Кіріспе

1942-1950 жылдары қызмет еткен Т-сыныпты британдық субмаринасы HMS Truculent. Ол Vickers Armstrong, Барроу компаниясында P315 ретінде салынды және 1942 жылдың 12 қыркүйегінде суға түсірілді. Ол тоғыз жау кемесін батырды. Су асты кемесі Дербиширдегі Глоссоп қаласының тұрғындары 1942 жылы соғыс кемелерін қаржыландыру үшін жинаған 175 000 фунт стерлинг сомасымен қаржыландырылды. 1950 жылдың қаңтарында кеменің алдыңғы бөлігі Медвейдің аузынан тыс жерде шведтік мұнай танкеріне соқтығысты. Басты кінәлі деп танылған "Трукулент" суға батып кетті – кемеде экипажбен бірге жұмысшылар да болғандықтан 64 адам қаза тапты, ал кемесі жақын маңындағы кеме жасаушы зауыққа сүйреліп әкелініп, металл терісіне сатылды. Осы оқиғадан кейін аймақтық навигация ережелері өз күшімен жүзетін су асты кемелерінің алдыңғы бөлігінде панорамалық ақ жарық орнатуды міндетті етті.

Соғыс уақытындағы қызмет

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Трукулент" кемесінің көп бөлігі Тынық мұхитының алыс-шығыс аймағында өтті, 1943 жылдың басында Еуропалық шельфте қызмет еткеннен басқа. Норвегия теңізінде алғашқы патрулінде ол неміс суасты кемесі U 308-ді барлық экипажымен бірге баттырды. Кеме "Сығанақ" операциясына қатысып, Х класындағы кішкентай суасты кемесі X 6-ны Норвегияға, неміс "Крайгсмарине" флоттық кемелері – "Тирпиц", "Шарнхорст" және "Лютцов" соғыс кемелеріне шабуыл жасау үшін буксирледі. Тынық мұхитына ауысқаннан кейін, ол жапон армиясының жүк кемесі "Ясусима Мару", кішкентай кеме "Мантай", 720 әскери тұтқынның 180-і қаза тапқан "тозақ кемесі" "Харугику Мару" және бес жапондық желкенді кемені баттырды. Сонымен қатар, ол миналар орналастырды, олардың бірі жапондық "Хацутака" миналаушы кемесіне зақым келтірді. Кеме соғыстан аман қалды және Ұлыбританияға оралып, Корольдік Әскери-теңіз күштерінде қызметін жалғастырды.

Суға бату

1950 жылдың 12 қаңтарында «Трукулент» Чатхэмде жөндеуден кейін сынақтарды аяқтаған соң Ширнесске қайтып келе жатқан еді. Ол бейбіт уақыттағы экипажынан басқа, 18 кеме жасаушы жұмысшыны да тасымалдап жүрген. Түнде ол Темза сағасына еніп жатты. Сағат 19:00-де алдынан үш шам көрсетіп келе жатқан кеме пайда болды. Оның қозғалмай тұрғанына шешім шығарылды, және «Трукулент» кемесі тұйық жерге жүзбей, оң жағынан өте алмайтындықтан, сол жаққа бұрылуға бұйрық берілді. Бірден жағдай анық болды: Пурфлиттен Ипсуичке бағытталған швециялық «Дивина» мұнай танкері қараңғыдан шықты. Қосымша шам оның өте жанғыш жүк тасып жүргенін көрсетті. Екі кеме соқтығысып, «Дивинаның» мұрты «Трукуленттің» оң жақ алдыңғы гидропланына тиді, және суасты кемесі батқанға дейін бірнеше секунд бойы бірігіп тұрды. Оның 57 экипаж мүшесі кейіннен мерзімінен бұрынғы қашқындар деп саналған ағынға шалысты – 15 адам «Дивинадан» келген қайықпен, ал бесеуі голландтық «Алмдийк» кемесімен құтқарылды. Экипаждың көпшілігі соқтығысудан аман қалды, бірақ қыстың ортасындағы мұзды суда, саз аралындағы жағдайда қайтыс болды. Алпыс төрт адам қаза тапты. «Трукулент» 14 наурызда құтқарылып, Чейни Спиттегі жағаға тірелді. Келесі күні кеме жағаға көтеріліп, он дене табылды. 23 наурызда қайтадан суға шығарылып, Ширнесс кемежайына сүйретілді. Салдарынан жүргізілген тергеуде кінәның 75% «Трукулентке», 25% «Дивинаға» тиесілі болды. Содан кейін 1950 жылдың 8 мамырында «Трукулент» металл тескілеуге сатылды. Оның жоғалуы Лондон портының басқарушысы Питер де Нейманды портты бақылау жүйесін әзірлеуге және кейіннен британдық суасты кемелерінде басқа кемелерге жақсы көрінуін қамтамасыз ету үшін «Трукулент шамдары» деп аталатын, қосымша айналдыра жанған ақ шамды енгізуге итермеледі.