Кіріспе

Гүлді өсімдіктер түрі

Rhododendron groenlandicum (батпақтық лабрадор шайы, мускаг шайы, батпақ шайы немесе Канаданың солтүстігінде Гудзон шығанағы шайы; бұрын Ledum groenlandicum немесе Ledum latifolium деп аталған) – ақ гүлдері мен мәңгі жасыл жапырақтары бар гүлдейтін бұта. Одан дәрілік шай дайындалады.

Сипаттама

Бұл биіктігі - дейін, сирек - дейін өсетін, мәңгі жасыл жапырақтары ұзындығы және ені бар бұта. Жапырақтары үстіңгі жағында қырсық, астыңғы жағынан тығыз ақ немесе қызыл қоңыр түкті, былғарыдай және шеттері иілген. Кішкентай ақ гүлдер жарты шар пішіндес топтамалармен өседі, өте хош иісті және жабысқақ.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Гренландиядан, сондай-ақ Канаданың барлық провинциялары мен аумақтарынан, АҚШ-тың солтүстігінен – Солтүстік-шығыс (Жаңа Англия, Нью-Йорк, Пенсильвания), Солтүстік-батыс (Орегон, Вашингтон, Айдахо), Жоғарғы Орта Батыстың бір бөлігі (Мичиган, Висконсин, Миннесота) және Аляскадан хабарламалар келіп түседі. Ол батпақтарда, мускак алқаптарында, ашық тундрада, сондай-ақ кейде ылғалды жағалауларда және таулы жартастарда өседі.

Уыттылық

Өсімдікте малға зиянды алкалоидтар бар, олар шоғырланған дозада адамдарға да зиян келтіруі мүмкін.

Қолданылуы

Жапырақтары көптеген ежелгі американдық тайпалар, мысалы, Квинолт және Маках, Потаватоми, Анишинаабе, Ирокез және Канададағы Бірінші Ұлттар тайпалары тарапынан сусындар мен дәрі-дәрмектер жасау үшін, ең көп таралғаны – хош иісті шай дайындау үшін жиі қолданылады. Еуропалық зерттеушілер келген соң, олар да осы қолданыстарды қабылдап, оған «үндістердің шәйі» деген ат қойды. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде ол шайдың орнына пайдаланылды. Кейде әсемдік үшін өсірілетін бұта ретінде де қолданылады. Оның эфир майы ароматерапияда танымал.