Кіріспе

Оңтүстік Африкалық жазушы және саясаткер (1925–1985)

Алекс Ла Гума (20 ақпан 1924 – 11 қазан 1985) – Оңтүстік Африкалық жазушы, Оңтүстік Африка Түсті Халықтары Ұйымының (SACPO) басшысы және Сатқындық ісіне қатысқан сотталушы. Оның шығармалары Оңтүстік Африкадағы апартеид дәуіріне қарсы күрестің мәнін ашып көрсетуге көмектесті. Ла Гуманың көрнекті стилі, ерекше диалогтары және әділетсіздікке ұшыраған топтарды шынайы және мейіріммен бейнелеуі оны 20 ғасырдың ең белгілі Оңтүстік Африка жазушыларының біріне айналдырды. Ла Гума 1969 жылы әдебиет бойынша «Лотос» сыйлығымен марапатталды.

Өмірбаян

Ла Гума Оңтүстік Африканың Кейптаундағы Алтыншы ауданда дүниеге келді. Ол Оңтүстік Африка Коммунистік партиясының және Индустриалдық және коммерциялық жұмысшылар одағының жетекші тұлғасы Джеймс Ла Гуманың ұлы болды. Ла Гума Кейптаундағы Алтыншы аудандағы Трафалгар орта мектебінде оқыды. 1945 жылы техникалық мектепті бітіргеннен кейін ол "Металл қорап" компаниясының зауыт жұмысшылары одағының белсенді мүшесі болды. Ол ереуіл ұйымдастырғаны үшін жұмыстан шығарылды, содан кейін саясатқа белсенді түрде араласып, 1947 жылы Жастар Коммунистік лигасына, ал 1948 жылы Оңтүстік Африка Коммунистік партиясына қосылды. Ла Гума 1939 жылдың қыркүйегінде қалалық кеңеске сайлану үшін Африка халықтары ұйымының басшысы доктор Абдулла Абдурахманға қарсы тұрды, бірақ 1083 дауысқа қарсы 263 дауыспен жеңілді. "Стандарт" газеті бұл жаңалықты: "Доктор А. Ла Гуманы басып озды" деген тақырыппен жариялады. 1956 жылы ол "Азаттық хартасын" жасаған Оңтүстік Африка өкілдерін ұйымдастыруға көмектесті, нәтижесінде сол жылы мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен сотқа тартылған 156 адамның бірі болды. 1957 жылы ол өзінің алғашқы әңгімесі "Nocturn" жариялады. 1960 жылы ол прогрессивті "New Age" газетінде жаза бастады, ал 1962 жылы үй қамауына алынды. Оның бес жылдық мерзімі аяқталуға тиіс болғанда, сотқа қатысуға тыйым салатын заң қабылданды және ол әйелімен бірге жеке камераға жабылды. Түрмеден босатылғаннан кейін олар қайтадан үй қамауына алынды. Ол, әйелі Бланш және екі баласы 1966 жылы Ұлыбританияға эмиграцияға кетті. Ла Гума өмірінің соңына дейін эмиграцияда өтті. 1984 жылы Франция Мәдениет министрлігі оны өнер мен әдебиет саласындағы офицерлік шенімен марапаттады. Ол 1985 жылдың 11 қазанында Кубаның Гавана қаласында жүрек талмасынан қайтыс болған кезде Кариб аймағында Африка Ұлттық Конгресінің бас өкілі болды. Ла Гума апартеидке қарсы күреске, әсіресе Қара саналылық қозғалысына үлкен шабыт бергенімен, оның осы топтармен байланысы тікелей емес еді.