Кіріспе

Кохунлич (X làabch'e'en in Modern Mayan) – Колумбқа дейінгі майя өркениетінің ірі археологиялық ескертімі, Юкатан түбегінде, Кинтана-Роо штатында Рио Бек аймағынан шамамен 25 км шығысқа қарай және Четумалдан 65 км батысқа қарай, 186 тас жолының бойында, тас жолдан 9 км оңтүстікке орналасқан. Ескертімнің түпнұсқа атауы белгісіз. Испанша атауы майя тілінен емес, кохун пальмасы өскен ағылшын тіліндегі Кохун жотасынан шыққан. 1912 жылы бұл жер Кларксвилл деп аталған, бұл ескертімнен солтүстікке қарай 3 километрде орналасқан жақын маңдағы орман шаруашылығы лагерімен байланысты болды.

Өмірбаян

Бұл жердің аумағы шамамен құрайды, оның айналасын тығыз субтропикалық жаңбырлы ормандар қоршап, онда 200-ге жуық үйінді бар, олардың көпшілігі әлі қазба жұмыстарынан өтпеген. Қала мұқият жоспарланып, инженерлік тұрғыдан жасалған, биік платформалар мен пирамидалар, цитадельдер, аулалар мен алаңдар сарай платформаларымен қоршалған, барлығы суды цистерналар жүйесіне және жаңбыр суын жинау үшін үлкен су қоймасына бағыттауға арналған. Бұл жерде б.з.д. 200 жылы қоныстанған, бірақ көптеген құрылыстар шамамен 250-600 жылдар аралығындағы ерте классикалық кезеңде салынған. Олардың көпшілігі әлі де қалың өсімдіктермен және ағаштармен жабылып, өсіп кеткен. Қала аймақтық орталық және Кампече мен Рио Бек аймағынан батысқа қарай, Оңтүстік Юкатан арқылы өтетін сауда жолдарындағы тоқтау орны ретінде қызмет еткен болып көрінеді, сондай-ақ шығыс жағалаудағы қалаларға және Оңтүстікке қарай Гватемаланың Эль-Петен аймағы мен көрші Белизді де байланыстырған. Бұл жер ең алдымен Маскалар ғибадатханасымен танымал, ол орталық баспалдағының екі жағында алып, адам кейпіндегі штукатурлық маскалармен безенілген ерте классикалық пирамида. Ғибадатхана шамамен 500 жылы салынған және Кохунлихтағы ең көне құрылыстардың бірі болып табылады. 700 жылдан кейін бұл ғибадатхана кейінгі классикалық құрылыспен жабылған, ол маскаларды қорғап, бүгінгі таңда олардың керемет сақталуына себеп болды. Кейінгі ғибадатхананың сақталған жалғыз бөлігі – баспалдақтың төменгі жағындағы бірнеше сатылар. Жол солтүстіктен басталып, пирамидалар мен ғибадатхана платформаларымен қоршалған үлкен орталық алаңға жетеді. Солтүстік жағында үлкен, биік акрополь немесе цитадель орналасқан, ал солтүстік-батысында ауланың айналасында сарай кешені салынған. Ал шығыс жағында Күн құдайына арналған Маскалар ғибадатханасы тұр. Бастапқыда оның орталық баспалдағының екі жағында сегіз мүсінді маска болған, бірақ үш маска тоналғандықтан, қазір тек бесеуі ғана қалды.