Мегара шайқасы: Афина мен Спарта арасындағы күрес

Кіріспе

б.з.д. 424 жылы Афина мен Мегара арасындағы шайқас, 14 ғасырдағы шайқас.

Мегара шайқасы б.з.д. 424 жылы Афина мен Спартаның одақтасы Мегара арасында болды. Афина әскерлері бастапқыда Пелопоннес гарнизонына қарсы сәтті шайқасқанмен, Брасид басқарған спарталық әскерлердің шапшаң келуі салдарынан қақтығыс тепе-теңдікке ұшырады. Нәтижесінде Мегара қаласындағы олигархиялық топ жеңіске жетіп, афиналық әскерлер шегінді. Мегара Грекияның орталық бөлігі мен Пелопоннес арасындағы Мегарид аймағында орналасқан. Спартаның одақтасы Мегара жазық далалар мен төбелердегі шаруашылық ауылдарынан тұратын және екі порты бар еді: Пагае (қазіргі Алепохори, Коринф шығанағы) және Нисая (Сарон шығанағы), бұл оны маңызды дау нысанына айналдырды.

Өмірбаян

Атиканы Архидам II басқарған пелопоннес әскері қоршауға алған еді. Афиналықтарды қоршау қалада ұстап тұрды. Бірақ пелопоннестіктер шегінген соң, Афина шабуылға көшті. 431 жылдан бастап Мегара Афинаның үнемі шабуылына ұшырады. Алғашқы шабуыл кезінде Афина 10 000 афинялық және көптеген одақтастарын әкелді. Содан кейін Афина Нисаяға жақын Саламиде бекініс салған және кеме қатынасын блокадалаған. Блокада Мегараға азық-түлік пен жабдықтардың келуін кешіктірді. Мегариялықтар әлі де Пагаеді бақылап тұрды, бірақ Мегара батыстан азық-түлікпен қамтамасыз етуден тиімді оқшауланды. Қалыпты көлемде азық-түлік өндіре алмай, Мегарадағы жағдай нашарлай бастады. 429 жылы Мегариялық олигархияның өтінішімен пелопоннес флоты Афинаның Саламидегі бекінісіне шабуыл жасады. Пелопоннестіктерге белгісіз, шабуыл туралы Афинаға шамдар арқылы хабар берілді. Афина Пирей портынан флот жіберді. Пелопоннес шабуылы тоқтатылды, өйткені мегариялық кемелер жарамсыз күйде болды. Спарталық және Коринфтік олигархия билігінде Мегара 427 жылы Миной портын Афинаға жоғалтты, бұл ішкі тәртіпсіздікке себепкер болды. Олигархияға қарсы мегариялық төңкерістер көп ұзамай басталды және Мегара демократиялық мемлекетке айналды. Олигархия қуылды. Көптеген қуылғандарға Спарта бір жылға Платаяның боэотиялық қалашығында тұруға рұқсат берді. Боэотия Мегара мен Афинаны солтүстіктегі биік таулармен бөліп тұрды. Спарталықтар Миноада мегариялық демократтар мен афиналықтардың араласуына жол бермеді. Платаядағы қуылған мегариялықтар Мегаридке солтүстіктен шабуылдар жасап, Пагаені басып алды. Мегарада олигархиялық көзқарастарды ұстанатындар әлі де болғандықтан, олигархия 427 жылы Мегараға оралды және демократия құлады. Афина Мегараны бақылауға алып, пелопоннестіктердің Аттикаға басып кіруіне жол бермеу үшін азық-түлікпен жабдықтауды тоқтатқан деген күдік бар. Бірақ Афинаның 425 жылы Пилосты басып алуы пелопоннес әскерін Мессенияда ұстап тұрды, бұл мегариялықтар үшін Афинаның маңыздылығын азайтты. Афиналықтар Сфактерияда жүздеген спарталықтарды тұтқынға алды. Спарталықтар Мессинадан барлық әскери күштерін алып, бітімге келді. Спарталық одақтастарымен кеңеспей, елшілер Афинаға жіберілді. Афинаның талаптары тым көп болды, ал Спарта жеке талқылауды сұрады. Спарталық одақтастар бұл жағдайға алаңдады. Мегариялықтар төңкерістен бері спарталықтарға сенімсіздікпен қарады. Мегариялықтар Спарта Нисаяны афиналықтарға тапсырады деп қорқыды. Осы уақытта Мегара қабырғаларының ішінде демократтар Афинаға Нисаяның ұзын қабырғаларын басып алуға көмектесуді жоспарлады. Афина Спарта елшілігін құпиялылық сұрағандықтан беделсіз деп тапты, сондықтан бітім сәтсіз аяқталды.

Attica had been under siege by the Peloponnesian army led by the Spartan king, Archidamus II. The land siege kept Athenians stuck in their city. However, with the Peloponnesian withdrawal, Athens began to attack. From as early as 431 BC, Megara was under consistent attack from Athens. During the first invasion, Athens brought 10,000 Athenians and numerous allies. Athens then set up a fort on Salamis, near Nisaia, and created shipping blockades. The blockades delayed imports of food and supplies to Megara. Megarians still had control of Pagae, but Megara was effectively isolated from the western food supplies. Unable to produce normal proportions of food, the situation in Megara began to become dire. Urged by the Megarian oligarchy in 429, the Peloponnesian fleet attacked the Athenian fort at Salamis. Unknown to the Peloponnesians, the attack was revealed to Athens by beacon lights. Athens dispatched a fleet from the Athenian port of Piraeus. The Peloponnesian attack was abandoned because the Megarian ships were in a state of disrepair. Under the rule of the pro Spartan and pro Corinthian oligarchy, Megara lost the port city of Minoa to Athens in 427, was a contributing factor in more civil unrest. Megarian revolutions against the oligarchy began shortly after and Megara became democratic. The oligarchy were exiled. Many exiles were permitted by Sparta to inhabit the Boeotian town of Plataea for a year2. Boeotia separated Megara and Athens with high mountains ranges in the north1. The Spartans were then able to prevent interactions between Megarian Democrats and Athenians on Minoa2. The exiled Megarians in Plataea, began northern raids in Megarid and took Pagae. With oligarch sympathizers still in Megara, the oligarchs returned to Megara in 427
BC, and democracy collapsed. It is suspected that Athens prevented food supplies to gain control of Megara and prevent further invasions of Attica by the Peloponnesians. However, Athens' capture of Pylos in 425 detained the Peloponnesian army in Messenia, which lessened the importance of Megara to Athenians. Athens had also successfully trapped hundreds of Spartans on Sphacteria. The Spartans removed all military forces from Messina and arranged a truce. Ambassadors were sent to Athens without consulting Spartan allies. Athens had extensive demands, and Sparta requested a private discussion. Spartan allies were uneasy with the scenario. Megara had a distrust of the Spartans since the Revolution. Megarians feared that Sparta would turn over Nisaia to the Athenians. Meanwhile, within the walls of Megara, the Democrats planned to aid Athens in capturing the long walls of Nisaia. Athens then discredited the Spartan embassy because of its request for privacy and so the truce failed.

"Соғыс" іс жүзінде

Түнде афиналықтар мен олардың одақтастары Миноадан және Элеусиске баратын жол арқылы Мегараға жақындады. Жоспар іске асты, ал Пелопоннес гарнизоны қаладан тиімді түрде оқшауланды. Таң атқанда, мегариялық демократтар тұтқынға алынған қабырғаларға наразылық білдіргендей болды. Демократтар мегариялықтарды қала қақпаларын ашып, афиналықтарға шабуыл жасауға үндеді, содан кейін басқа мегариялықтардан оңай ажырату үшін денелерін маймен жағды. Шешуші сәтте олигархтар құйрық тілді, ал қақпа жабық қалды. Афина жағдайдың өзгергенін сезіп, Нисая гарнизонына шабуыл жасады. Спарталықтар тұтқынға алынды, ал пелопоннесликтерге өзін құтқару үшін төлем жасауға рұқсат берілді. Спарта қолбасшысы Брасид үлкен әскермен, афиналықтардан көп күшпен келді. Екі атты әскер Мегара қабырғаларының астында шайқасты. Олигархтар Брасидке және оның одақтастарына қақпаны ашты. Афиналықтар пелопоннесликтермен шайқасудан бас тартты. Біраз уақыттан соң Брасид пен Афина екеуі де қаланы тастап кетті. Пелопоннес әскерлері қалада қалды. Риторикалық тұрғыдан, Брасид Мегарадағы афиналықтардың тартыншақтығын өз науқандарында тиімді пайдаланды.