Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жергілікті тайпа
Indigenous tribe
Памунки тайпасы – Вирджиния штатының Вирджиния одағы мойындаған 11 Вирджиния тайпалық үкіметінің бірі және 2016 жылдың қаңтарында федералдық деңгейде мойындалған штаттың алғашқы тайпасы. 2017 жылғы Томас Э. Джорданның Вирджиния тайпаларын федералдық деңгейде мойындау туралы заңы қабылдануының нәтижесінде Чикахомини, Шығыс Чикахомини, Жоғарғы Маттапони, Раппаханнок, Монакан және Нансемонд сияқты тағы алты Вирджиния тайпалық үкіметі де осы мәртебеге ие болды. Бұл тайпаның тарихи өкілдері Алгонкин тілдерінде сөйлейтін халықтардан құралған Поухатан билігінің құрамына кірген. Поухатан билігі 30-дан астам тайпадан тұрды, 1607 жылы ағылшындар келген кезде олардың саны шамамен 10 000–15 000 адамды құрады деп есептеледі. Памунки тайпасы сол кездегі тайпалардың жалпы санының оннан бірінен он бесіншісіне дейін, шамамен 1000 адамды құрады. Памунки тайпасы 1646 және 1677 жылдарғы ағылшын отаршылдық үкіметімен жасалған шарттар бойынша сақталған резервациялық жерлері бар екі тайпаның бірі. Памунки резервациясы қазіргі Вирджиния штатының Король Уильям округіне жақын, Памунки өзенінің бойындағы ата-бабаларының жерлерінде орналасқан. Штаттағы жалғыз резервация – Матапони резервациясы, ол Матапони өзенінің жанында орналасқан. 1844 жылы дін қызметкері Е.А. Далримпл жазған сөздер:
The Pamunkey Indian Tribe is one of 11 Virginia Indian tribal governments recognized by the Commonwealth of Virginia, and the state's first federally recognized tribe, receiving its status in January 2016. Six other Virginia tribal governments, the Chickahominy, the Eastern Chickahominy, the Upper Mattaponi, the Rappahannock, the Monacan, and the Nansemond, were similarly recognized through the passage of the Thomasina E. Jordan Indian Tribes of Virginia Federal Recognition Act of 2017 on January 12, 2018. The historical people were part of the Powhatan paramountcy, made up of Algonquian speaking nations. The Powhatan paramount chiefdom was made up of over 30 nations, estimated to total about 10,000–15,000 people at the time the English arrived in 1607. The Pamunkey nation made up about one tenth to one fifteenth of the total, as they numbered about 1,000 persons in 1607. The Pamunkey Tribe is one of only two that retain the reservation lands assigned by the 1646 and 1677 treaties with the English colonial government. The Pamunkey reservation is located on some of its ancestral land on the Pamunkey River adjacent to present day King William County, Virginia. The Mattaponi reservation, the only other in the state, is nearby on the Mattaponi River. The words, which were recorded in 1844 by Reverend E. A. Dalrymple S. T. D., are,
тонши – «ұл», нукси – «қыз», петука – «мысық», кайё – «алғыс», о-ма-я – «Уа, Раббым», кенане – «достық», басконе – «рахмет», ескут – «ит», никкут – «бір», орижак – «екі», кикеток – «үш», митуре – «төрт», нахнкити – «бес», вомтально – «алты», таллико – «жеті», тиндум – «сегіз», янтай – «он». «Бір» сөзі (никкут), Поухатан тіліндегі «некут» сөзіне өте ұқсас болса да, қалған сөздердің ешқайсысы белгілі Алгонкин тілдеріне немесе Алгонкин тілінің реконструкцияларына сәйкес келмейді. 1844 жылға дейін Памунки тайпасының арасында кең ауқымды этникалық араласу болғандықтан, Далримплдің тізімі түпнұсқа Памунки тілінен емес, этникалық пиджиннен немесе тіпті әзірге белгісіз тілдер отбасына жататын тілден алынған болуы мүмкін.
tonshee 'son', nucksee 'daughter', petucka 'cat', kayyo 'thankfulness', o ma yah 'O my Lord', kenaanee 'friendship', baskonee 'thank you', eeskut 'go out dog', nikkut 'one', orijak 'two', kiketock 'three', mitture 'four', nahnkitty 'five', vomtally 'six', talliko 'seven', tingdum 'eight', yantay 'ten'. Except for nikkut 'one', which is clearly similar to Powhatan nekut, none of the words correspond to any known Algonquian language, or to reconstructions of proto Algonquian. Given the extensive ethnic mixing that occurred among the Pamunkey before 1844, it's possible that Dalrymple's list is from an inter ethnic pidgin or even a language from an otherwise unknown language family, rather than from the original Pamunkey language.
Жерге байланысты және жермен байланысты
Памунки тайпасының дәстүрлі өмір салты – табиғатқа тікелей байланысты өмір кешу еді. Олар балық аулау, құс аулау, аң аулау және егін шаруашылығының арқасында күн көріп отырды. Егін шаруашылығы мәдениеттің Woodland кезеңінің соңында, шамамен 900-1600 жылдар аралығында дамыды. Халық Памунки өзенін көлік және тамақ көзі ретінде пайдаланды. Өзен аң ауру жерлеріне және басқа тайпаларға жол ашты. Өзенге қол жеткізу өте маңызды болды, себебі Памунки ауылдары тұрақты қоныстар емес еді. Памунки тайпасы тыңайтқыш қолданбағандықтан, жерді қалпына келтіру үшін әр он жыл сайын өздерінің егістіктерін және үйлерін көшіріп отырды. Памунки және Вирджинияның барлық тайпалары өздерінің туған жерінің жануарларымен, өсімдіктерімен және географиясымен тығыз және тепе-тең қарым-қатынаста болды. Үйдің ішінде олар екі қабырға бойына төсек орнатыстырды. Олар жерге орнатылған қалың тіреулерден жасалған, биіктігі бір футтан жоғары, ал оларға кішкентай таяқшалар бекітілген. Бұл тіреулердің үстіне қамыстан тоқылған жамылғы жабылды. Төсекке бір немесе бірнеше кілемшелер төселді, олар жамылғы ретінде немесе төсек ретінде пайдаланылды, ал иілген кілемше жастық қызметін атқарды. Күндіз төсек орынды жинап алып, оны басқа мақсаттарға пайдалануға болатын кеңістікке айналдыратын. Поухатан конфедерациясындағы басқа тайпалар сияқты, Памункиде де жеті мүшеден тұратын тайпалық кеңес және уоранш (басшы) болды, олар әр төрт жыл сайын сайланды. Басшы мен кеңес өздерінің заңдарында көрсетілгендей, тайпалық үкіметтің барлық функцияларын орындады. Дәстүрлі сайлауда сайлаушылар санымен тең себет, жүгері дәндері мен бұршақ қолданылды. Мүшелер бірінші кезекте басшыны, содан кейін жеті кеңес мүшесін сайлады. Әр үміткер үшін жүгері дәні мақұлдауды білдірсе, бұршақ қарсылықты білдірді, ал егер үміткерлер екі ғана болса, әрқайсысы тұқымның әртүрлі түрімен белгіленуі мүмкін еді. Басшы Вирджинияның губернаторына жыл сайынғы салық төлейтін. Бұл салық аң, әдетте бұғы, немесе қыш ыдыстардан немесе «бейбітшілік түтінінен» тұратын. Памунки 1646 жылғы келісімнен бері осындай салық төлеп келеді. Бұл жылдық төлемді жасау әрқашан оңай болған жоқ. Бұрынғы басшы Майлз бір жылдың ерекше қиын болғанын еске алады: «Біз ештеңе таба алмадық, ешқандай бұғы, түлкі болған жоқ – ештеңе де жоқ. Әкем сол кезде басшы еді, біз губернаторға бірдеңе ұсынуымыз керек екенін білдік, сондықтан біз күріш фермасына барып, тірі күріш сатып алдық, оны резервацияға алып келдік және сойып өлтірдік. Осылайша біз келісім шарттарын орындадық, өйткені ол резервацияда өлтірілді».
The traditional Pamunkey way of life was subsistence living. They lived through a combination of fishing, trapping, hunting, and farming. The latter was developed in the late Woodland Period of culture, roughly the years 900 to 1600. The peoples used the Pamunkey River as a main mode of transportation and food source. The river also provided access to hunting grounds, and other tribes. Access to the river was crucial, because Pamunkey villages were seldom permanent settlements. Because the Pamunkey people did not use fertilizers, they moved their fields and homes about every ten years to allow land to lie fallow and recover from cultivation. The Pamunkey, and all Virginia tribes, had an intimate, balanced relationship with the animals, plants, and the geography of their homeland. Inside the house, they built bedsteads along both walls. They were made of posts put in the ground, about a foot high or more, with small poles attached. The framework was about wide, over which reeds were put. One or more mats were placed on top for bedding; more mats or skins served as blankets, with a rolled mat for a pillow. The bedding was rolled up and stored during the day to make the space available for other functions. As with other tribes in the Powhatan confederacy, the Pamunkey also had a weroance (chief) and a tribal council composed of seven members, elected every four years. The chief and council execute all the tribal governmental functions as set forth by their laws. Traditional elections used a basket, as well as peas and corn kernels, in the same number as voters. Members first voted for the chief, followed by votes for the seven council members. For each candidate, a corn kernel signified approbation and a pea a "no" vote, or if there were but two candidates, each could be indicated by a type of seed. The chief continued to pay the annual tribute to Virginia's governor. This consists of game, usually a deer, and pottery or a "peace pipe". The Pamunkey have been paying such tribute since the treaty of 1646. Making this annual payment has not always been easy. Former Chief Miles remembers one year that was particularly hard, "We couldn't find anything, no deer, no turkeys—nothing. My dad was chief then, and we knew we had to have something to present to the governor; so we went to a turkey farm, bought a live turkey, brought it back to the reservation and killed it. That way we were able to fulfill the terms of the treaty—after all it was killed on the reservation."
Тарих
Археологиялық дәлелдерге сүйене отырып, ғалымдар американдықтардың әртүрлі ерекше мәдениеттері Еуропалықтармен байланысқа дейін Атлантика жағалауының орталық бөлігінде 10 мың жылдан астам уақыт бойы қоныстанған деп есептейді. Тарихи даңққа ие болған бас Поватан және оның қызы Матоака (тарихшылар оны Покахонтас деп жақсы біледі) – памунки тайпасының түпкі американдықтары болған.
Based on archaeological evidence, scholars estimate that various distinct cultures of Native Americans occupied this part of the mid Atlantic coast for more than 10,000 years before European contact. Chief Powhatan and his daughter Matoaka (better known as Pocahontas to historians), who achieved historical fame, were Pamunkey Native Americans.
Еуропалық байланыс
Еуропалықтармен алғашқы байланыс шамамен 1570 жылы болды. "1570 жылдан бастап, 1607 жылы Джеймстаунда тұрақты ағылшын колониясы құрылғанға дейін, Powhatan Конфедерациясын испандықтар, француздықтар және ағылшындар сияқты ақ адамдар жиі-жиі аралап тұрды" (Барбор, 5). Ғалымдардың пікірінше, ағылшындар 1607 жылы келген кезде, бұл биліктегі басшылықтың құрамында 14 000–21 000 адам болған. Егер Паухатанның көмегі болмағанда, қоныс салушылар алғашқы қыстарды өткермейтін еді. Қоныс кеңейе келе, жер және басқа да ресурстар үшін бәсекелестік күшейді, сондай-ақ қоныс салушылар мен Вирджиния тайпалары арасындағы қақтығыстар да артты.
Initial contact with Europeans was around 1570. "And from [1570] on at ever briefer intervals until the first permanent English colony was established at Jamestown in 1607, the Powhatan Confederacy was visited by white men: Spanish, French, and English." (Barbour, 5). Scholars estimate that when the English arrived in 1607, this paramount chiefdom numbered about 14,000–21,000 people. If not for Powhatan's donations, the settlers would not have survived through the first winters. As the settlement expanded, competition for land and other resources, and conflict between the settlers and Virginia tribes, increased.
Ағылшын отарлауының кезеңділігі
Покахонтас (Матоака) тарихы памунки тарихының бір бөлігін, бірақ ағылшын отаршылдығының көзқарасынан баяндайды. Англиялықтар келген кездегі бастапқы құжаттарды зерттеу, алғашқы қарым-қатынастың өзара мәдени түсініспеушілікпен сипатталғанын көрсетеді. Отаршылар Вирджиния тайпаларын қарама-қарсылықтар арқылы бейнеледі. Олар Поухатанға құрмет көрсеткенімен, басқа американдықтарды «жалаңаш шайтандар» сияқты сөздермен сипаттады. Олардың американдықтарға деген қорқынышы мен құрметі сенімсіздік пен алаңдаушылықпен қатар жүрді. Джордж Персидің ерте жылдардағы естеліктері осындай екіұштылықты көрсетеді: «Біраз уақыттан соң Құдай біздің өлімді жандарға азық-түлікпен – нан, жүгері, балық және етпен көп мөлшерде көмектесу үшін жіберді, бұл біздің әлсіз адамымызды нығайтты, әйтпесе біздің бәріміз қырылып кетер едік». Отаршылар көбінесе көптеген үнді тайпаларына сенбеген, бірақ Памункинің ұрлық жасамайтынын атап өтті. «Олардың әдеті – қолға түскен нәрсені алу, бірақ Памунки халқынан ұрлық жасаған ешкімді көрген жоқпыз, бірақ басқалар ұрлай алатын нәрсені олардың патшасы алады». Поухатандықтар отаршылардың қолданған зорлық тактикасын түсінбеді. Бір деректе айтылғандай: «Күшпен алғандарыңызды махаббатпен тез арада алуға не жеткізеді, немесе сізге тамақ беріп отырғандарды жоюға не қажет? Біздің қоймаларымызды жасырып, орманға қашып кете алсақ, соғыспен не аласыз? Біздің еңбегімізбен ғана ала алатын нәрсеңізді бізге зиян келтіріп, аштыққа ұшырату арқылы неге біздің махаббатымызға қызғанасыз? Біз қарусыз тұрғанда, екеуміз де сізді тамақтандырып, одан дайынбыз». Смит бұл сөздердің аудармасын өзінің жазбаларына енгізді. Поухатанның анасының інісі және соңғы мұрагері Опечанканоу 1622 және 1644 жылдары ағылшын отаршылдарының Поухатан жерлеріне енуіне байланысты шабуылдар жасады. Біріншісі, 1622 жылғы үнді қырғыны ретінде белгілі, Хенрикус және Вольстенхолм Таун сияқты отарлаушы елді мекендерді жойды және колонияны құрта жаздады. 1622 жылы Джеймстаунға шабуыл жасалмады, себебі ескерту келді. Әр шабуылда 350-400 қоныс аударушы қаза тапты. 1622 жылы халық саны 1200 адамды құрады, ал 1644 жылы шабуылдар алдында 8000 адам болды. 1646 жылы тұтқындалған Опечанканоуды оны күзетуге тағайындалған отаршыл бұйрыққа қарсы өлтірді. Оның өлімі Поухатан басшылығының құлдырауына ықпал етті. Алайда, бұл келісімдер жасалған кезде АҚШ болмағандықтан, Памунки мен федералды үкімет арасында ресми қарым-қатынас болған жоқ. 1982 жылы Памунки федералды тануға өтініш беру процесін бастады. Олардың ресми өтініші Мэриленд штатының Принс-Джордж округіне жоспарланған казиномен бәсекелесуден қорқытынған MGM Казиносынан және тайпаның өз мүшелері мен афроамерикандықтар арасында аралас некелерге тыйым салғаны үшін Конгресс қара нәсілділер кокусының мүшелерінен қарсылық көріп, жол таппады. Ұзақ уақыт бойы күшін жойған және 2012 жылы ресми түрде жойылған нәсіл аралық некеге тыйым салу Вирджинияның 1924 жылғы нәсілдік тұтастық туралы заңын айналып өту әрекетінің қалдығы болды, ол тек «ақ» және «түсті» адамдарды мойындады. Үндістер ісі жөніндегі бюро бастапқыда Памункидің 2014 жылдың қаңтарында федералды тануға қойылатын талаптарға сай келгенін мәлімдеді, бірақ соңғы шешім 2015 жылдың 2 шілдесіне дейін бірнеше рет кейінге шегерілді, содан кейін BIA оларға ресми тану берді. Федералды тану процесінде тайпаның нәсілшілдік мұрасы туралы даулар туды, өйткені тайпа 1861 жылғы «Қара заңдар» кезінде Дунги/Дунги сияқты қара отбасылармен некелесуден мүшелерін айырып, заңсыз деп жариялады. Сондықтан, 1900 және 1910 жылғы санақтарды олардың жалғыз базалық тізілімі ретінде пайдалану көптеген адамдар үшін проблемалық болып саналады, өйткені бұл санақтардан бұрын Резервациядан көшіруге мәжбүр болған Памунки үндістерін алып тастайды. «Қара заңдар» күшін жойған деген болжамға қарамастан, тайпа әлі күнге дейін тіркеу критерийлерін өзгерткен жоқ. Осы кемсітушілікке байланысты «Қара заңдар» шыққаннан кейін көптеген аралас қара памункилер Нью-Кентке (осы отбасыларды Хелен Раунтри дұрыс емес «Шығынды памункилер» деп атады) және Вирджинияның Камберленд округіне көшіп кетті, және кемсітуге ұшырағанына қарамастан, олар өздерінің Памунки екендігін сақтап қалды. Мысалы, 1800 жылдардың соңында Джон Хауэлл Нью-Кентте тұратын Памункилер үшін үнді балаларға арналған мектеп салуға тырысты. Бұл туралы OFA-ның Памункидің федералды тануына қатысты алдын ала шешімінде де айтылған. Джон Р. Дунгидің Хамптон қалыпты және шаруашылық институтында оқытқаны да қызықты факті.
The story of Pocahontas (Matoaka) tells a piece of Pamunkey history, but from an English colonial perspective. Study of primary documents from the time of English arrival shows that initial contact was characterized by mutual cultural misunderstanding. Colonists portrayed the Virginia tribes by contrasts. They had respect for Powhatan, but characterized other Native Americans by terms such as "naked devils". Their fear and appreciation of Native Americans was coupled with distrust and unease. George Percy's account of the early years expresses such duality: "It pleased God, after a while, to send those people which were our mortal enemies to relieve us with victuals, as bread, corn fish, and flesh in great plenty, which was the setting up of our feeble men, otherwise we had all perished". The colonists generally mistrusted most Indian tribes, but they noted the Pamunkey did not steal. "Their custom is to take anything they can seize off; only the people of Pamunkey we have not found stealing, but what others can steal, their king receiveth." The Powhatan could not understand the violent tactics employed by the colonists. As one noted, "What it will avail you to take by force you may quickly have by love, or to destroy them that provide you food? What can you get by war, when we can hide our provisions and fly to the woods? Whereby you must famish by wronging us your friends. And why are you thus jealous of our loves seeing us unarmed, and both do, and are willing still to feed you, with that you cannot get but by our labors?" Smith included this translation of Powhatan's questions in his writings. Powhatan's maternal half brother and ultimate successor, Opechancanough, launched attacks in 1622 and 1644 as a result of English colonists encroaching on Powhatan lands. The first, known as the Indian Massacre of 1622, destroyed colonial settlements such as Henricus and Wolstenholme Towne, and nearly wiped out the colony. Jamestown was spared in the attack of 1622 due to a warning. During each attack, about 350–400 settlers were killed. In 1622, the population had been 1,200, and in 1644, 8,000 prior to the attacks. Captured in 1646, Opechancanough was killed by a settler assigned to guard him, against orders. His death contributed to the decline of the Powhatan chiefdom. However, since the United States did not exist at the time of those treaties, no formal relations existed between the Pamunkey and the federal government. In 1982, the Pamunkey began the process of applying for federal recognition. Their formal application met with opposition from MGM Casinos, which feared potential competition with its planned casino in Prince George's County, Maryland, and from members of the Congressional Black Caucus, who noted that the tribe had historically forbidden intermarriage between its members and black people. The interracial marriage ban, which had long been unenforced and was formally rescinded in 2012, was a relic of the tribe's attempt to circumvent Virginia's Racial Integrity Act of 1924, which recognized only "White" and "Colored" people. The Bureau of Indian Affairs initially said that the Pamunkey had met its requirements for federal recognition in January 2014, but the final decision was repeatedly delayed until July 2, 2015, when the BIA granted them formal recognition. During the process of obtaining federal recognition controversy around the tribe's racist legacy came to light as the tribe disenfranchised and outlawed their members from intermarrying with Black families such as the Dungey's/Dungee families during their the 1861 "Black laws". Therefore, using the 1900 and 1910 censuses as their only base rolls has been considered problematic by many because it excludes those Pamunkey Indians who were disenfranchised and forced to move from the Reservation before those censuses were taken. Despite the Black Laws supposedly being repealed in 2014, the tribe has yet to change their enrollment criteria. Due to this discrimination after the "Black laws" many mixed Black Pamunkey's moved to New Kent (these families were inaccurately referred to as "fringe Pamunkey" by Helen Rountree) and Cumberland Counties, Virginia, and despite the disenfranchisement they still maintained their Pamunkey identity. For example, during the late 1800s John Howell as trying to build an Indian only school for Pamunkeys living in New Kent. This was even referenced in OFA's preliminary decision for Pamunkey federal acknowledgement. It's also interesting to note that John R Dungee taught at the Hampton Normal and Agricultural Institute.