Кіріспе

Филиппин аралы Малапаскуа – Висаян теңізінде, Себу аралының ең солтүстік ұшынан тар ағыс су арқылы орналасқан филиппин аралы. Әкімшілік жағынан ол Себу провинциясының Даанбантаян қаласындағы Логон аралдық барангайының құрамына кіреді. Малапаскуа – шағын арал, оның ауданы шамамен 2,5 км² және сегіз кішкентай елді мекенін қамтиды. 2020 жылғы соңғы халық санауы бойынша, аралда шамамен 6 257 адам тұрады.

Демалыс индустриясы

Малапаскуа 1990 жылдардың басынан бері су астына сүңгу (дайвинг) бағыты ретінде танымал. Оған дейін арал негізінен кең, ақ құмды жағажайы – Баунти жағажайымен белгілі болды. Аралда коралл бақтары, коралл қабырғалары және тамаша жергілікті сүңгу орындары бар, сондай-ақ Гато аралы, Монад шоалы және Кемод шоалы сияқты алыс орналасқан орындар да кездеседі. Монад шоалы – бұл су асты платосы, онда бұталы акулалар мен манта сәулелерін үнемі көруге болады. Арал тұрғындарының көп бөлігі туризм арқасында күнкөріс табады, ал кейбіреулері әлі де балық аулау және шаруашылықпен айналысады. Басқа аралдардағы сияқты, жергілікті халықтың күнкөрісі балық аулауға байланысты болған. Себу және Лейте сияқты көршілес аралдардан жүгері мен күріш сияқты ауыл шаруашылығы өнімдері жеткізіліп тұрды. Халық санының өсуімен және балық қорының азаюымен, туризм аралды құтқаруға көмектесті. Бүгінде арал тұрғындарының көпшілігі тікелей немесе жанама түрде туризмнен табыс табады, ол қарқынды дамып келеді. Туризмнің өсуі аралға жергілікті көші-қонды арттырды, демек, тұрғын үйге деген сұраныс та өсті. Үлкен кемелерге арналған порттың (причал) болмауы – қаржылық қиындықтарға байланысты – құрылыс өсімін тежейді.

Фольклорлық

Малапаскуа аралы немесе Логон ауылы 1890 жылы аралда Монтеклар, Деоградес, Росалес, Гулфан, Рубио, Бохол және Брюс отбасыларының тоғыз шаңырағы болған кезде Деспарадос Қызының керемет жасаған жері деп есептеледі. Ол ешқашан жанып көрмеген ағаш бөлігі болған деседі. 1907 жылы Кандая шіркеуінің (қазіргі Даанбантаян қаласы) дін қызметкері, әке Маға, жергілікті тұрғындардың тілегі бойынша оны өз атымен қадірлеген. Мүсіннің мөлшері бастапқы көлемінен өзгеше, және ол қазірге дейін өсіп келеді деп айтылады. 11 және 12 мамыр күндері елдің түкпір-түкпірінен, тіпті шетелден де іздеушілер мерекеге жиналады. Капелла бастапқыда кокос пальмасы мен жапырақтарынан салынған, ал қазір болат пен цементтен тұрғызылған.

Монадтық шоль

Малапаскуаның ең танымал суға түсу орны – Монад Шоал, аралдан (30–35 минуттық қайық саяхаты) орналасқан балықтардың табиғи тазалау станциясы. Бұл жер тегіс беті бар, ұзын тас тіреуіш ретінде ерекшеленбейді және тереңдігінде орналасқан. Бұл орын әлемде күн шығар алдында және одан кейін шағатай акулаларын тұрақты түрде көруге болатын жалғыз жер ретінде танымал. Олар теңіз төбесін көкжолақты және ай тазалаушы балықтардың паразитін кетіру үшін, терісінен гнатиидтер сияқты эктопаразиттерді алып тастап, жабын мен аузын тазартатын тазалау станциясы ретінде пайдаланады. Монад Шоал сонымен қатар шайтан және бүркіт сәулелері сияқты басқа пелагикалық балықтарды да тартады. Манта және балғалы акулалар маусымдық. Өкінішке орай, Филиппин және басқа да аймақтарда болғандай, балық аулаудың зиянды әдістерінен мұхиттың көптеген коралл рифтері зақымдалды. 2016 жылдың маусым айында кеме шоалға тіреліп, қорғау аймағына зақым келтірді.