Кіріспе

Римдік-галдық соғыстар кезіндегі шайқас (б.з.д. 225 ж.)

Фэсула шайқасы б.з.д. 225 жылы Рим Республикасы мен Италияда тұратын галл тайпалары арасында болды. Галлдар римдіктерді жеңіп алды, бірақ сол жылдың соңында Теламон түбіндегі шешуші шайқаста нәтиже кері болды.

Тарих

225 жылдың басында бүкіл Италия бойынша Римді галлдардың өсіп келе жатқан қатерінен сақтау үшін қаруға шақыру жарияланды. 70 мың саманит, этруск, умбри, кампан және римдік солтүстіктен төніп тұрған ортақ қауіпке қарсы күш біріктірді. Осы зор әскердің шамамен төрттен бірі әрекетке шақырылды, ал қалғаны гарнизондық қызметке немесе резервке алынды. Сардинияда соғысып жүрген консулдардың бірі Гай Атилий Регулусқа дереу оралуға бұйрық берілді. Екінші консул Луций Эмилий Пап толық консулдық әскерімен шығыс жағалау жолын күзету үшін Ариминумға орналасты. Сабин мен этруск әскері, претор басшылығымен Этрурияға ілгеріледі, және осы жерде шайқас болды. Галлдар Эмилиуспен кездесуден қашып, Апенниннің орталық өткелдері арқылы жылдам өтіп, Этрурияға кіргеннен кейін Клузиумға дейін қарсылықсыз жетті, олжалап, өртеп тастады. Мұнда оларды претор тоқтатты, ол жаудың өзі мен Римнің арасында қалғанын байқағаннан кейін жедел кері шегінді. Содан кейін галлдар Фаэсулаеге қарай шегінді, ал кавалерия олардың қашуын қамтамасыз етті. Рим генералы оларды салмақсыз қуалай келіп, тұзаққа түсіп, ауыр жеңіліске ұшырады. Рим әскерінің толық құрылуынан Эмилий Паптың келуі ғана сақтап қалды, ол галлдардың Римге қарай жорыққа шыққанын білгеннен кейін Ариминумдағы өзінің орнынан кетті. Егер кейіннен жойылған Фаэсулае деген басқа шағын қала болмаса, Фаэсулае шайқасының орны күмәнді: Клузиум мен Фаэсулае арасындағы қашықтық 125 км, бір түндік сапарға тым алыс. Бірақ галлдардың Фаэсулае (Флоренция маңы) бағытына жылжуы да ықтимал емес, себебі римдіктер арасында болды. Олар римдіктерге тұзақ құрған Теламонға қарай бірнеше шақырымға жылжыған болуы мүмкін.