Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
312 жылы рим императорлары Константин I мен Максенций арасындағы Верона шайқасы өтті. Максенцийдің әскері жеңіліске ұшырады, ал Максенцийдің ең жоғары дәрежелі қолбасшысы Руриций Помпейан шайқаста қаза болды.
312 AD battle between Roman emperors Constrantine I and Maxentius
The Battle of Verona was fought in 312 between the forces of the Roman emperors Constantine I and Maxentius. Maxentius' forces were defeated, and Ruricius Pompeianus, the most senior Maxentian commander, was killed in the fighting.
Өмірбаян
312 жылы Константин Максенцийдің билігін тоқтату үшін Италияға шабуыл жасауға мүмкіндік алды. Ол Галлиядан Альп тауларын өтіп Италияға кірді. Сегузиум (Суза) қаласында ол қақпаларын ашудан бас тартқан қорғаушылардың қарсылығына тап болды. Ұзақ қоршаудан кейін қақпалар өртке ұшыратылып, қала жаулап алынды; бірақ итальян халқының құрметін жеңіп алу үшін Константин әскерлеріне өртті сөндіруді бұйырды. Италияға жол ашық болды, жақын арада ол Максенций армиясын талқандады, оның ең маңызды бөлігі ауыр атты әскер болды. Осы жеңістен кейін Солтүстік Италияның көп бөлігі, Милан қаласының ішінде, адалдығын өзгертті және Константин шығысқа қарай жорыққа шықты, онда Брешияның жанында орналасқан жау атты әскерін талқандады.
In 312, Constantine saw his chance to invade Italy to end the usurpation of Maxentius. From Gaul he crossed the Alps into Italy. At the city of Segusium (Susa) he met some resistance when the defenders refused to open their gates for him. After a short siege the gates were fired and the city was taken; however, in order to gain the goodwill of the Italian population, Constantine directed his troops to extinguish the fires. The way to Italy lay open for him, and shortly afterwards he destroyed a Maxentian army, whose most prominent contingent was of heavy cavalry, at Turin. After this victory large areas of northern Italy, including the city of Milan, changed allegiance and Constantine was able to march further to the east where he routed an enemy cavalry force camped near Brescia.
Шайқас
Милан Константинге қарсы шыққаннан кейін Верона қаласы Италияның солтүстік бөлігіндегі Максенцийдің ең маңызды әскери бекінісі болды. Верона табиғи түрде күшті болғандықтан, Адидже өзенінің иілісінде орналасқан, сондай-ақ оның бекіністері шабуылға қарсы тұру үшін мықты кедергі болды. Максенцийдің ең қабілетті қолбасшысы, преториандық префект Руриций Помпейан, Венеция аймағындағы күштерден үлкен әскер жинап, оны Веронада шоғырландырды. Константин өз әскерін Веронаны қоршауға алуға дайындады; бірақ Помпейан әскерін шайқасқа алып шықты, сол кезде Константиннің әскері оларды жеңіп, қалаға кері қайтаруға мәжбүр етті. Константин Веронаны қоршауды жалғастырды. Помпейан қаладан қашып, шығысқа күш жинауға аттанды. Жылдам қайтып келген ол үлкен әскермен Константинді екі жақтан соғысуға мәжбүр етті. Константин қарсы шабуылға көшті, қала гарнизонын ұстап тұру үшін әскерінің бір бөлігін қалдырып, ал қалғаны Помпейанның күшін шабуылдады. Константин бұл шабуылға жеке басшылық етті және оның батыл әрекеті сарбаздарында ерлікке шақыру тудырды. Нәтижесінде Помпейан қақтығыста қаза тауып, оның әскері шашырап кетті. Қала ішіндегі Максенцийдің әскері, келген әскердің тағдырынан үмітсіздікке ұшырап, көп ұзамай капитуляциялады.
Following the defection of Milan to Constantine, the city of Verona became Maxentius' most important military strongpoint in the northern part of Italy. Verona was naturally strong as it sat in a loop of the River Adige, also its fortifications formed a formidable barrier to attack. Maxentius' most able general, the praetorian prefect Ruricius Pompeianus, had gathered a large army from the forces in the region of Venetia and concentrated it at Verona. Constantine arrayed his troops to begin a formal siege of Verona; however, Pompeianus led his army out to offer battle, whereupon Constantine's troops defeated them and forced them back into the city. Constantine then proceeded with his investment of Verona. Pompeianus managed to escape from the city before this was completed and rode east to gather reinforcements. He soon returned with a considerable army and placed Constantine in the difficult position of fighting on two fronts. Constantine responded by taking the offensive, he left a portion of his army to contain the garrison of the city, and with the remainder attacked Pompeianus' reinforcements. Constantine led this attack personally and his fearless example inspired a heroic effort from his soldiers. Pompeianus was killed in the resulting melee and his forces were swiftly routed. Maxentius' troops within the city were demoralised by the fate of the relieving army and soon capitulated.
Салдары
Веронаның тапсырылуымен Италияның солтүстігіндегі Константинге қарсылық толығымен жойылды. Бұдан әрі, Этрурия және Умбрия қалалары Константинге адал болуын жариялады, осылайша оған тікелей Римге қарай жорық жасауға мүмкіндік берді. Римнің жанындағы Милвий көпірі шайқасында Константин Максенцийді соңғы рет жеңді. Максенций шайқаста қаза тапты және Константин Рим империясының батыс бөлігінің билеушісі атанды.
After the surrender of Verona all opposition to Constantine in the north of Italy collapsed. Furthermore, the cities in Etruria and Umbria declared for Constantine allowing him to march directly on Rome itself. At the Battle of the Milvian Bridge, immediately outside Rome, Constantine defeated Maxentius for the final time. Maxentius was killed during the battle and Constantine became ruler of the western half of the Roman Empire.