Кіріспе
Әли ибн Әбу Бәкір әл-Хайтамидің сүнни хадис жинағы «Мәжмұ' әл-Зауайд уә Манба' әл-Фауайд» (مجمع الزوائد ومنبع الفوائد) – Әли ибн Әбу Бәкір әл-Хайтами (1335–1404 CE/735–807 AH) еңбегі, екіншілік сүнни хадис жинағы. Онда бұрынғы негізгі жинақтардағы ерекше хадистер жинақталған.
Majmu' al Zawa'id wa Manba' al Fawa'id (مجمع الزوائد ومنبع الفوائد) is a secondary Sunni hadith collection written by Ali ibn Abu Bakr al Haythami (1335–1404 CE/735–807 AH). It compiles the 'unique' hadith of earlier primary collections.
Әл-Заваид
Ғасырлар өте келе, кейбір авторлар негізгі жинақтардан туындаған екіншілік хадис жинақтарын жинастыруға кірісті – олардың ішіндегі хадистердің көздеріне байланысты иснадтары бар хадистерді қамтитын. Мұндай еңбектерді құрастырудың бір тәсілі – әл-заваид, яғни бір жинақта ғана кездесіп, екіншісінде жоқ "ерекше" хадистерді іздеп табу. Көбінесе, алты канондық хадис жинағында кездеспейтін бір жинақтың хадистері ізделіп алынар еді.
Маджму әл-Зауаид
Мәжма әл-Зауаид – хадистерді жинақтаудың әл-Зауаид әдістемесінің көрнекті мысалы. Онда Ахмад ибн Ханбалдың «Муснадынан», Әбу Яла әл-Мәүсилидің «Муснадынан», Әбу Бәкір әл-Базардың «Муснадынан» және әл-Табаранидің үш жинағынан – «Әл-Муажам әл-Кабир», «Әл-Муажам әл-Аусат» және «Әл-Муажам ас-Сағир» – алынған 18 776 хадис бар. Әл-Хайтами жинаған хадистер алты сахих хадис кітабында табылмайды: «Сахих Бухари», «Сахих Мұсылман», «Суннан әл-Суғра», «Суннан Әбу Дауд», «Суннан әл-Тирмизи» және «Суннан Ибн Маджа». Ол екіншілік деп есептеледі, себебі ол бұрынғы хадис жинақтарынан жиналған және хадистің иснадын қамтымайды. Оның бастапқы кітаптары көбінесе муснадтар түрінде құрастырылған болса да, «Маджма әл-Зауаид» сунан жинағы сияқты, фиқхқа қатысты тақырыптық бөлімдер бойынша реттелген. Дегенмен, ол бағалаған хадистерге қатысты үкімдерінде шамалы төзімді болған деп саналады.
It is considered secondary because it was collected from previous hadith collections and does not include the isnad of the hadith. In spite of the fact that its source books are primarily arranged as musnads, Majma' al Zawa'id is arranged in the manner of a sunan collection – by topical chapter titles relating to jurisprudence. He is, however, considered to have been somewhat lenient in his rulings upon the hadith he graded.
Мақтау
Әл-Каттани әл-Мажма әл-Зауидті "нағыз пайдалы хадис кітаптарының бірі" деп сипаттады, тіпті, оған теңдес кітап жоқ және оған баламасы әлі жазылмаған.
Басылған басылымдар
Каирде басылған 1352–1353 хижри жылы/1933–1934 жылдары. 1986 жылы Бейруттегі «Муассаса әл-Маариф» баспасында 5 томдық 10 бөлімдік жинақ жарық көрді – әр томда 2 бөлімнен. Кітапқа әл-Ирақи мен Ибн Хажар әл-Асқаланидің түзетулері енгізілген.