ұлыбритания, АҚШ және Канадада BBQ деп қысқартылады; Австралия мен Жаңа Зеландияда барби немесе барби; ал Оңтүстік Африкада браай) – тірі от пен түтін қолданып тамақ пісірудің әртүрлі әдістерін сипаттау үшін қолданылатын, маңызды аймақтық және ұлттық ерекшеліктері бар термин. Бұл термин сонымен қатар осы әдістермен байланысты құрылғыларға, осы әдістердің нәтижесінде дайындалатын тағамдарға және осы стильдегі тамақ пісіріліп, ұсынылатын тамақтануларға немесе жиналыстарға да қолданылады. Барбекюге қатысты пісіру әдістері айтарлықтай ерекшеленеді, бірақ көбінесе ашық ауада пісіруді қамтиды. Барбекюдің түрлі аймақтық нұсқаларын тікелей және жанама қыздыру әдістеріне бөлуге болады. Барбекюдің осы әдістері төмен температурада және ұзақ уақыт бойы, бірнеше сағатқа созылатын түтінмен пісіруді қамтиды. Басқа жерлерде барбекю көбінесе тікелей жылу қолдануды, ыстық көмір немесе газ отының үстінде тамақ пісіруді білдіреді. Этимологтар бұл сөздің Кариб теңізіндегі аравак және Флоридадағы тимукуа халықтарының тілінде кездесетін барабику сөзінен шыққан деп санайды; ол барбакоа түрінде кейбір еуропалық тілдерге енген. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі (OED) бұл сөзді испан тілінен аударғанда "бағаналарға тігілген таяқтардан жасалған құрылым" деп түсіндіреді. Сөздің танымал халықтық этимологиясы терминнің француз тіліндегі barbe à queue ("сақалдан құйрыққа дейін") фразасынан шыққандығын көрсетеді, яғни бүкіл жануарды айналдырып пісіруді білдіреді, бірақ бұл түсіндірме академиялық этимологиямен расталмаған. Ағылшын тілінде бұл терминнің екі жазылу түрі бар: "barbecue" және "barbeque". Көптеген елдерде "barbecue" орфографиясы қолданылса, Австралияда, Жаңа Зеландияда және АҚШ-та "barbeque" орфографиясы кейде қолданылады.

Қауымдастықтар

Барбекю сөзі жергілікті халықтардан келгендіктен, еуропалықтар оған "жабайылық" сипаттамасын берді. Барбариялықтар мен "жабайылар" туралы бұл қабылдау Эдмунд Хикеринглдің "Ямайка көрінісі: барлық порттар, жағалар және олардың тереңдіктері, қалалар мен елді мекендері" атты еңбегінде каннибализмді сипаттау арқылы күшейді. Дегенмен, Эндрю Уорнстың сөзіне сүйенсек, Хикеринглдің Кариб теңізіндегі каннибализм туралы әңгімесінің шындыққа жақын екенін дәлелдеуге жеткілікті мәлімет жоқ. Америка Құрама Штаттарындағы барбекю үшін, әрбір Оңтүстік аймағының өзіндік барбекю стилі бар, әсіресе соустарда. Соңғы жылдары мейрамханалар мен тұтынушылар басқа аймақтардың стильдерін тәжірибеге салып, бейімдегендіктен, аймақтық ерекшеліктер біртіндеп жойылып барады. Оңтүстік Каролина штаты дәстүрлі түрде барбекюге арналған барлық төрт танылған соусты ұсынады: қыша негізіндегі, сірке су негізіндегі, жеңіл және қою томат негізіндегі соустар. Солтүстік Каролинадағы соустар аймаққа қарай өзгереді: Шығыс Солтүстік Каролинада сірке су негізіндегі соус қолданылады, штатының орталық бөлігінде Лексингтон стиліндегі барбекю, негізінде кетчуп пен сірке судың қоспасы, ал Батыс Солтүстік Каролинада кетчуп негізі көбірек қолданылады. Мемфис барбекюі томат және сірке су негізіндегі соустарымен танымал. Мемфистің кейбір мекемелерінде және Кентуккиде етке құрғақ талқан (dry rub) жағылып, соусыз гикори ағашының түтінімен пісіріледі. Дайын барбекюге соус бөлек беріледі. Оңтүстік Африкада браай – кез келген жағдай мен орынға, грильмен ашық оттың басында жиналатын адамдардың бейресми жиыны. Бұл Оңтүстік Африканың тұрақты жылы ауа-райымен байланысты, ол көптеген адамдардың ашық ауада әрекет етуіне мүмкіндік береді. Грильдің басында жиналу, аң аулағаннан кейін ашық оттың басында жиналған бұрынғы буынды еске түсіреді, бұл браайдың дәстүрдегі маңыздылығын арттырады. Қазіргі заманда газды грильдердің пайда болуымен, болат торлар мен лагерь оттары да жиі қолданылады. Браайға келгендер негізгі тағам пісірілгенше, тамақ, сусын және басқа да ет әкеледі деп күтіледі. Бұл "әкел және браай" деп аталады. Браайда тағам пісіру – әкелер мен ұлдарының арасындағы байланысты нығайтатын дәстүр, ал әйелдер ас үйде немесе грильден шалқап, салаттар мен басқа да гарнирлер дайындайды. Браайға дайындалатын еттерге қозы, стейк, қабырға, шұжық, тауық және балық жатады. Пісіру тікелей, құрғақ отта, әдетте бірнеше минут бойы қатты отта жүргізіледі. Пісіру және түтіндету үшін ағаш, көмір, газ, электр қуаты немесе гранулалар қолданылады. Түтіндету мен пісіру арасындағы уақыт айырмашылығы температураның өзгешелігінен туындайды: түтіндету үшін қолданылатын төмен температурада еттің қажетті ішкі температураға жетуіне бірнеше сағат уақыт керек болады.

Темекі шегу

Қою - ағаш немесе басқа материалды жағу немесе ысталту арқылы пайда болатын түтінге тағамды ұшырату арқылы оны дәмдеу, пісіру және/немесе сақтау процесі. Ет пен балық ең көп қойылатын тағамдар, бірақ ірімшік, көкөніс, жаңғақтар және сыра немесе қойылған сыра сияқты сусындар жасау үшін қолданылатын ингредиенттер де қойылады.

Тоңазытқыш

Гриль – тағамды жоғарыдан немесе төменнен құрғақ жылумен пісіру тәсілі. Гриль ет немесе көкөністерді жылдам пісіруге тиімді әдіс, себебі ол тікелей, сәулелі жылудың көп мөлшерін пайдаланады. АҚШ-тан басқа елдерде классикалық барбекю тағамдарын дайындауда бұл ең көп қолданылатын тәсіл, бірақ грильдің кейбір түрлері тікелей, бірақ орташа қыздыруды талап етеді. "Барбекю" және "гриль" сөздері көбінесе бірін-бірі алмастырып қолданылады, алайда кейбіреулер барбекю – грильдің бір түрі екенін, ал гриль тағамды қуыру үшін жоғары температураны қолдануды білдіреді, ал барбекю – төмен температурада ұзаққа созылатын процесс деп санайды. Іс жүзінде, шекаралар нашар анық, себебі төмен және жоғары температураны анықтау қиын, сондай-ақ көптеген барбекю шеберлері қазір сиыр еті сияқты тағамдарды дәстүрліге қарағанда жоғары температурада пісіреді.

Басқа қолданыстар

Барбекю термині тағамдарға қосылатын дәм беру үшін де қолданылады, ең көп таралғаны – картоп чипсы.