Халықаралық студенттер күнінің тарихы мен маңызы

Кіріспе

Халықаралық студенттер күні – студенттер қауымдастығының жыл сайын 17 қарашада аталып өтетін халықаралық мерекесі. Бастапқыда 1939 жылы нацистер шабуылдаған чех университеттерін және одан кейін қаза тапқан, концлагерлерге жіберілген студенттерді еске алу мақсатында ұйымдастырылған. Бүгінде көптеген университеттер, кейде 17 қараша күнінен өзге күндері де, бұл мерекені шетелдік студенттердің көпмәдениеттілігін саяси тұрғыдан бейтарап түрде тойлау ретінде таңдайды. Чехия мен Словакияда бұл күн мемлекеттік мереке болып саналады.

Еске алу

1989 жылы тәуелсіз студенттік лидерлер Жастар социалистік одағымен (SSM/SZM) бірлесіп Халықаралық студенттер күнін атап өту үшін жаппай демонстрация ұйымдастырды. Студенттер бұл 50 жылдық мерейтойды Чехословакияның биліктегі Коммунистік партиясына наразылықтарын білдіру үшін пайдаланды. Кешкі уақытқа қарай, бейбіт еске алу шарасы зорлыққа ұласты, көптеген қатысушылар тәртіп сақшылары, қызыл береттер және басқа да құқық қорғау органдарының қызметкерлері тарапынан қатыгездікпен ұрылды. Бұл демонстрацияға шамамен 15 000 адам қатысты. Алғашқыда ұрылған адамның денесі студенттікі деп есептелді, бірақ шындығында ол жасырын агент екені анықталды. Полицияның қатыгездігінен студент қаза тапты деген қауесеттер одан әрі әрекеттерге алып келді; сол түні студенттер мен театр актерлері ереуілге шығуға келісті. 1989 жылдың 17 қарашасындағы Халықаралық студенттер күніне байланысты оқиғалар Чехословакиядағы "Көпіршік революциясының" бастауы болды. Бостандық және демократия күні бүгін Чехияда (2000 жылдан бастап, Жоғары білім беру институттары кеңесінің Чехия студенттік палатасының бастамасымен) және Словакияда ресми мереке ретінде тойланады. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін және Халықаралық студенттер одағындағы дағдарысқа байланысты, 17 қараша мерекесі халықаралық үйлестірусіз тек бірнеше елде ғана өткізілді. 2004 жылы Үндістанның Мумбаи қаласында өткен Дүниежүзілік әлеуметтік форумда Кариб және Латын Америкасы студенттерінің ұйымы (OCLAE) сияқты бірқатар халықаралық студенттік одақтар мен Италияның Unione degli Studenti сияқты ұлттық одақтар бұл күнді қайта жандандыруға және 2004 жылдың 17 қарашасында жаһандық демонстрация өткізуге шешім қабылдады. Сол жылы көптеген елдерде студенттік қозғалыстар қайтадан бірікті және Еуропалық мектеп студенттері одағының ұйымдастыру бюросының (OBESSU) және Еуропалық студенттер одағының (ESU) қолдауымен келесі жылдары Халықаралық студенттер күнін атап өтуді жалғастырды. 2009 жылы, 1939 жылдың 17 қарашасының 70 жылдығына орай, OBESSU және ESU бүкіл Еуропа бойынша осы күнді еске алуға арналған бірқатар бастамаларды іске қосты. 16-18 қарашада Брюссель университетінде студенттік қозғалыстың тарихына және авторитарлық режимдерге қарсы белсенді азаматтықты дамытудағы оның рөліне арналған іс-шара өтті. Содан кейін студенттік одақтардың бүгінгі рөлі және Еуропалық студенттік құқықтар хартасын мойындау қажеттілігі талқыланды. Конференцияға Еуропаның 29 елінен келген студенттер мен студенттік одақтардың өкілдерінен шамамен 100 адам, сондай-ақ бірқатар халықаралық делегациялар қатысты.

In 1989 independent student leaders together with the Socialist Union of Youth (SSM/SZM) organized a mass demonstration to commemorate International Students’ Day. The students used this 50th anniversary event to express their dissatisfaction with the ruling Communist Party of Czechoslovakia. By nightfall, what had begun as a peaceful commemorative event turned violent, with many participants brutally beaten by riot police, red berets, and other members of law enforcement agencies. About 15,000 people took part in this demonstration. The only person left lying where the beatings took place was thought to be the body of a student, but in fact turned out to be an undercover agent. The rumour that a student had died due to the police brutality triggered further actions; the same night, students and theatre actors agreed to go on strike. The events linked to the International Students' Day of 17 November 1989 helped spark the Velvet Revolution in Czechoslovakia. Struggle for Freedom and Democracy Day is today observed as an official holiday in both the Czech Republic (since 2000, following a campaign by the Czech Student Chamber of the Council of Higher Education Institutions) and Slovakia. After the fall of the Berlin Wall and the resulting crisis within the International Union of Students, celebrations for 17 November were held in only a few countries without any international coordination. During the World Social Forum held in Mumbai, India, in 2004, some international student unions such as the Organization of Caribbean and Latin American Students (OCLAE) and some national unions such as the Italian Unione degli Studenti decided to re launch the date and to call for a global demonstration on 17 November 2004. Student movements in many countries mobilised again that year and continued observing International Students' Day in following years with the support of the Organising Bureau of European School Student Unions (OBESSU) and the European Students' Union (ESU). In 2009, on the 70th anniversary of 17 November 1939, OBESSU and ESU promoted a number of initiatives throughout Europe to commemorate the date. An event was held from 16 to 18 November at the University of Brussels, focusing on the history of the students' movement and its role in promoting active citizenship against authoritarian regimes, and followed by an assembly discussing the role of student unions today and the need for the recognition of a European Student Rights Charter. The conference gathered around 100 students representing national students and student unions from over 29 European countries, as well as some international delegations.