Кіріспе

Жапондық семсерге негізделген жекпе-жек өнері

Касима Шинден Джикишинкаге рю (鹿島神傳直心影流, かしましんでんじきしんかげりゅう), көбінесе Джикишинкаге рю немесе Касима Шинден деп аталады, – жапондық семсерлесу өнерінің (кендзюцу) дәстүрлі мектебі (корю). Бұл мектеп 16 ғасырдың ортасында, ескі семсерлесу стиліне негізделген, және бүгінгі күнге дейін сақталған санаулы ежелгі жапондық жекпе-жек өнері мектептерінің бірі. Касима Шинден Джикишинкаге рю «Қасима мектебі, құдайдан берілген, жүректің адал көрінісі» деп аударылуы мүмкін. Ұдайы жаттығулар арқылы адам, джикишинге (直心) – бекем ниетке және сеймэйшинге (生命心) – сананың толық айқындығына ұмтылып, ғаламмен тұрақты байланыс орнатады, бұл бұлтсыз аспан сияқты жарқын күнге ұқсайды. Джикишин мен сеймэйшинге жеткен тәлімгердің fudōshin (不動心) – өзгермейтін жүрегі бар делінеді.

Тарих

Жикишинкаге рю стилі Муромачи дәуірінің соңында дамыған кендзюцу стильдерінен тараған, ол Сенгоку дәуірінің басында немесе 15-шы ғасырдың соңында немесе 16-шы ғасырдың басында Касима киіз үйінің жанында негізін қалаушы Мацумото Бизен но Ками Наокацу (松本 備前守尚勝, 1467–1524) жасаған. Сакакибараның өмірінде жүздеген шәкірттері болды, олардың көптегені менкё кайден (免許皆伝) және шихан (師範) дәрежесіне көтерілді, осылайша толық дәстүрді жеткізе алды. Ресми тізімде кем дегенде 20 менкё кайденді табуға болады. Олардың кейбіреулері өздерінің тармақтарын құрды. Оның ең талантты шәкірті Ямада Жирокичи (山田 次朗) болды, одан Сейто ха (正統派), яғни негізгі желі немесе дәстүрлі мектеп пайда болды. Кем танымал, бірақ өте білікті менкё кайден дәрежесіндегі шәкірт – Мацудайра Ясутоси, ол Ямада Жирокичи сияқты Джикишин Каге рю-ның дәстүрлі жолдарын зерттеді. Ясутосидің ең жақсы шәкірті – Хоккайдодан шыққан самурай отбасынан туған Макита Шигекацу болды. Оның есімі және Джикишин Каге рю 1868 жылы Жапон азаматтық соғысы кезінде солтүстік аралда кеңінен танылды. Ол қылышпен күресуден басқа, сонымен қатар кюдо (弓道), яғни жапондық садаға тарту шебері болды. Ол Джикисинкаге рю-ның шихан атағының мұрагері болды, бірақ өкінішке орай, ол революцияда императорға қарсы жеңіліс тапты. Самурайлар тобы таратылды, ол қашуға мәжбүр болды. Кейін Хоккайдоға оралып, өзінің жеке додзёсын ашып, оны Жикишин Кан додзё деп атады. Ол тек кендзюцу ғана емес, түрлі жекпе-жек өнерлерін де үйретті. Оның додзёсы 1876 жылы катанаға тыйым салынғанға қарамастан, танымал болды. Шигекацу қайтыс болғаннан кейін Ацута ауылы оның есіне қара граниттен обелиск орнатты. Бұл ескерткіш бүгінге дейін сақталған. Оның ұрпағы – Кимиёси Судзуки. Судзуки сенсей сонымен қатар Годзю рю каратэсі мен Джикишин Каге рю Кендзюцу шебері. Судзуки Кимиёси менкё кайденін Наганума хадан алған. Бірақ ол өзінің мұғалімдік қызметін бабасы Макита Шигекацудың мұрасын жалғастыру ретінде қарастырады, сондықтан мектебін «Макита ха» деп атады. Сондықтан ол екі рет кездеседі. Оның 1992 жылы құрылған мектебі Венгрияда «Шинбукан додзо» деп аталады. Судзуки Кимиёси Қиыр Шығыс жекпе-жек өнерін насияттау және Жапон кендзюцуын Венгрияға енгізудегі еңбегі үшін Венгрияның мемлекеттік сыйлығы – «Құрметтің қола айқасымен» марапатталды. Премьер-министр Виктор Орбанның 20 тамыздағы мемлекеттік мерекеге орай ұсынған сыйлығын шілде айының соңында республика Президенті Янош Адер Судзукиге табыс етті. Сыйлық 2017 жылдың 18 тамызында Будапешттің Vigadó залында Адам ресурстары министрі Зольтан Балог тапсырды. Сакакибараның тұсында Джики Шинкаге рюдің көптеген басқа да танымал жаттығушылары болды, олар жүйенің ең жоғары деңгейіне жетпеді және олардың мұрагерлері деп аталмады. Олардың ішіндегі ең танымал – Дайто-рю Айки джиу-дзюцудың негізін қалаушы Сокаку Такеда. Алайда, кейбір авторлар Мусо Гонносуке сияқты басқа да танымал тарихи тұлғалар Джики Шинкаге рю-ның таралу тізбегінде болған деп мәлімдейді. Бірақ Гонносуке ешқашан Джики Шинкаге рю-ның тікелей ұрпағы болған емес.