Кіріспе

Киімнің екі түрі

Долман – түркі тілінен шыққан сөз, бастапқыда венгр гусарлары киген әскери жейде немесе тоқумен безендірілген жакет. Венгр тіліне қабылданғаннан кейін басқа тілдерге тарады. Бұл киімді 16 ғасырдан бастап шаруалар кие бастады, содан кейін ел бойынша, негізінен бай шаруалар арасында кеңінен таралды. Ең төмен деңгейдегі халыққа ол тек 19 ғасырдың соңында ғана жетті.

Әскери дольман

Долман 16 ғасырдан бастап 19 ғасырға дейін Венгрия арқылы Батыс мәдениетіне енді, онда венгр гусарлары оны ресми әскери киімнің бір бөлігіне айналдырды. Жакет тығыз және қысқа кесілген, ал бүкіл беті пассиментпен әшекейленген. Оның астынан белге дейін тығыз кесілген, ал астынан шырынға айналатын кестелі жейде киілген, кейде тізеге дейін жететін, csakora стилінде. Әсемделіп жасалған қылыш немесе семсер белге байланған қауырсын арқылы ілінген. Осының сияқты әдемі киім романтикалық әскери патриотизмге қатысты мәдени құндылықтарды көрсетеді. Көбінесе оның үстінен тағы бір киім – пелисс киілетін: осыған ұқсас пальто, бірақ жұмсақ түкпен жиектелген, көбінесе сол иықтан асылып, жеңдері (болса) еркін түсірілген күйде тағылады.

Нағыз дольман

19 ғасырда батыс әйелдер сәнінде долман – сырт киім ретінде тағылатын жакет стиліндегі киім. Долман 1870 және 1880 жылдары сәнді әйелдердің танымал мантиясы болған. Долманның ерекше конструкциясы – бір бөліктен тігіліп, кең плащ сияқты жеңдерімен, астына киілетін жаңа киім үлгілеріне сай жакет элементтерін қамтиды. Оның алдыңғы бөлігінің (әсем бүктемелермен) және артқы бөлігінің жаңа түстеулі юбка стилін көрсету үшін тілімі, сондай-ақ долманның корсеті мен иықтары, оны сәнді киім ретінде бекітті. Бұл стиль 1930 жылдары танымал болып, кейіннен «жарқанат жеңі» ретінде сәнге кірді.