Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цао Вэй император жесірі (184–235)
Empress Dowager of Cao Wei (184 235)
Гуо Нюван (8 сәуір 184 – 14 наурыз 235), ресми түрде Вэнде императрицасы деп танылған, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің императрицасы болды. Ол Вэйдің бірінші императоры Цао Пиге үйленген.
Guo Nüwang (8 April 184 – 14 March 235), formally known as Empress Wende, was an empress of the state of Cao Wei during the Three Kingdoms period of China. She was married to Cao Pi, the first emperor of Wei.
Отбасылық тарихы және Сао Пимен неке
Оның әкесі Гуо Ён (郭永) жергілікті кіші лауазымды шенеуніктерден шыққан. Кішкентай кезінде ол зиялылығымен танымал болды, ал әкесі оның қабілетіне тәнті болғандықтан, оған ерекше "Nüwang" (сөзбе-сөз "билеуші патшайым") есімін берді. Алайда, оның ата-анасы бес жасында қайтыс болғандықтан, ол Тунди маркизінің үйінде қызметкер болып жұмыс істеді. Бұл қалай болғаны белгісіз, бірақ ол әкесі Цао Цао билік еткен кезде Вэй патшалығының мұрагері болған Цао Пидің нағашы әйеліне айналды. Ол тез арада сүйіктісіне айналды, тіпті ол өзінің сұлулығымен танымал әйелі Леди Чжэнді де елемеуге көшті. Ол Цао Пиге мұрагерлік дау кезінде, оның ағаларына қарсы күресте саяси тұрғысынан тапқыр кеңес берді. Оның өмірбаянында Цао Пи мұрагер болып тағайындалғанда, Гуо Нувангтың осы жоспарға қатысқандығы айтылады. Леди Чжэн кейіннен Цао Пидің назарынан мүлдем айырылды, себебі ол оған басқа әйелдерге көбірек көңіл бөлгені туралы шағымданды. 220 жылдың соңында Цао Вэй императоры болғаннан кейін (Хан императоры Сианьды тақтан басқаруға мәжбүрлегеннен кейін), ол Леди Чжэнді 221 жылдың тамызында өз-өзіне қол жұмсауға мәжбүр етті. 222 жылдың қазан айында ол Гуо ханымды императорлық дәрежеге көтерді.
Her father Guo Yong (郭永) came from a line of minor local officials. When she was young, she was known for her intelligence, and her father, impressed by her talent, gave her the unusual style name "Nüwang" (literally "queen regnant"). Her parents died when she was five, however, and she became a servant at the household of one Marquis of Tongdi. It is not known how it came about, but she eventually became a concubine of Cao Pi when he was the heir apparent of the vassal kingdom of Wei under his father Cao Cao. She quickly became a favourite – so much so that he began to neglect his wife Lady Zhen, who was also known for her beauty. She gave Cao Pi shrewd political advice during the succession controversy that pitted Cao Pi against his brothers. Her biography goes further to state that when Cao Pi was finally designated heir, Guo Nuwang had a hand in planning it. Lady Zhen eventually lost Cao Pi's favour altogether by complaining that he favoured other women over her, and after he became emperor of Cao Wei in late 220 (after forcing Emperor Xian of Han to abdicate to him), he forced Lady Zhen to commit suicide in August 221. In October 222, he made Lady Guo empress.
Императрицаның жұбайы ретінде
Гуо Нюван император болғаннан кейін, ол императорлық жұбайлардың жақсы басшысы болды, оларға жақсы қарады және олардың дұрыс емес әрекеттеріне қатысты тиісті тәртіп шараларын қолданды, ал олардың кінәларын Цао Пиден жасырды. Ол сондай-ақ, қарапайым өмір сүрген көрінеді. 226 жылы, анасы – Императрица Бианның ықпалымен, ол Цао Хонның ісіне араласып, Цао Пидің бұрынғы наразылығына қарамастан, оның өмірін сақтап қалды. Императрица Гуоның ұлдары мен қыздары болған жоқ. Сондықтан Цао Пидің үлкен ұлы Цао Руи, леди Чжэннен туған, мұрагер деп есептелді, бірақ анасының тағдырына байланысты, мұрагер ханзада емес, тек Пиньюань ханзадасы атанды. (Оны императрица Гуо немесе Цао Пидің нағашы әйелі Ли тәрбиелеген деген әңгімелер бар.) Ол император болған кезде Цао Руимен жақсы қарым-қатынаста болды. 226 жылы ауыр сырқатқа шалдыққан Цао Пи оны мұрагер ханзада етіп тағайындағанда, оның кандидатурасына қарсы екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Одан кейін Цао Пи қайтыс болды, ал Цао Руи таққа отырды.
After Guo Nüwang became empress, she was said to have been a good leader of the imperial consorts, treating them well and disciplining them appropriately when they acted improperly, while hiding their faults from Cao Pi. She also appeared to have lived thriftily. Also, in 226, at the urging of her mother in law Empress Dowager Bian, she interceded on Cao Hong's behalf, allowing Cao Hong to be spared his life even though Cao Pi had previous grudges against him. Empress Guo had no sons or recorded children. Cao Pi's eldest son Cao Rui, by Lady Zhen, was therefore considered the presumptive heir, but because of his mother's fate was not created crown prince, but only Prince of Pingyuan. (He was inconsistently described as having been raised by Empress Guo or by Cao Pi's concubine Consort Li.) While she was empress, she apparently had a cordial relationship with Cao Rui. There was no evidence that she opposed his candidacy when Cao Pi, seriously ill in 226, created him crown prince. Cao Pi died soon after, and Cao Rui ascended the throne.
Ежелгі патшайым ретінде
Жаңа император анасын өлгеннен кейін император ретінде құрметтегенмен, өгей анасын жесір император ретінде құрметтеді және оның отбасы мүшелеріне байлық пен лауазымдар сыйлады. Ол 235 жылдың 14 наурызында қайтыс болды және 235 жылдың 16 сәуірінде күйеуі Цао Пимен бірге императорға лайық құрметпен жерленді. Оның отбасы асыраулы ұлы тарапынан құрметтеліп, бағынды. Бірақ император жесір Гуоның қалай өлгені тарихта даулы мәселе болып қалады. Сенімді тарихи деректердің бірі (бірақ толыққанды емес) Цао Руи билік еткен кезде Ли гүйесі оған Цзэнь ханшайымының өлімінде император жесір Гуоның қандай рөл атқарғанын айтқан. Ол сондай-ақ, Цзэнь ханшайымы өлгеннен кейін, император жесір Гуоның ұсынысымен оның шашымен беті жабылып, аузы күріш қабықтарымен толтырылғанын, тіпті өлгеннен кейін де шағымдана алмауы үшін осылай істелгенін айтқан. Цао Руи ашуланып, император жесір Гуомен сөйлесіп, оның қатысы бар екенін тікелей жоққа шығара алмады. Ол оны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр етті. Оны императорға лайық құрметпен жерлегенімен, оның бетін шашымен жапты (сол арқылы ол ешқашан күн көрмеуі үшін) және аузын күріш қабықтарымен толтырды (сол арқылы ол өмірден кейін ештеңе айта алмауы үшін). Бірақ оның өлімінен кейін де, оның отбасы, әсіресе туысы Гуо Бяо, Цао Руидің инабатында болды. Гуо Бяо, Гуо Нюванның әкесінен қалған иелікке мұрагерлік құқық алып, генерал шеніне көтерілді.
The new emperor, although he posthumously honoured his mother as an empress, honoured his stepmother as empress dowager, and he bestowed members of her family with wealth and titles. She died on 14 March 235 and was buried on 16 April 235 with honours befitting an empress alongside her husband Cao Pi. Her family remained honoured by her stepson. How Empress Dowager Guo came to die, however, is a matter of historical controversy. An apparently reliable historical account (although not conclusive one) states that at some point during Cao Rui's reign, Consort Li told him Empress Dowager Guo's role in Lady Zhen's death – and further told him that after Lady Zhen died, it was at Empress Dowager Guo's suggestion that she was buried with her hair covering her face and her mouth filled with rice grain shells – so that even after her death she would be unable to complain. Cao Rui became enraged and confronted Empress Dowager Guo – who could not deny her involvement directly. He then forced her to commit suicide, and, while he buried her with the honours befitting an empress, he had her face covered with her hair (so that she would never see sunlight ever again), and her mouth filled with rice grain shells (so that she could never say anything in the afterlife). However, even after her death, her family continued to be favoured by Cao Rui especially her cousin Guo Biao, who was granted succession to Guo Nuwang's father's posthumous fief and promoted to a general.