Кіріспе

Кильце қаласындағы көше, Польша. Кильцедегі Генрих Сиенкевич көшесі (улица Henryka Sienkiewicza) – Польшаның Кильце қаласының негізгі сауда және тарихи "қанаты". Ол 19 ғасырдың ортасында салынған. Алғашқыда бұл көше ulica Konstantego (Константин көшесі), кейін Пошта көшесі деп аталған, ал 1919 жылы қазіргі атауын алды. Көшеде дүкендер мен сауда орталықтарымен қатар тарихи ғимараттар мен ескерткіштер орналасқан. Оның ұзындығы шамамен 1270 метрді құрайды және Тәуелсіздік алаңының жанындағы теміржол станциясынан Монюшко алаңына дейін созылады.

Тарих

Алғашқы көшелер 17 ғасырдың соңында пайда болды. Ол кезде Киелцеде 1500-ге жуық тұрақты тұрғын болған. 1789 жылы тек алты кірпіш үй болды – төртәүі басты алаңның жанында, ал қалған екеуі Мала көшесінде орналасқан. Ол кезде қалада 252 үй болған. Алдағы Сиенкевича көшесі «епископтар қаласы» мен азаматтардың тұрғын үйлері арасында өтті. Ол жерде ешқандай тас төселмеген, сондықтан лай күнделікті құбылысқа айналған. Шығысқа қарай жол далаға ұласып, батысқа қарай Силница өзенінің батпақты жағалауына дейін созылды. 1821 жылы Польша Корольдігінің жер өлшеушісі Мариан Потоцкий Киелце қаласының жоспарлау жоспарын жасады. Жоспарда Киелце қаласының әкімшілік, білім беру және қызмет көрсету орталығы ретінде басты рөлі қарастырылған. Қала орталықты түбегейлі қайта құрусыз, елді мекендердің аумағын кеңейту арқылы және қазіргі көшелерді реттеумен қатар жаңаларын салу арқылы жаңғыртуға тырысты. Потоцкийдің жоспарына сәйкес, Сиенкевича көшесі Леонарда алаңының жанынан басталып, екінші ұшы ешқайда жетпеген. Ол Лесна және Капитульна көшелерінің қиылысында жоспарланған алаңға дейін жетпеген, бірақ Силницаға дейін созылып, батысқа қарай жалғасқан. Бәлкім, жоспар Сиенкевичаны тау-кен және темір металлургия орталығымен біріктіруді көздеген шығар. 1823 жылы Мариан Потоцкийның бастамасымен қазіргі Сиенкевич көшесі Ресейдің Ұлы князі Константин Павловичтің құрметіне Константин көшесі деп аталды, ол Польша Корольдігі әскерінің бас атқарушы офицері болған. Ол Польша Корольдігінің ең маңызды тұлғасы және, шын мәнінде (генерал Жозеф Заячектің қайтысынан кейін) патшалық губернаторы болды. Константин көшесі өрт болған жағдайда су тасымалын жеңілдету және үкіметтік кеңселерге (ипотекалық кеңселер, пошта және мектеп) ыңғайлы жағдай жасау үшін таспен төселді. Ол Лесна және Капитульна көшелерінің қиылысында аяқталды. Сол кезде Силница өзенінің үстінен көпір салынбаған. Өзеннен өту үшін азаматтар оны судан өтіп бағуға мәжбүр болды. Қараша көтерілісі басталғаннан кейін Константин көшесі Пошта көшесі деп аталды – оның үстінде орналасқан пошта ғимараттарының құрметіне. Көп ұзамай ол қаланың өкілдік көшесіне айналды. 1840 жылы әсерлі үй, ішінде қоралар, қонақүйлер және театр залы салынды. Ғимаратқа іпотекалық кеңселер, пошта және мектеп қосылды. 1887 жылы өнеркәсіпші Людвик Штумпф театрдың құрылысын бастады, ол көп ұзамай Людвик театры (қазіргі Стефан Жеромский театры) деп аталды. Көптеген адамдар спектакльдерді көруге келді. Көрермендердің арасында жергілікті ақсүйектер, азаматтар, жастар және қалада дислокацияланған полктердің орыс офицерлері болды. 1881 жылдың 5 шілдесінде Демблин мен Заглембе Добровскийді байланыстыратын жол салуға концессия берілді. Көп ұзамай мердігерлер теміржол құрылысын бастады, сонымен қатар теміржол жолдары мен вокзал да салынды. Алғашқы бу локомотиві 1883 жылдың 21 желтоқсанында Киелцеге келді. Теміржол вокзалының құрылысы 1885 жылы аяқталды. Ол Сиенкевич көшесінің бойында, алаңның ортасында салынды. Бұл құрылыс 1960 жылға дейін жалғасты. Бастапқыда Силницаға кішкентай көпір салынғанда, көшенің бөлігі «Ресей көшесі» немесе көбірек танымал «Теміржол көшесі» деп аталды. Осы инвестициялардың арқасында қала мен теміржол вокзалы арасында үлкен құрылыс алаңы пайда болды. Көшенің кеңейтілуі әлеуметтік өзгерістерге әкелді. Бүгінгі Сиенкевич көшесінің тағы бір бөлігін белгілеу Киелцеге еврейлердің ағылуына себеп болды. Олар құрылыс участаларына инвестиция сала бастады. Czysta және Żelazna көшелерінің арасында, оңтүстік жағында өңделмеген жерлер орналасқан, онда егістік жерлер болған. Ол Сиенкевич көшесінің жағынан қоршаумен қоршалған. 2019 жылы Игнацего Падеревский көшесімен қиылысында Станислав Игнатий Лащиньскийтің ескерткіші орнатылды.