Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Уэльстегі тақтатас карьері. Penrhyn карьеры – Солтүстік Уэльстегі Бетесда қаласының жанында орналасқан тақтатас карьері. XIX ғасырдың соңында ол әлемдегі ең ірі тақтатас карьері болатын; негізгі шұңқырының ұзындығы шамамен 1.6 километр, ал тереңдігі 366 метр, және онда 3000-ға жуық жұмысшы жұмыс істеген. Қазір Қытай, Испания және АҚШ-тағы тақтатас карьерлері оны көлем бойынша басып озды. Penrhyn әлі де Ұлыбританиядағы ең ірі тақтатас карьері болып табылады, бірақ қазіргі жұмыс күші 200-ге жуық.
Slate quarry in north Wales. The Penrhyn quarry is a slate quarry located near Bethesda, North Wales. At the end of the nineteenth century it was the world's largest slate quarry; the main pit is nearly 1 mile (2 km) long and 1200 feet (366 m) deep, and it was worked by nearly 3,000 quarrymen. It has since been superseded in size by slate quarries in China, Spain and the USA. Penrhyn is still Britain's largest slate quarry but its workforce is now nearer 200.
Тарих
Пенринде шифер өндіру туралы алғашқы сілтеме 1570 жылға дейін барады, сол кезде карьер валлий поэмасында еске алынған. Карьерді 1770 жылдары Ричард Пеннант, кейіннен Пенрин бароны дамытты. Оның алғашқы жұмыстарының көп бөлігі тек жергілікті қажеттер үшін болды, себебі Пеннанттың қатысуына дейін кең ауқымды көлік инфрақұрылымы құрылмаған еді. Одан кейін карьерден алынған шиферлер 1798 жылы салынған, тар жолмен жүретін Пенрин карьерлік теміржолы арқылы Порт Пенрин портына тасымалданды, бұл ең алғашқы теміржол желілерінің бірі болды. 19 ғасырда Пенрин карьеры, Динорвик карьерымен бірге, Уэльстің шифер өнеркәсібіне үстемдік етті. 1868 жылы 80 жұмысшы жалпы сайлауда иесінің ұлы Джордж Дуглас Пеннантқа дауыс бермегендігі үшін жұмыстан босатылды.
The first reference to slate extraction at Penrhyn is from 1570, when the quarry is mentioned in a Welsh poem. The quarry was developed in the 1770s by Richard Pennant, later Baron Penrhyn. Much of his early working was for local use only as no large scale transport infrastructure was developed until Pennant's involvement. From then on, slates from the quarry were transported to the sea at Port Penrhyn on the narrow gauge Penrhyn Quarry Railway built in 1798, one of the earliest railway lines. In the 19th century the Penrhyn Quarry, along with the Dinorwic quarry, dominated the Welsh slate industry. In 1868 eighty workers were sacked for failing to vote for George Douglas Pennant, the son of the owner, in the general election.
"Ұлы шабуыл"
Британдық еңбек қозғалысы тарихында осы карьер маңызды орынға ие, себебі жұмысшылар жалақыны көбейту және жағдайды жақсарту талаптарымен екі ұзақ ереуіл ұйымдастырды. Алғашқы ереуіл 1896 жылы он бір айға созылды. Екіншісі 1900 жылдың 22 қарашасында басталды және үш жылға дейін жалғасты. "Пенриннің ұлы ереуілі" деп белгілі болған бұл дау-жанжал британдық өнеркәсіп тарихындағы ең ұзақ кезең болды. Ереуіл кезінде қауымдық біртіншілік бұзылды, бірі жұмысын тастаса, енді бірі пикет жолынан өтті. Көптеген жергілікті тұрғындар үйлерінің терезелеріне "Nid oes bradwr yn y tŷ hwn" немесе "Бұл үйде сатқын жоқ" деп жазды. Солтүстік Уэльс кеншілер одағының негізін қалаушылардың бірі және Бетезда қалалық кеңесінің мүшесі Уильям Джон Пэрри, бірнеше жергілікті карьерлерді иелену және Пенрин карьерлерінің жұмысшыларын жұмысқа алу үшін кооператив құрды. Ақырында ол Pantdreiniog, Moel Faban және Tanybwlch карьерлерін де өз қызметіне қосты, олардың барлығы қаланың солтүстік жағында орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, ереуіл туралы көптеген мәліметтер негізінен ер адамдарға, иелеріне, басқаруға, экономикаға және кәсіподақтарға тигізген әсерін қарастырды. Дегенмен, қазіргі заманғы тарихшылар бұл зерттеулерді кеңейтуге тырысуда. Олардың мақсаты – ереуіл кезіндегі қауымдастықтың тәжірибесін жария ету, әсіресе әйелдердің көбінесе назардан тыс қалған рөлдері мен көзқарастарына ерекше назар аудару. Ұзақ мерзімді перспективада ереуіл Уэльстің тақта индустриясына деген сенімді төмендетіп, тапсырыстардың азаюына және жұмыссыздықтың өсуіне әкелді. 2003 жылы, ереуіл басталғанына 100 жыл толуына орай, Көлік және жалпы жұмысшылар одағы осы оқиғаға қатысқандардың құрметіне ескерткіш тақта ашты.
The quarry is significant in the history of the British Labour Movement as the site of two prolonged strikes by workers demanding better pay and safer conditions. The first strike lasted eleven months in 1896. The second began on 22 November 1900 and lasted for three years. Known as "The Great Strike of Penrhyn", this was the longest dispute in British industrial history. During the strike, the community was divided between those who laid down their tools and those who crossed the picket line. Many locals wrote "Nid oes bradwr yn y tŷ hwn" or "There is no traitor in this house" in their front windows. William John Parry, one of the founders of the North Wales Quarrymen's Union, and an alderman in Bethesda, organised a co operative to take over several other local quarries and employ locked out Penrhyn quarrymen. He eventually included Pantdreiniog, Moel Faban and Tanybwlch quarries in his operation, all on the north side of the town. Historically, most accounts of the strike have mainly looked at its effects on male workers, owners, management, economy, and trade unions. However, modern historians are working to broaden this focus. They aim to shed light on the wider community's experiences during the strike, paying special attention to the often ignored roles and perspectives of women. In the longer term the strike lessened confidence in the Welsh slate industry, leading to declining orders and greater unemployment. In 2003, on the centenary of the strike, the Transport and General Workers' Union unveiled a plaque in memory of those who participated.
Жақында болған тарих
1963 жылдан 2007 жылға дейін карьер Альфред МакАльпинге тиесілі болды және оның басқаруында болды. 2007 жылы оны Кевин Лаган (Лаган тобының иесі және төрағасы болып табылатын ирланд бизнесмені) сатып алды және «Уэльс Слейт Лтд» деп атады. Кевин Лаган және оның ұлы Питер (Лаган Билдинг Солюшнс Лтд-нің бас директоры) қазір «Уэльс Слейт Лтд» компаниясының директорлары болып табылады, сонымен қатар оған Бленау Фестиниогтағы Оукли карьеры, Cwt Y Bugail карьеры және Pen Yr Orsedd карьеры да кіреді. 2018 жылы Лейстерширде орналасқан Breedon Group компаниясы Lagan Group-ты сатып алды. Шифер өндіруге қолданылмайтын учаскеде Zip World компаниясы басқаратын жаңа оқиғалық туризм нысаны орналасқан. Velocity 2 арқан жолы тасталған және ішінара су басқан карьер бөлігінің үстінен өтеді. Пенрин карьерындағы шифер сияқты, Уэльс шифері 2019 жылдың басында Халықаралық геологиялық ғылымдар одағы тарапынан әлемдік сәулет мұрасына қосқан маңызды үлесі үшін «Жаһандық мұра тас ресурсы» деп тағайындалды.
From 1963 until 2007 the quarry was owned and operated by Alfred McAlpine. In 2007 it was purchased by Kevin Lagan (an Irish businessman who is the owner and chairman of the Lagan Group) and renamed Welsh Slate Ltd. Kevin Lagan and his son Peter (MD of Lagan Building Solutions Ltd) are now directors of Welsh Slate Ltd which also includes the Oakeley quarry in Blaenau Ffestiniog, the Cwt Y Bugail quarry and the Pen Yr Orsedd quarry. The Lagan Group was itself acquired by the Leicestershire based Breedon Group in 2018. A part of the site no longer in use for slate extraction is the site of a new adventure tourism facility operated by Zip World. The zip line Velocity 2 flies over an abandoned and partially flooded part of the quarry. Welsh slate such as that quarried at Penrhyn was designated by the International Union of Geological Sciences as a 'Global Heritage Stone Resource' early in 2019 in recognition of its significant contribution to world architectural heritage.