Кіріспе

Француз саясаткері (1944–2020)

Патрик Деведьян (26 тамыз 1944 – 28 наурыз 2020) – «Халық қозғалысы одағы» (UMP) партиясының француз саясаткері. 1990 жылдардан бері Николя Саркозидің жақын кеңесшісі болған ол, 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін екі жылға арнайы құрылған қалпына келтіру жоспарын іске асыруға жауапты министр болды. Ол армян тегінен шыққан. 2020 жылдың 28-29 наурызына қараған түні коронавирус пандемиясы кезінде COVID-19 салдарынан қайтыс болды.

Жастық шақ

Деведьян Фонтенбло, Сень-э-Марна департаментінде дүниеге келген. Ол армян зоологы және Осман әкімшілігінің қызметкері Карекин Девечянның немересі болды. Оның әкесі Осман империясының Сивас қаласында туған және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Францияға келген. Деведьян алғашқы білімін Севрдегі армян мектебінде алған. 1970 жылы Париж адвокатурасына қабылданды. Ол 1971 жылы голлистік қозғалыстың белсенді қатысушысы болды және 1976 жылы "Республика үшін жиын" (RPR) партиясының құрылуына қатысты.

Антоний қаласының әкімі және орынбасары

1983 жылы Деведжян Антоний қаласының мэрі болып сайланды, ол бұл лауазымды 1989, 1995 және 2001 жылдары қайта сайлану арқылы 2002 жылға дейін атқарды. 1986 жылы ол сондай-ақ О-де-Сен департаментінен Ұлттық Ассамблеяның депутаты болып сайланды және 1988, 1993, 1997, 2002, 2007 және 2012 жылдары алты рет қайта сайланды. Ол Ассамблеяның Қаржы комитетінің мүшесі және Тарифтер мен сауда жөніндегі келісім комитетінің баяндамашысы болды. 1992 жылы ол Маастрихт шартын қолдаған РПР мүшелерінің санаулы бірі болды. 1995 жылғы президенттік науқанда ол Николя Саркозимен бірге Эдуард Балладурды қолдады және Балладурдың Жак Ширактан жеңіліске ұшырауынан кейін РПР-де беделін жоғалтты. Ол Николя Саркозидің жақын кеңесшісіне айналды және 2002 жылғы президенттік науқан кезінде қайтадан ықпалды болды.

Ширактың екінші президентілігі

2002 жылы Жак Ширак қайта сайланғаннан кейін, ішкі істер министрі және Жан-Пьер Раффарин үкіметінің де-факто екінші тұлғасы болған Николя Саркози Патрик Деведьянды жергілікті бостандықтар жөніндегі вице-министр етіп таңдады, ол жергілікті басқару мәселелеріне жауапты болды. Президент Ширак министрлердің жергілікті атқарушы билікке ие болмауын талап еткендіктен, Деведьян Антоний қаласының мэрі лауазымынан кетіп, оның орнын Реймонд Сибилл басты. Сондай-ақ, парламентте оның орнын Жорж Сифредди іске қосты. 2004 жылы Николя Саркози экономика және қаржы министрі болғанда, Патрик Деведьян оның өнеркәсіп министрінің орынбасары болып ілескен. 2005 жылдың маусым айында жаңа премьер-министр Доминик де Вильпен Патрик Деведьянды өзінің үкіметіне кіргізбеді. Осының салдарынан Жорж Сифредди Деведьянның Оңтүстік Сена департаментінің 13-ші сайлау округінен қайта сайлануы үшін қазан айында парламенттен отставкаға кетті. Деведьян 2006 жылдың 9 қазанында Армения геноцидін жоққа шығаруға қатысты заң жобасына «Бұл ережелер академиялық және ғылыми зерттеулер мен сараптамаларға қолданылмайды» деген түзету ұсынды. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, Деведьян түзетуге «шетелдік мемлекет ұйымдастырған кез келген науқандық әрекеттер мен саяси демонстрациялардың алдын алуға» бағытталған мәлімдеме қосты. Николя Саркози үкіметтен кетіп, Халық қозғалысы партиясының президенті болғанда, Патрик Деведьян оның саяси кеңесшісі болды.

2007 жылғы сайлау

2007 жылғы президенттік сайлаудан кейін және Николя Саркозидің Республика Президенті болып сайлануынан кейін Саркози мен Деведьян арасында шиеленіс туды. Деведьян Әділет министрі болуға ниеттенген және оның тағайындалатыны күтілген еді. Бірақ Саркози Францияда министрлік тағайындалған Солтүстік Африка тегіндес алғашқы әйел Рашида Датиді таңдады. Деведьян Франсуа Фийон үкіметіне кірген жоқ. Осы оқиғаға байланысты Деведьян ащылықпен: "Мен түрлі адамдарды, тіпті саркозистерді де қабылдайтын үкіметті қолдаймын" деді. Бұл әзіл оған 2007 жылғы Саяси юмор сыйлығын әкелді. Оның орнына, Деведьян 1 маусымда О-де-Сен департаментінің бас кеңесінің төрағасы болды, бұл Франциядағы ең бай департаменттің басшысы еді. Сонымен қатар, ол 25 қыркүйекте Брайс Хортефюдің орнына Халық қозғалысы одағының (UMP) бас хатшысының орынбасары болып тағайындалды және партия басшылығын бірінші вице-президент Жан-Пьер Раффаринмен бөлісті.

Үкіметке қайта оралу

2008 жылғы 8 желтоқсаннан 2010 жылғы 13 қарашаға дейін Деведьян премьер-министрдің жанындағы қалпына келтіру жоспарын іске асыру жөніндегі министр болып тағайындалды. Бұл лауазым 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін және президент Саркозидің 4 желтоқсанда жариялаған қалпына келтіру пакетінен соң екі жылға арнайы құрылған еді. Ол 8 желтоқсанда UMP төрағалығынан Х. Бертранға бас тарты.

Даулар

2007 жылғы заңнамалық сайлаулардан кейін Télé Lyon Métropole (TLM) Bouches du Rhône UMP депутаты жаңа депутат Мишель Хавардты Патрик Девиджианға таныстырған кездегі әңгімені түсірді. Девиджиан Хавардты құттықтап, Компарини туралы "сол қатық!" деп қосты. Сол күні кешке Деведжиан жеке түрде кешірім сұрап, кейін "жеке әңгімедегі ұрланған кадрлардың" таратылуына өкініш білдіріп, баспасөз мәлімдемесі жасады. Ол "Анна Мари Компариниге қатысты орынсыз сөзіне" өкінгенін айтып, "оған құрмет пен ізгі тілектерін жолдады" деді. Ол келесі күні баспасөз конференциясында тағы да көпшілік алдында кешірім сұрады, бірақ сын-ескертпеулердің күшті толқынына тоқтау беру үшін бұл тым кеш болды. TLM президенті Деведжиан сұхбатты көрсетпеуді сұрағанын, "бірақ Деведжиан мырза өзінің түсіріліп жатқанын білгенін" айтты.