Кіріспе
Лакхимпур-Хери ауданы – Непал шекарасында орналасқан Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы ең ірі аудан. Оның әкімшілік орталығы – Лакхимпур қаласы. Лакхимпур-Хери ауданы Лакхнау бөлімінің құрамына кіреді, жалпы ауданы Дудхва ұлттық саябағын қамтиды. Бұл саябақта 65-тен астам жолбарыс, барыс, су бүркіті, түкілген қоян және Бенгал флорикан сияқты сирек және қорғауға алынған көптеген түрлер мекендейді.
Dudhwa National Park, They are home to many rare and endangered species including 65+ Tigers, leopards, swamp deer, hispid hares and Bengal florican
Этимология
Этимологиялық тұрғыдан алғанда, Лакхимпур бұрын Лакхмипур деп белгілі болған. Кери – Лакхимпур қаласы. Теория бойынша, атау бұл аймақтың ірі бөлігін жапқан қайың ағаштарынан шыққан.
Тарих
Лакхимпур-Хери ауданының ерте тарихы жасырын, бірақ онда көптеген ежелгі қираған орындары бар, сондай-ақ бірнеше жер Махабхаратаның эпизодтарымен байланысты. Дәстүр бойынша, бұл аймақ бұрын Хастинапурдың Ай руының билігінде болған.
География
Аудан Гималай тауларының етегіндегі Терай жазықтарында орналасқан, көптеген өзендер мен жасыл өсімдіктерге толы. 27.6° және 28.6° солтүстік ендік және 80.34° және 81.30° шығыс бойлықтары арасында орналасқан, аумағы шамамен үшбұрышты пішіндес, тікбұрышты ұшы солтүстікке қарай бағытталған. Аудан теңіз деңгейінен шамамен 147 метр биіктікте жатыр. Лакхимпур Хери солтүстігінде Мохан өзенімен шектеседі, ол оны Непалдан бөліп тұрады; шығысында Кауриала өзенімен (Гагараның саласы), ол Бахрайхтан бөліп тұрады; оңтүстігінде Ситапур және Хардой жатыр; батысында Пилибхит және Шахжаханпурмен көршілес.
Климат
Жыл бойы жаңбырлы маусымдарды қоспағанда, климат ыстық. Жаз айларында (наурыз-маусым) температура жоғарылайды, ал қыс айларында (қазан-ақпан) шамамен төмендейді. Қыс мезгілінде түндер өте суық болады және бұл маусымда жиі тұман түседі.
Флора мен фауна
Лакхимпур Херидегі Дудхва жолбарыстар қорығында екі негізгі аймақ бар: 1987 жылы біріктірілген Дудхва ұлттық паркі және Кишанпур жабайы табиғат қорығы. Дудхва ұлттық паркі Уттаракханд штаты құрылғаннан кейін штаттың алғашқы ұлттық паркі ретінде танымал және ұлттық қорғалатын аймақ болып табылады. Онда жолбарыстар, барс, қара мүйізді сиыр, қоян, піл, қара бұғы және батпақ бұғысы сияқты көптеген сирек және қорғауға алынған түрлер мекендейді. Дудхвада шамамен 400 түрлі құс бар, оның ішінде аққулар, қазтар, тұзбастар, сондай-ақ қаз, үйрек және суырдың бірнеше түрлері кездеседі. Оның батпақтары мен көлдері су құстары үшін, әсіресе Гималайдан қыстауға келетін түрлер үшін ерекше тартымды. Банке Талында құстарды қарау кең таралған. 1860 жылы сэр Д. Б. Брандис аймаққа сапар жасап, 1861 жылы қазіргі Дудхва ұлттық паркінің ормандық аумағын сақтау үшін үкімет бақылауына алды. Кери ауданында Мохана және Сухели өзендері арасындағы сал және аралас орман мен далалар сол кездегі Солтүстік Кери орман бөліміне кірді. 1867 және 1879 жылдар аралығында қосымша аумақтар қорғауға бөлініп, бөлімге қосылды. Бөлімнің аумағы 1937 жылы заң жүзінде қорғалған орман ретінде бекітілді. Батпақ бұғысын (Cervus duvaceli duvaceli) қорғау үшін 1958 жылы Сонарипур қорығы құрылды. Аумақ тым кішкентай болғандықтан, ол 1968 жылы кеңейтіліп, Дудхва қорығы деп аталды. Кейіннен қорық аумағы тағы кеңейтіліп, 1977 жылы Дудхва ұлттық паркі деп жарияланды. Парктің жалпы ауданы құрады, оның негізгі аймақ болды, ал қалған бөлігі – буферлік аймақ. Аймақ 1958 жылы жабайы табиғат қорығы ретінде құрылды. 1977 жылдың 1 ақпанында жабайы табиғат қорығы ұлттық паркіне айналды, ал 11 жылдан кейін, 1988 жылы жолбарыстар қорығы болып бекітілді. Дудхва жолбарыстар қорығы Үндістан мен Непал шекарасында, Гималайдың етегінде орналасқан. Дудхва жолбарыстар қорығы 1987–88 жылдары Дудхва ұлттық паркі мен Кишанпур қорығын біріктіре отырып құрылды. 1997 жылы буферлік аймаққа қосымша аумақ қосылып, жолбарыстар қорығының қазіргі ауданы құрады. Лакхимпур теміржол стансасынан Дудхваға дейінгі қашықтық жолмен шамамен.
Демография
2011 жылғы санақ бойынша Лакхимпур-Хери округінің халқы 4,021,243 адамды құрайды, бұл шамамен Либерия мемлекетінің немесе АҚШ-тың Орегон штатының халқымен тең. Бұл Үндістандағы 640 округтің ішінде 56-шы орынды белгілейді. Бұл жерде ауадхи тілінде сөйлейді, ол 38 миллионнан астам адамның негізгі тілі болып табылады және хинди диалектілерінің спектріндегі халық тілі ретінде кеңінен таралған, әсіресе Ауадх аймағында.
Ауыл шаруашылығы
Бидай, күріш, жүгері, арпа және дәнді бұршақтар негізгі азық дақылдары болып табылады. Жақында аудандағы шаруалар ментолдық тартылған ыстық қалампыр өсіруді бастады, себебі Терай аймағы қалампыр өсіруге өте қолайлы. Көптеген шаруалардың басты өнімі қант. Қант қамысы және майлы дақылдар – азық емес дақылдардың басты түрлері. Қант қамысы осы ауданда өсіріліп, қайта өңделеді, бұл жергілікті экономиканың тірегін құрайды.
Өнеркәсіп
Үндістанның екінші ірі қант зауыттарының бір бөлігі осы ауданда орналасқан. Гола Гокараннатхтағы және Палия Каландағы Баджадж Хиндустан Лимитед (BHL) қант зауыттары, сондай-ақ Кумбхидегі Балрампур қант зауытының бөлімшесі – Азиядағы ең ірі үш қант зауытының қатарында. 2008 жылы Үндістан Болат Корпорациясы (SAIL) Лакхимпурдың Бехжам қаласында ірі болат өңдеу зауытын салуды жариялады. Өңдеу бөлімінің жылдық қуаты 100 000 тоннаны құрайды және ол SAIL-дың толық циклды болат зауыттарынан алынған шикізаттан TMT (термомеханикалық өңделген) арматураларын шығарады. Құрылыстың аяқталуы 2013 жылға жоспарланған. Лакхимпур негізінен үй шаруашылығы өнеркәсібі ретінде хош иіссу шығарумен де белгілі.
Көлік
Лакхимпур қаласы штат астанасы Лакхнаудан алыс орналасқан.
Рельс өлшемін ауыстыру
2009 жылғы парламент сайлауы кезінде Зафар Али Нақви мен Житин Прасада ауданның метрлік темір жол желісін кең жолаққа айналдыруға уәде берді. Зафар Нақви 2011 жылдың 8 желтоқсанында парламентте "Лакхнау-Пилибхит теміржол желісін кеңейту" туралы сұрақтар көтеріп, оны Теміржол министрлігіне жолдады. Кейін, 2010-11 жылдарға арналған бюджетте 2010 жылдың 24 ақпанында парламентте Теміржол министрі Мамата Банерджи бұл жобаны зерттеуді ұсынды. Зерттеу 2011-12 жылдарға арналған Теміржол бюджеті бойынша аяқталды, сонымен қатар жұмыстар 12-ші бесжылдық жоспар аясында жүзеге асырылатыны айтылды. 2013 жылдың 2 ақпанында Адыр Ранджан Чоудхури, сол кездегі Теміржол министрінің орынбасары, Зафар Нақви және Житин Прасадпен бірге Ситапур және Лакхимпур Кхери арқылы Аишбағтан Пилибхитке дейінгі теміржол желісін кеңейтуге арналған іргетас салынды. 2013 жылы орталық үкімет Аишбағтан Пилибхитке дейін кең жолақты көлікті қайта құруға 927 крор рупия (9,27,00,00,000) бөлді. Ұзын теміржол желісін кеңейту жұмыстары 2018 жылға дейін аяқталуы жоспарлануда. Бұл жұмысты жүзеге асыру үшін Желілік Даму Корпорациясы (RDCL) тағайындалды.
Көрнекті орындар
Гола Гокаран Натх ғибадатханасы – Шива құдайына арналған ғибадатхана. Бірегей Бақа ғибадатханасы Лакхимпурдан Ситапурға қарайтын жолдағы Оэль қаласында орналасқан. Бұл ғибадатхана Мандук Тантраға негізделген, Үндістандағы осы сияқты жалғыз ғибадатхана. Ол 1860-1870 жылдар аралығында Оэль мемлекетінің (Лакхимпур Кери ауданы) бұрынғы патшасы салған. Бұл ғибадатхана Шива құдайына арналған. Ғибадатхана үлкен бақаның арқасында салынған. Ғибадатхана сегізбұрышты лотос түрінде тұрғызылған. Бұл ғибадатхананың архитектурасы Тантра Видьяға негізделген. Саи ғибадатханасы (Сикатиха елді мекені), Шарда тоғаны және Еліктер саябағы – Лакхимпурдың тағы бір маңызды тартымды орындары.
Фестивальдар
Лакхимпурда бірнеше жәрмеңкелер мен фестивальдер өтеді. Мела алаңында жыл сайын Дүшера мен Дивали мерекелік жәрмеңкесі бірнеше күнге ұйымдастырылады. Кхери қаласында Құрбан айт күні жылына екі рет жәрмеңке ұйымдастырылады.
Әдебиет, кино және теледидар
Лакхимпур "Гаман" (1978), "Умрао Жан" (1981) және "Свадес" (2004) фильмдерінің түсірілу орны болды.
Білім
2011 жылғы халық санағы бойынша Лакхимпур-Хери ауданындағы сауаттылық деңгейі 2001 жылғы 48,39%-дан 60,56%-ға өсті. Еркектер мен әйелдердің сауаттылығы тиісінше 69,57% және 50,42% болды. 2001 жылғы халық санағында Хері ауданындағы осы көрсеткіштер 59,50% және 35,38% құрады. Ауданның жалпы сауатты халқы 2 034 044 адамды құрады, оның ішінде ерлер 1 237 157, әйелдер 796 887 болды. Vodafone IN және Reliance Jio компаниялары кеңжолақты интернет қызметтерін ұсынады, оларды Airtel, BSNL Fibre және Jio Fibre қамтамасыз етеді.
Broadband Services are provided by Airtel, BSNL Fibre and Jio Fibre.
Спорт
Лакхимпурдың ең танымал спорты - крикет және бірнеше лигалық крикет клубтары бар. Футбол, хоккей, баскетбол және бадминтон сияқты басқа да спорт түрлері де белсенді түрде ойналады. Мектептер мен колледждер спорттық іс-шараларды ұйымдастырады, командалар мектептер арасындағы және қалалар арасындағы турнирлерде бақ сынасады. Сент-Дон Боско колледжінің түлектері жыл сайынғы бұрынғы студенттердің крикет турниріне қатысады, ал Үкіметтік интерколледж жыл сайынғы ҮІК Крикет Чемпиондары кубогын өткізеді.