Кіріспе

Украинаның гетманы Иван Пидкова (Іван Підкова) немесе Иоан Поткоав (16 маусым 1578 жылы қайтыс болған), сондай-ақ румындар арасында Иоан Крецул және Никоаре Поткоав деп те белгілі, көрнекті казак атаманы және Молдавияның қысқа мерзімді воеводасы (1577 жылдың қараша-желтоқсан айлары). Оның лақап аты ("пидкова" украин тілінде / "поткава" румын тілінде – "аттың жалағы") оның жылқыларын жалағы сындырып тастағанша мінгендігінен шыққан дегенді айтады; тағы бір нұсқада ол өте күшті болғандықтан, қолымен аттың жалағы мен монеталарды сындырып, бүгіп ала алатындығы айтылады. Ол Украинаның ақыны Тарас Шевченконың 1840 жылғы "Иван Пидкова" поэмасының батыры ретінде ең жақсы танылады. Украинаның батыры ретінде саналатын ол түрік үстемдігіне қарсы Молдавия мен Украинаның күресіне жетекшілік етті, украин казактарына деген құрметін білдірді.

Өмірбаян

Оның этникалық тегі белгісіз, бірақ ол әдетте украин ұлтынан шыққан деп есептеледі. Дегенмен, Пол Роберт Магочи оның румын текті украиндық қазақ екенін айтады. Жалпы алғанда, Пидкова – «Түріктерге қарсы молдавандық және украиндық күресті жетектеген қазақ отаманы» болған. Сәтті әскерімен танылғаннан кейін ол көшбасшы (отаман) болды және Украинаның Молдовамен көршілес аймағынан сайланған тіркелген Запорожье казақ әскерінің гетманы Яков Шахтың серті болды. 1574 жылы Иоан Вода чел Кумплит, Пидкованың інісі деп мәлімдеген, бұл аумақты «Днестрден арғы жердегі біздің ел» деп атады. Басқа молдавандық отамандар мен қазақтардың гетмандары – Григоре Лобода (Григорий Лобода; 1593–1596) және Дăнилă Апостол (Данило Апостол; 1727–1734) болды. Пидкова «Кіші княздер» («Domnișori») деп аталатын топтың бірі болды, себебі ол молдавандық билеуші ​​отбасыларына жататындығы туралы дәлелдер келтіріп, таққа талап етуге тырысты. Иоан III Воданың жартылай інісі деп мәлімдеген Пидкова, гетман Яков Шахпен бірге Петр Шалды тақтан қуды және Осман империясының күшті қарсылығына тойтарыс берді. Түріктер, олардың валахиялық вассалы Михнея Турцитул және Трансильвания вассалы, сондай-ақ поляк серіктесі король Стефан Батори оны жоюға қол жеткізді. Соңында Пидкова поляктарға тұтқынға алынып, Львовта басы кесілді. Ол Тарас Шевченконың 1839 жылғы романтикалық «Иван Пидкова» поэмасының, румын жазушысы Михаил Садовеанудың 1952 жылғы социалистік реализмдегі «Никоара Поткоава» романының және бірнеше қазақ балладаларының кейіпкері. Оның ескерткіші Украинаның Львов қаласындағы шағын орталық алаңдардың бірінде орналасқан.